W skrócie
Kwasy omega-9 to jednonienasycone kwasy tłuszczowe, z których najważniejszy jest kwas oleinowy, główny składnik oliwy z oliwek i oleju makadamia [3]. Nie są niezbędne, bo organizm potrafi je wytworzyć [3]. W metaanalizie badań kohortowych korzystnie wiązała się z nimi oliwa z oliwek, a nie tłuszcze jednonienasycone z mieszanych źródeł [1].
- Po angielsku
- omega-9 fatty acids
- Inne nazwy
- kwas oleinowy, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, MUFA, n-9
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Oliwa z oliwek wiąże się z niższym ryzykiem zgonu, zdarzeń sercowo-naczyniowych i udaru (badania obserwacyjne) Umiarkowane
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga kwasy omega-9? Działanie i badania
Omega-9 nie należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, w przeciwieństwie do omega-3 i omega-6, bo organizm wytwarza je z innych nienasyconych tłuszczów [3]. W metaanalizie 32 badań kohortowych (841 211 osób) wysokie spożycie oliwy z oliwek wiązało się z niższym ryzykiem zgonu z jakiejkolwiek przyczyny (RR 0,77), zdarzeń sercowo-naczyniowych (RR 0,72) i udaru (RR 0,60) [1]. Tłuszcze jednonienasycone z mieszanych źródeł, zwierzęcych i roślinnych, nie dawały istotnego zmniejszenia ryzyka [1]. FDA uznała, że istnieją wiarygodne, ale niejednoznaczne dowody na związek oleju o zawartości co najmniej 70% kwasu oleinowego (ok. 20 g dziennie, w miejsce tłuszczów nasyconych) z niższym ryzykiem choroby wieńcowej [2]. Źródła nie dotyczą suplementów omega-9.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Oliwa z oliwek wiąże się z niższym ryzykiem zgonu, zdarzeń sercowo-naczyniowych i udaru (badania obserwacyjne) | Umiarkowane | [1] |
| Olej bogaty w kwas oleinowy zamiast tłuszczów nasyconych a ryzyko choroby wieńcowej (kwalifikowane oświadczenie FDA: dowody wspierające, ale nie rozstrzygające) | Ograniczone | [2] |
| Suplementy omega-9 poprawiają zdrowie | Niepotwierdzone | [1][2] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Oliwa z oliwek | główne źródło kwasu oleinowego [3][4] |
| Olej makadamia | źródło kwasu oleinowego [3] |
| Orzechy, awokado, oleje rzepakowy, z wysokooleinowego słonecznika i krokosza | źródła tłuszczów jednonienasyconych [4] |
| Kapsułki omega-9 | brak dowodów w użytych źródłach na korzyści ponad zwykłą dietę [1][2] |
Kwasy omega-9 w kuchni
Omega-9 dostarczają przede wszystkim oliwa z oliwek i olej makadamia [3], a tłuszcze jednonienasycone także orzechy, awokado oraz oleje rzepakowy, z wysokooleinowego słonecznika i krokosza [4]. MedlinePlus zaleca zastępowanie tłuszczów nasyconych i trans nienasyconymi, a nie dokładanie ich do niezdrowej diety [4]. Kwas erukowy, również omega-9, występuje w rzepaku, musztardzie i nasionach lewkonii; olej rzepakowy jadalny pochodzi z odmiany o bardzo małej jego zawartości [3].
Kwasy omega-9 a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby serca | W umiarkowanych ilościach | Korzystną obserwacyjnie rolę miała oliwa z oliwek, nie omega-9 jako takie; MedlinePlus wskazuje, że tłuszcze jednonienasycone mogą obniżać LDL [1][4]. |
Kwasy omega-9 dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Źródła
- Schwingshackl L., Hoffmann G. Monounsaturated fatty acids, olive oil and health status: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Lipids in Health and Disease 2014 — metaanaliza
- FDA — Completes Review of Qualified Health Claim Petition for Oleic Acid and the Risk of Coronary Heart Disease (2018) — stanowisko urzędu
- Wikipedia — Omega-9 fatty acid (nazwy, niezbędność, źródła) — omówienie
- MedlinePlus — Facts about monounsaturated fats — baza danych
