W skrócie
Mleko kozie to mleko pozyskiwane od kóz, używane do picia i produkcji serów. Według EFSA białko mleka koziego może być odpowiednim źródłem białka w mieszankach dla niemowląt, o ile gotowy produkt spełnia kryteria składu [1]. Nie jest to rozwiązanie przy alergii na białka mleka krowiego, bo ryzyko reakcji krzyżowej jest wysokie [2][3].
- Po angielsku
- goat milk
- Inne nazwy
- mleko od kozy
- Kategoria
- Nabiał i jaja
- Kalorie
- 69 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Białko mleka koziego jako źródło białka w mieszance dla niemowląt (spełniającej normy składu) Umiarkowane
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze mleka koziego
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 69 kcal | — |
| Białko | 3,6 g | — |
| Tłuszcz | 4,1 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 2,7 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 4,5 g | — |
| w tym cukry | 4,5 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 87 g | — |
| Wapń | 134 mg | 17% |
| Żelazo | 0,05 mg | 0% |
| Magnez | 14 mg | 4% |
| Fosfor | 111 mg | 16% |
| Potas | 204 mg | 10% |
| Sód | 50 mg | — |
| Cynk | 0,3 mg | 3% |
| Miedź | 0,05 mg | 5% |
| Mangan | 0,02 mg | 1% |
| Selen | 1,4 µg | 3% |
| Witamina C | 1,3 mg | 2% |
| Tiamina (B1) | 0,05 mg | 4% |
| Ryboflawina (B2) | 0,14 mg | 10% |
| Niacyna (B3) | 0,28 mg | 2% |
| Witamina B6 | 0,05 mg | 3% |
| Kwas foliowy | 1 µg | 0% |
| Witamina B12 | 0,07 µg | 3% |
| Witamina A | 57 µg | 7% |
| Witamina E | 0,07 mg | 1% |
| Witamina D | 1,3 µg | 26% |
| Witamina K | 0,3 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 01106, domena publiczna.
Na co pomaga mleko kozie? Działanie i badania
Panel EFSA uznał, że białko mleka koziego może być odpowiednim źródłem białka w mieszankach początkowych i następnych, jeśli produkt końcowy spełnia wymagania składu [1]. Opinia EFSA z 2012 roku nie wykazała przekonujących danych, że mieszanka na mleku koziem wywołuje mniej reakcji alergicznych niż mieszanka na mleku krowim [3]. Popularne tezy, że mleko kozie jest „lecznicze” lub lepiej tolerowane, nie mają poparcia w wykorzystanych źródłach.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Białko mleka koziego jako źródło białka w mieszance dla niemowląt (spełniającej normy składu) | Umiarkowane | [1] |
| Mniejsza alergenność niż mleko krowie | Niepotwierdzone | [3] |
| Mleko kozie jako bezpieczny zamiennik przy alergii na białka mleka krowiego | Niepotwierdzone | [2][3] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Mleko świeże lub UHT | do picia i gotowania |
| Mieszanki modyfikowane na mleku koziem | wyłącznie produkty przeznaczone dla niemowląt, spełniające wymagania prawa [1] |
| Ser i jogurt kozi | fermentowane przetwory; w ciąży ważne, czy są z mleka pasteryzowanego [4] |
Mleko kozie w kuchni
Mleko kozie pije się jak krowie, a także używa do jogurtów, serów, deserów i wypieków. Ma bardziej wyrazisty smak i zapach niż mleko krowie.
Mleko kozie w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Pasteryzowane mleko kozie jest uznawane za bezpieczne, a niepasteryzowanego należy unikać z powodu ryzyka listeriozy [4]. |
| Dzieci | Ostrożnie | Zwykłe mleko kozie nie jest mieszanką dla niemowląt [1]; przy alergii na białka mleka krowiego unikać [2][3]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach. |
Mleko kozie a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Alergia na białka mleka krowiego | Unikać | Wysokie ryzyko reakcji krzyżowej między białkami mleka krowiego i koziego; reakcje mogą zagrażać życiu [2][3]. |
| Nietolerancja laktozy | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach; sprawdzaj oznaczenia na opakowaniu. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Mleka koziego nie powinny pić osoby z alergią na białka mleka krowiego: brytyjska FSA wskazuje na wysokie ryzyko reakcji krzyżowej, która może zagrażać życiu [2][3]. Zwykłe mleko kozie nie jest mieszanką dla niemowląt — dla niemowląt wybieraj wyłącznie produkty przeznaczone do ich żywienia i skonsultuj to z pediatrą [1]. W ciąży unikaj mleka niepasteryzowanego [4].
Mleko kozie dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie mleka koziego
W ciąży wybieraj wyłącznie mleko pasteryzowane, bo niepasteryzowane może zawierać bakterie Listeria [4]. Poza tym przechowuj mleko zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
FAQ
Czy mleko kozie jest dla niemowląt?
Czy mleko kozie jest dla alergików?
Czy mleko kozie jest zdrowsze od krowiego?
Czy w ciąży można pić mleko kozie?
Źródła
- EFSA — Scientific Opinion on the suitability of goat milk protein as a source of protein in infant formulae and in follow-on formulae — opinia naukowa
- Anaphylaxis UK — Goats' milk formula not a solution for cows' milk allergic infants — organizacja pacjencka (cytuje ostrzeżenie FSA)
- NutraIngredients — Goats' milk infant formula 'not a solution' for cows' milk allergy kids: FSA (2014) — omówienie (cytuje FSA i opinię EFSA z 2012)
- NHS — Foods to avoid in pregnancy — strona instytucjonalna
