W skrócie
Epimedium (horny goat weed, yin yang huo) to roślina z rodzaju Epimedium, używana w tradycyjnej medycynie chińskiej i sprzedawana jako suplement, głównie na libido. Skuteczność w problemach seksualnych nie jest potwierdzona, a najlepiej, choć na małą skalę, badano ją w osteoporozie pomenopauzalnej [1][2].
- Nazwa łacińska
- Epimedium spp.
- Po angielsku
- horny goat weed, barrenwort
- Inne nazwy
- yin yang huo, inyokaku, herba epimedii
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga epimedium? Działanie i badania
Epimedium jest tradycyjnie stosowane w mieszankach ziołowych przy zaburzeniach seksualnych, ale potrzeba więcej badań, by to potwierdzić [1]. Według LiverTox zastosowania takie jak zaburzenia seksualne czy osteoporoza nie zostały dowiedzione w rygorystycznych badaniach kontrolowanych [2]. Małe badanie z randomizacją sugerowało, że u kobiet długo po menopauzie epimedium może zapobiegać utracie masy kostnej, a przegląd systematyczny wskazywał możliwe korzyści w osteoporozie pomenopauzalnej, lecz wiele prób łączyło je z innymi ziołami [1]. W badaniu z placebo nie wykazano korzyści u osób z zespołem wojny w Zatoce [1]. W badaniach laboratoryjnych ikaryna może zwiększać aktywność aromatazy; znaczenie kliniczne jest nieznane [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zapobiega utracie masy kostnej po menopauzie | Ograniczone | [1][2] |
| Poprawia libido i funkcje seksualne | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Zmniejsza objawy zespołu wojny w Zatoce | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kapsułki i tabletki z ekstraktem | dostępne m.in. w tabletkach lub kapsułkach po 250 mg lub 500 mg; często w produktach wieloskładnikowych [2] |
| Suszone ziele | forma tradycyjna w medycynie chińskiej, często w mieszankach ziół [1] |
| Rośliny ogrodowe | do uprawy ozdobnej, nie do spożycia |
Ile epimedium dziennie i kiedy
Nie ma ustalonej, potwierdzonej dawki epimedium, a oceny toksyczności i bezpieczeństwa są niepełne [1]. Wiele badań stosowało mieszanki z innymi ziołami, więc nie wiadomo, jaka ilość samego epimedium działa [1]. Jeśli rozważasz suplement, omów to z lekarzem lub farmaceutą.
Epimedium w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych o bezpieczeństwie w źródłach; roślina może mieć działanie estrogenowe, więc zalecana jest ostrożność [1]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Epimedium może działać estrogenowo, dlatego zaleca się ostrożność w nowotworach hormonozależnych [1]. Przeciwwskazaniem są nadwrażliwość na roślinę i choroby sercowo-naczyniowe [1]. Opisywane działania niepożądane to uczucie gorąca i pocenie się (przy wysokich dawkach), szybkie nieregularne bicie serca, wzmożona energia i zmiany nastroju [1]. LiverTox ocenia je jako mało prawdopodobną przyczynę klinicznie jawnego uszkodzenia wątroby; opisano też łagodne dolegliwości żołądkowe, rzadkie reakcje nadwrażliwości i wysypkę [2].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Inhibitory aromatazy (anastrozol, eksemestan, letrozol) | ikaryna może zwiększać aktywność aromatazy i osłabiać te leki — pacjentom przyjmującym te leki zaleca się unikać epimedium [1] |
| Leki metabolizowane przez CYP3A4 | przy długotrwałym stosowaniu możliwa indukcja CYP3A4; znaczenie kliniczne nieznane [1] |
Epimedium dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak wiarygodnych danych o toksyczności. |
| Kot | Brak danych | Brak wiarygodnych danych o toksyczności. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Epimedium (np. E. grandiflorum) to bylina ogrodowa o liściach złożonych, brązowawych w młodości, i kwiatach o długich ostrogach pojawiających się w połowie i pod koniec wiosny [3]. Uprawia się je w półcieniu, w żyznej, próchniczej, wilgotnej, ale przepuszczalnej glebie o odczynie kwaśnym lub obojętnym [3]. Rozmnaża się przez podział kęp jesienią lub tuż po kwitnieniu, a stare liście przycina się późną zimą lub wczesną wiosną [3].
| Odmiana | Czym się wyróżnia |
|---|---|
| Epimedium wielkokwiatowe (E. grandiflorum) | gatunek ogrodowy o kwiatach purpurowych, różowych, białych lub żółtych, mrozoodporność ok. -15 do -10°C wg RHS (strefa H5) [3] |
FAQ
Epimedium opinie z forów — czy warto im ufać?
Epimedium tabletki — czy są bezpieczne?
Epimedium po angielsku?
Czy epimedium jest rośliną ogrodową?
Źródła
- Memorial Sloan Kettering — Epimedium (podsumowanie kliniczne) — omówienie
- NCBI Bookshelf, LiverTox — Horny Goat Weed — baza danych
- Royal Horticultural Society — Epimedium grandiflorum — baza danych
