W skrócie
Facelia (Phacelia tanacetifolia) to jednoroczna roślina o niebieskofioletowych kwiatach, uprawiana jako roślina miododajna, poplon i nawóz zielony [1][3]. Nie jest rośliną leczniczą ani przyprawową; jej wartość to głównie ogród i pole.
- Nazwa łacińska
- Phacelia tanacetifolia Benth.
- Po angielsku
- lacy phacelia, blue tansy
- Inne nazwy
- facelia błękitna, facelia wrotyczolistna
- Kategoria
- Zioła i rośliny
Na co pomaga facelia? Działanie i badania
Użyte źródła nie opisują żadnego działania zdrowotnego facelii, więc nie przypisujemy jej właściwości leczniczych [1][2]. Jej wartość to przyciąganie owadów zapylających i pożytecznych oraz produkcja biomasy jako poplon i nawóz zielony [1][3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie lecznicze u ludzi (brak opisu w źródłach) | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Przyciąganie zapylaczy i bzygów do kwiatów | Ograniczone | [3][4] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Facelia pochodzi z południowego zachodu USA i północno-zachodniego Meksyku, a poza tym zasięgiem jest uprawiana jako poplon, nawóz zielony i roślina miododajna [1]. To roślina jednoroczna, osiąga prawie 100 cm [1]. Nasiona kiełkują w ciemności [1], a w badaniu USDA NRCS najlepsza głębokość siewu wg cytowanej literatury wynosiła do ok. 0,6 cm (1/4 cala) [3]. Według RHS można ją siać do połowy września, a w czerwcu wyrwać i skompostować, co zostawia glebę żyzną i bez chwastów [2].
Jak wybierać
Nasiona facelii kupuj jako materiał siewny do poplonów lub mieszanek miododajnych. Roślina rozsiewa się samorzutnie, jeśli pozwoli się jej zawiązać nasiona [2].
Znaczenie i symbolika
Facelia przyciąga trzmiele, pszczoły miodne i bzygi, których larwy zjadają mszyce, dlatego sadzi się ją w winnicach i przy polach uprawnych [1]. Raport USDA NRCS zalicza ją do 20 roślin o największej produkcji pyłku dla pszczoły miodnej i wskazuje, że wspiera też drapieżniki i parazytoidy [3]. W brytyjskim badaniu z 1993 r. więcej bzygów z poletek z pasami facelii miało w żołądkach jej pyłek, ale różnice w liczebności owadów pożytecznych nie były istotne statystycznie [4].
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Źródła
- Wikipedia — Phacelia tanacetifolia (nazwy, zasięg, użycie rolnicze) — omówienie
- RHS — Sowing seeds for the birds and bees — omówienie
- Lenning Z. i in. Effects of Seeding Depth and Mix Compatibility on the Establishment and Growth of Lacy Phacelia. USDA NRCS Bridger Plant Materials Center 2020 — raport z badania
- Holland J.M., Thomas S.R., Courts S. Phacelia tanacetifolia flower strips as a component of integrated farming. BCPC Monographs 58, 1994 — badanie terenowe
