W skrócie
Rzepak to roślina z rodziny kapustowatych uprawiana głównie dla nasion, z których tłoczy się olej. Meta-analiza 42 publikacji wykazała, że olej rzepakowy obniża cholesterol całkowity i LDL w porównaniu z innymi olejami [1].
- Nazwa łacińska
- Brassica napus
- Po angielsku
- rapeseed, canola
- Inne nazwy
- olej rzepakowy, canola
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Najlepiej zbadane działanie
- Obniża cholesterol LDL (olej, wobec innych tłuszczów) Umiarkowane
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga rzepak? Działanie i badania
Olej rzepakowy w przeglądzie 42 badań kontrolowanych obniżał cholesterol całkowity o ok. 0,27 mmol/l i LDL o ok. 0,23 mmol/l względem innych olejów jadalnych, a w porównaniu z tłuszczami nasyconymi LDL o ok. 0,49 mmol/l [1]. Kwas erukowy występuje głównie w nasionach roślin kapustowatych, takich jak rzepak i gorczyca [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Obniża cholesterol LDL (olej, wobec innych tłuszczów) | Umiarkowane | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne.
Jak stosować: formy i ilość
Ile rzepaku dziennie i kiedy
EFSA ustaliła tolerowane dzienne pobranie kwasu erukowego na 7 mg/kg masy ciała na dobę; dla dzieci ekspozycja bywa bliska tej granicy [2].
Rzepak w kuchni
Olej rzepakowy używa się do smażenia i sałatek, a nasiona rzepaku są surowcem do jego produkcji.
Rzepak w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dzieci | Ostrożnie | Najwyższa ekspozycja na kwas erukowy dotyczy dzieci [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Kwas erukowy w dużych ilościach w badaniach na zwierzętach powodował zmiany w sercu (lipidoza mięśnia sercowego); dlatego EFSA ustaliła limit [2]. Osoby uczulone na rośliny kapustowate powinny uważać.
Rzepak dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Źródła
- Amiri M. i in. The effects of Canola oil on cardiovascular risk factors: a systematic review and meta-analysis with dose-response analysis of controlled clinical trials. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases 2020 — metaanaliza
- EFSA — Erucic acid in feed and food — opinia naukowa
