W skrócie
Witamina B6 (pirydoksyna) to witamina rozpuszczalna w wodzie, niezbędna w ponad 100 reakcjach enzymatycznych metabolizmu [1]. Zalecane spożycie dorosłych wynosi 1,3–1,7 mg na dobę, a nadmiar z suplementów może uszkadzać nerwy [1].
- Po angielsku
- vitamin B6, pyridoxine
- Inne nazwy
- pirydoksyna
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Jest niezbędna w metabolizmie białek i innych procesach enzymatycznych Silne
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
Właściwości chemiczne i fizyczne witaminy B6
Witamina B6 to grupa pochodnych pirydyny (pirydoksyna, pirydoksal, pirydoksamina i ich fosforany); dane w tabeli dotyczą pirydoksyny, pochodnej 3-hydroksypirydyny z dwiema grupami hydroksymetylowymi.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C8H11NO3 |
| Masa molowa | 169,18 g/mol |
| Numer CAS | 65-23-6 |
| Nazwa systematyczna | 4,5-bis(hydroksymetylo)-2-metylopirydyn-3-ol |
| Postać | białe do złamanej bieli krystaliczne ciało stałe |
| Temperatura topnienia | 214–215 °C |
| Rozpuszczalność w wodzie | dobrze rozpuszczalna |
Dane: ChemicalBook — Pyridoxine (65-23-6). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga witamina b6? Działanie i badania
Witamina B6 jest potrzebna w ponad 100 reakcjach enzymatycznych metabolizmu, wspiera też rozwój mózgu w ciąży i niemowlęctwie oraz pracę układu odpornościowego [1]. Niedobór jest rzadki i częstszy przy niewydolności nerek, chorobach wątroby lub nadużywaniu alkoholu [2]; objawia się m.in. niedokrwistością, wysypką, pęknięciami kącików ust, obrzękiem języka, depresją i splątaniem [1]. Nadmiar z suplementów przyjmowany przez rok lub dłużej może powodować ciężkie uszkodzenie nerwów, które zwykle ustępuje po odstawieniu [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Jest niezbędna w metabolizmie białek i innych procesach enzymatycznych | Silne | [1] |
| Wysokie dawki z suplementów mogą uszkadzać nerwy | Silne | [1] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi.
Jak stosować: formy i ilość
Ile witaminy B6 dziennie i kiedy
Zalecane dzienne spożycie (RDA) według NIH wynosi 1,3 mg dla dorosłych w wieku 19–50 lat, 1,7 mg dla mężczyzn i 1,5 mg dla kobiet po 50. roku życia [1]. Górny bezpieczny limit wynosi w USA 100 mg na dobę ze wszystkich źródeł, a EFSA w 2023 roku ustaliła niższy limit dla dorosłych: 12 mg na dobę [1]. Suplementy stosuj wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty.
Witamina b6 w kuchni
Źródłami witaminy B6 w diecie są drób, ryby, podroby, ziemniaki i inne warzywa skrobiowe oraz owoce inne niż cytrusowe [1].
Witamina b6 w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Zalecane spożycie wynosi 1,9 mg na dobę [1]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Zalecane spożycie wynosi 2,0 mg na dobę [1]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Suplementy tylko wg zaleceń lekarza; limity są niższe niż dla dorosłych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Długotrwałe przyjmowanie dużych dawek z suplementów może powodować uszkodzenie nerwów, bolesne zmiany skórne, wrażliwość na słońce, nudności i zgagę [1]. Suplementy zawierające witaminę B6 warto skonsultować z lekarzem, jeśli przyjmujesz leki wymienione w interakcjach.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Cykloseryna (antybiotyk w gruźlicy) | suplementy B6 mogą nasilać drgawki i uszkodzenie nerwów [1] |
| Niektóre leki przeciwpadaczkowe | mogą obniżać poziom B6, co osłabia kontrolę napadów [1] |
| Teofilina | może obniżać poziom B6 i powodować drgawki [1] |
FAQ
Witamina B6 po angielsku?
W czym jest witamina B6?
Czy można przedawkować witaminę B6?
Źródła
- NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin B6 (Consumer) — baza danych
- MedlinePlus — Vitamin B6 — baza danych