W skrócie
Olej z rokitnika to tłuszcz pozyskiwany z owoców i nasion krzewu rokitnika zwyczajnego (Hippophae rhamnoides). Działania zdrowotne rokitnika opisano głównie w badaniach laboratoryjnych, na zwierzętach i w przeglądach narracyjnych [1][2][3], a dowody dla samego oleju są ograniczone.
- Nazwa łacińska
- Hippophae rhamnoides L.
- Po angielsku
- sea buckthorn oil
- Inne nazwy
- olej rokitnikowy, olej z owoców rokitnika
- Kategoria
- Oleje i tłuszcze
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga olej z rokitnika? Działanie i badania
Opisywane działanie rokitnika (przeciwzapalne, przeciwutleniające, na naczynia i lipidy) pochodzi w dużej mierze z badań przedklinicznych, czyli na komórkach i zwierzętach [1][2]. Narracyjny przegląd z 2024 r. wskazuje na korzystne efekty owoców i przetworów rokitnika dla lipidów, ciśnienia i glukozy w badaniach klinicznych, ale nie ocenia siły dowodów jak przegląd systematyczny, więc wymagają one potwierdzenia [1]. Strona informacyjna uniwersytetu UTEP nie opisuje badań klinicznych na ludziach i zaznacza, że twierdzenia o sercu, cholesterolu i odporności nie mają w niej potwierdzenia w danych z ludzi [2]. Serwis WebMD podaje, że większość dowodów pochodzi z badań na zwierzętach, a korzyści nie są udowodnione w badaniach klinicznych; wspomina jedynie o ograniczonych danych dotyczących suchego oka i atopowego zapalenia skóry [3]. Praca z The Journal of Nutrition z 2010 r. dotyczy doustnego oleju rokitnika u osób z suchym okiem [4].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Korzystny wpływ na serce i cholesterol (przegląd narracyjny, dane głównie przedkliniczne) | Ograniczone | [1][2] |
| Gojenie ran i oparzeń przy stosowaniu miejscowym (tradycja i badania laboratoryjne) | Ograniczone | [2] |
| Złagodzenie objawów suchego oka przy doustnym oleju (pojedyncze badanie z 2010 r. i ogólne omówienie) | Ograniczone | [3][4] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Olej tłoczony z nasion | surowiec spożywczy i kosmetyczny |
| Olej z miąższu owoców | pomarańczowo-czerwony olej z części owocowej |
| Kapsułki z olejem | suplement; skonsultuj użycie z lekarzem lub farmaceutą |
Olej z rokitnika na skórę i włosy
Olej z rokitnika bywa stosowany miejscowo na skórę przy egzemie, oparzeniach i ranach, ale ten opis opiera się na tradycji i badaniach nieklinicznych [2]. Dowodów klinicznych dla samego oleju brakuje [1][2].
Olej z rokitnika w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwo w ciąży i podczas laktacji nie zostało ustalone [2]; WebMD zaleca unikanie rokitnika w ciąży [3]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwo nie zostało ustalone [2][3]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach; przy lekach stałych skonsultuj z lekarzem. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Strona UTEP podaje, że nie są znane negatywne skutki spożywania rokitnika, ale bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało ustalone [2]. WebMD ocenia rokitnik jako prawdopodobnie bezpieczny w ilościach spożywczych, ale zaleca unikanie go w ciąży i podczas karmienia oraz ostrzega przed ryzykiem krwawienia przy lekach przeciwzakrzepowych [3]. Przy lekach stałych skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe | WebMD podaje, że rokitnik może działać jak środek rozrzedzający krew i zwiększać ryzyko krwawienia w połączeniu z takimi lekami [3]. |
| Leki obniżające glikemię | Według WebMD rokitnik może u osób z cukrzycą zmniejszać poziom cukru, więc skonsultuj użycie z lekarzem [3]. |
Olej z rokitnika dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie oleju z rokitnika
Olej z rokitnika przechowuj w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce, w chłodnym miejscu, a po otwarciu najlepiej w lodówce.
FAQ
Olej z rokitnika po angielsku?
Czy olej z rokitnika leczy?
Źródła
- Sea buckthorn (Hippophae rhamnoides L.) in cardiovascular disease: a narrative review. Frontiers in Cardiovascular Medicine 2024 — przegląd narracyjny
- UTEP Herbal Safety — Sea buckthorn — omówienie
- WebMD — Sea buckthorn: uses and risks — omówienie (serwis konsumencki)
- Larmo P.S. i in. Oral sea buckthorn oil attenuates tear film osmolarity and symptoms in individuals with dry eye. The Journal of Nutrition 2010;140(8):1462-1468 — badanie (rekord repozytorium, tylko metadane)