W skrócie
Zsiadłe mleko to napój powstający przez samoczynną fermentację mleka bakteriami kwasu mlekowego, bez dodatku kultur starterowych [1]. Typowy produkt ma 56 kcal, 2,9 g białka i 4,3 g węglowodanów w 100 g [1]. Jego „lecznicze” działanie opisują głównie artykuły popularne, bez mocnych badań klinicznych.
- Po angielsku
- soured milk (clabber)
- Inne nazwy
- mleko kwaśne, mleko zsiadłe, zsiadłe
- Kategoria
- Nabiał i jaja
- W ciąży
- Ostrożnie
- Dla psa
- Ostrożnie
Na co pomaga zsiadłe mleko? Działanie i badania
Zsiadłe mleko dostarcza białka, wapnia, potasu, magnezu, fosforu i witamin z grupy B (zwłaszcza B2, B5 i B12) [1]. Według opracowania Polskiego Towarzystwa Dietetyków jest lekkostrawne, a bakterie mlekowe zmniejszają zawartość laktozy, więc osoby z nietolerancją laktozy prawdopodobnie nie mają po nim objawów [1]. Tezy o wpływie na zaparcia, cholesterol, wrzody czy cukrzycę autorzy opierają na źródłach historycznych i pojedynczych publikacjach, więc traktuj je jako niepotwierdzone [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi zaparcia i wzdęcia | Niepotwierdzone | [1] |
| Obniża cholesterol | Niepotwierdzone | [1] |
| Poprawia tolerancję przy nietolerancji laktozy | Ograniczone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Zsiadłe mleko z mleka niepasteryzowanego | powstaje samoczynnie, zwykle w 24-48 godzin w cieple [1] |
| Zsiadłe mleko ze sklepu | z pasteryzowanego mleka i bakterii mlekowych; wszystkie takie napoje mają zagęstniki [2] |
| Domowe z mleka pasteryzowanego | podgrzane do 22-28 °C, z dodatkiem śmietany z żywymi kulturami, 1-2 dni [1] |
Ile zsiadłego mleka dziennie i kiedy
Brak ustalonej dawki, to produkt spożywczy. Opracowanie dietetyków określa je jako lekkostrawne [1]; ilość kalorii (56 kcal w 100 g) warto wliczyć do dziennego bilansu [1].
Zsiadłe mleko w kuchni
Zsiadłe mleko pije się samo, schłodzone, albo podaje do gotowanych ziemniaków z koperkiem. Domowe wymaga mleka z żywymi bakteriami; mleko UHT się nie nadaje [1]. Od kefiru różni się tym, że kefir powstaje przy udziale bakterii mlekowych i drożdży (grzybków kefirowych) [2].
Zsiadłe mleko w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Ostrożnie | NHS: w ciąży unikaj niepasteryzowanego mleka i przetworów (ryzyko listeriozy) [4]; wybieraj produkt z mleka pasteryzowanego. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach; nie u dzieci uczulonych na białka mleka. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak danych w wykorzystanych źródłach. |
Zsiadłe mleko a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Nietolerancja laktozy | W umiarkowanych ilościach | Fermentacja zmniejsza zawartość laktozy [1]; objawy nietolerancji (ból brzucha, wzdęcia, biegunka) pojawiają się po produktach z laktozą [5]. Produkt nie jest bezlaktozowy. |
| Alergia na białka mleka | Unikać | Zsiadłe mleko jest produktem mlecznym; alergia pokarmowa różni się od nietolerancji i może zagrażać życiu [5]. |
| Odchudzanie | Brak danych | Brak badań; produkt ma 56 kcal w 100 g [1]. |
| Cukrzyca | Brak danych | Zawiera 4,3 g węglowodanów w 100 g [1]; brak danych o wpływie na glikemię. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Zsiadłego mleka nie powinny pić osoby uczulone na białka mleka; alergia pokarmowa może zagrażać życiu [5]. Przy nietolerancji laktozy objawy bywają łagodniejsze niż po mleku, ale mogą wystąpić [1][5]. W ciąży unikaj produktów z niepasteryzowanego mleka [4].
Zsiadłe mleko dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Zwierzęta mają mało laktazy, a mleko i nabiał mogą wywołać biegunkę i inne dolegliwości trawienne [3]. |
| Kot | Ostrożnie | Zwierzęta mają mało laktazy, a mleko i nabiał mogą wywołać biegunkę i inne dolegliwości trawienne [3]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie zsiadłego mleka
Zsiadłe mleko przechowuj w lodówce w szczelnym pojemniku i zużyj przed terminem podanym na opakowaniu. Domowe, bez konserwantów, zużyj w ciągu kilku dni.
FAQ
Zsiadłe mleko kcal?
Zsiadłe mleko a kefir — jaka różnica?
Jak zrobić zsiadłe mleko?
Czy zsiadłe mleko jest bez laktozy?
Czy zsiadłe mleko może pić kobieta w ciąży?
Źródła
- Zsiadłe mleko — produkcja i właściwości (Polskie Towarzystwo Dietetyków, dietetycy.org.pl) — omówienie
- Czym różnią się od siebie jogurt, kefir i zsiadłe mleko (Magazyn Kuchnia) — omówienie
- ASPCA — People foods to avoid feeding your pets — baza danych
- NHS — Foods to avoid in pregnancy — omówienie
- NHS — Lactose intolerance — omówienie
