W skrócie
Kwas kaprylowy (oktanowy, C8) to nasycony kwas tłuszczowy o średniej długości łańcucha (C8H16O2), występujący w mleku ssaków oraz jako niewielki składnik oleju kokosowego i oleju z ziaren palmowych [1]. Jest głównym składnikiem trójglicerydów średniołańcuchowych (MCT), które według przeglądu toksykologicznego są praktycznie nietoksyczne w badaniach na zwierzętach [2].
- Po angielsku
- caprylic acid, octanoic acid
- Inne nazwy
- kwas oktanowy, kwas C8, octanoic acid
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Bezpieczeństwo MCT w badaniach toksykologicznych i klinicznych (do 1 g/kg) Umiarkowane
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga kwas kaprylowy? Działanie i badania
Kwas kaprylowy (C8) wraz z kwasem kaprynowym (C10) stanowi większość kwasów tłuszczowych MCT, czyli trójglicerydów średniołańcuchowych [2][3]. Przegląd toksykologiczny wykazał, że MCT są praktycznie nietoksyczne w ostrych testach na zwierzętach, a w badaniach 90-dniowych nie wywoływały istotnej toksyczności [2]. Bezpieczeństwo spożycia MCT u ludzi do 1 g/kg masy ciała potwierdzono w kilku badaniach klinicznych [2]. Zgłoszenie do FDA wskazuje, że MCT są ketogenne i przy dużym spożyciu mogą powodować ketonemię, ale nie opisano tego przy typowym spożyciu [3]. Memorial Sloan Kettering wymienia olej MCT jako środek stosowany w dietach, przy zaburzeniach wchłaniania i w diecie ketogenicznej, nie podając badań potwierdzających te zastosowania [4].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Bezpieczeństwo MCT w badaniach toksykologicznych i klinicznych (do 1 g/kg) | Umiarkowane | [2] |
| Skuteczność kwasu kaprylowego w odchudzaniu lub leczeniu chorób | Niepotwierdzone | [2][3] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Olej kokosowy i olej z ziaren palmowych | kwas kaprylowy jest ich niewielkim składnikiem [1] |
| Olej MCT | zawiera głównie kwasy oktanowy (ok. 57–58%) i dekanowy (ok. 33–36%) w badanych partiach [3] |
| Mleko ssaków | naturalne źródło kwasu kaprylowego [1] |
Kwas kaprylowy w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | W badaniach na szczurach, świniach i królikach MCT nie działały szkodliwie na płód [2]; osoby w ciąży powinny omówić stosowanie oleju MCT z lekarzem [4]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Stosowanie oleju MCT należy omówić z lekarzem [4]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | MCT są oceniane jako składnik mieszanek dla niemowląt w zgłoszeniu GRAS [3]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem. |
Kwas kaprylowy a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dieta ketogeniczna | Brak danych | MCT są ketogenne [3] i bywają w niej stosowane [4], ale użyte źródła nie oceniają skuteczności takiej diety. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Przegląd toksykologiczny wskazuje na dobrą tolerancję MCT [2], ale zgłoszenie do FDA zwraca uwagę na ketogenność MCT przy dużym spożyciu [3]. Memorial Sloan Kettering podaje jako możliwe działania niepożądane oleju MCT biegunkę, rozstrój żołądka, wymioty, ból brzucha i wzdęcia, a osobom w ciąży lub karmiącym zaleca omówienie ryzyka z lekarzem; przy napadach drgawkowych należy zgłosić lekarzowi ich nasilenie [4].
Kwas kaprylowy dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Źródła
- Wikipedia — Caprylic acid (nazwy, występowanie) — omówienie
- Traul K.A. i in. Review of the toxicologic properties of medium-chain triglycerides. Food and Chemical Toxicology 2000;38(1):79-98 — przegląd (streszczenie)
- FDA — GRAS Notice 1049: Medium-chain triacylglycerols — zgłoszenie GRAS (ocena zgłaszającego, nie FDA)
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center — Medium chain triglycerides — materiał informacyjny dla pacjentów
