W skrócie
Natka marchewki to zielone liście marchwi (Daucus carota), jadane w zupach, bulionach i sokach [1][4]. W badaniach laboratoryjnych zawierają białko, kwas alfa-linolenowy i przeciwutleniacze, ale brakuje badań na ludziach, a jedna praca na szczurach kwestionuje bezpieczeństwo regularnego jedzenia nadziemnych części [1][2][3].
- Nazwa łacińska
- Daucus carota L.
- Po angielsku
- carrot tops, carrot greens
- Inne nazwy
- nać marchwi, liście marchwi, nać marchewki
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga natka marchewki? Działanie i badania
W analizie liści marchwi z uprawy ekologicznej oznaczono ok. 18% białka w suchej masie oraz kwas alfa-linolenowy (omega-3) w ilości ok. 0,9 g na 100 g suchej masy; liście miały też aktywność przeciwutleniającą w teście DPPH [1]. Analiza nadziemnych części marchwi wykryła flawonoidy, taniny i saponiny, ok. 14,6% białka oraz aktywność przeciwutleniającą w teście DPPH [2]. To badania składu i in vitro; nie dowodzą skutku zdrowotnego u ludzi, dlatego nie traktuj natki jako leku [1][2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zawiera białko i kwas alfa-linolenowy (analiza składu liści) | Ograniczone | [1][2] |
| Aktywność przeciwutleniająca w badaniach laboratoryjnych | Ograniczone | [1][2] |
| Działanie lecznicze natki u ludzi | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Bezpieczeństwo regularnego spożywania natki | Sprzeczne | [2][3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeża natka | do zup, sałatek, pesto i koktajli |
| Natka w soku lub koktajlu | najlepiej młoda, krótko płukana |
| Napar | brak badań na ludziach; nie ma ustalonej dawki |
Ile natki marchewki dziennie i kiedy
Nie ustalono dawek leczniczych ani bezpiecznej ilości natki do regularnego spożycia. W badaniu liści marchwi za najlepszy moment zbioru uznano 100 dni po wysiewie [1]. Do użytku kulinarnego stosuje się małe ilości, np. posiekane liście do zupy lub pesto.
Natka marchewki w kuchni
Natka marchewki nadaje się do rosołu, zup, sosów, pesto, koktajli i sałatek; ma wyraźny, lekko gorzkawy, ziołowy smak. Autorzy badania składu wskazują, że liście można dodawać do zup, bulionów, soków i przetworów [1], a przegląd poświęcony marchwi odnotowuje, że łodygi i liście też się je [4]. Do pesto miksuje się ją z orzechami, oliwą i parmezanem; do koktajlu dodaje się niewielką ilość, bo jest intensywna.
Natka marchewki w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa natki; w razie wątpliwości zapytaj lekarza. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa natki. |
| Dzieci | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa natki. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa natki. |
Natka marchewki a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Odchudzanie | Brak danych | Brak badań dotyczących wpływu natki na masę ciała. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W badaniu na szczurach (praca magisterska z 2018 r.) podawanie wyciągów z nadziemnej części marchwi wiązało się ze spadkiem liczby czerwonych krwinek oraz zmianami w nerkach i wątrobie, a autor uznał ją za niebezpieczną dla ludzi i zwierząt gospodarskich [3]. Z kolei inna praca tego samego autora sugeruje, że można ją jeść jako warzywo [2]. Dane są więc ograniczone i niejednoznaczne, dlatego jedz natkę w niewielkich, kulinarnych ilościach i dokładnie ją umyj.
Natka marchewki dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w użytych źródłach. |
| Kury | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w użytych źródłach. |
| Królik | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie natki marchewki
Natkę odetnij od marchewki zaraz po zakupie, bo odciąga wilgoć z korzenia. Przechowuj ją w lodówce, w wilgotnym ręczniku lub szklance z wodą, zużyj w ciągu kilku dni. Można ją też zamrozić posiekaną.
Jak wybierać
Wybieraj natkę jędrną, jasnozieloną i bez żółknących liści, najlepiej z uprawy ekologicznej lub dokładnie umytą. Nie zbieraj dziko rosnących roślin baldaszkowatych bez pewnej identyfikacji, bo można je pomylić z trującymi.
FAQ
Czy natka marchewki jest jadalna?
Natka marchewki po angielsku?
Co zrobić z natką marchewki?
Natka marchewki dla świnki morskiej?
Źródła
- Leite C.W. i in. Chemical characterization of leaves of organically grown carrot (Daucus carota L.) in various stages of development for use as food. Food Science and Technology 2011 — badanie
- Ayeni E.A. i in. Phytochemical, nutraceutical and antioxidant studies of the aerial parts of Daucus carota L. J Herbmed Pharmacol 2018 — badanie
- Ayeni E.A. Pharmacognostic, nutritional and toxicity studies on the aerial part of Daucus carota L. (Apiaceae). Praca magisterska, Ahmadu Bello University 2018 — praca dyplomowa (badanie na szczurach)
- Ahmad T. i in. Phytochemicals in Daucus carota and Their Health Benefits - Review Article. Foods 2019;8:424 — przegląd
