W skrócie
Pestki dyni to nasiona dyni zwyczajnej (Cucurbita pepo), jedzone surowe, suszone lub prażone, a także tłoczone na olej. Są bogatym źródłem magnezu i cynku [3][4], a Europejska Agencja Leków uznaje je za tradycyjny lek roślinny na łagodne dolegliwości dróg moczowych przy łagodnym rozroście prostaty [1].
- Nazwa łacińska
- Cucurbita pepo L. (nasiona)
- Po angielsku
- pumpkin seeds
- Inne nazwy
- nasiona dyni, pestki dyni łuskane, pepitas
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Kalorie
- 559 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Źródło magnezu Silne
- W ciąży
- Bezpieczne
- Dla psa
- W umiarkowanych ilościach
Wartości odżywcze pestek dyni
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 559 kcal | — |
| Białko | 30,2 g | — |
| Tłuszcz | 49 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 8,7 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 4,7 g | — |
| w tym cukry | 1,4 g | — |
| Błonnik | 6 g | — |
| Woda | 5,2 g | — |
| Wapń | 46 mg | 6% |
| Żelazo | 8,8 mg | 63% |
| Magnez | 592 mg | 158% |
| Fosfor | 1233 mg | 176% |
| Potas | 809 mg | 40% |
| Sód | 7 mg | — |
| Cynk | 7,8 mg | 78% |
| Miedź | 1,3 mg | 134% |
| Mangan | 4,5 mg | 227% |
| Selen | 9,4 µg | 17% |
| Witamina C | 1,9 mg | 2% |
| Tiamina (B1) | 0,27 mg | 25% |
| Ryboflawina (B2) | 0,15 mg | 11% |
| Niacyna (B3) | 5 mg | 31% |
| Witamina B6 | 0,14 mg | 10% |
| Kwas foliowy | 58 µg | 29% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 1 µg | 0% |
| Witamina E | 2,2 mg | 18% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 7,3 µg | 10% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 12014, domena publiczna.
Na co pomaga pestki dyni? Działanie i badania
Pestki dyni mogą łagodzić objawy ze strony dolnych dróg moczowych przy łagodnym rozroście gruczołu krokowego lub pęcherzu nadreaktywnym — to tradycyjne zastosowanie uznane przez EMA, po wykluczeniu poważnych chorób przez lekarza [1]. W rocznym badaniu z udziałem 1431 mężczyzn poprawę objawów miało 58,5% osób jedzących pestki wobec 47,3% w grupie placebo, a ekstrakt z pestek nie różnił się od placebo [2]. Garść (ok. 28 g) prażonych pestek dostarcza ok. 156 mg magnezu i 2,2 mg cynku [3][4]. Popularne przekonanie, że pestki dyni usuwają pasożyty, nie ma potwierdzenia w badaniach na ludziach.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi objawy z dróg moczowych przy łagodnym rozroście prostaty | Ograniczone | [1][2] |
| Źródło magnezu | Silne | [3] |
| Źródło cynku | Silne | [4] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Pestki łuskane surowe lub suszone | przekąska, dodatek do sałatek, owsianki i pieczywa |
| Pestki prażone | bardziej aromatyczne; często solone — sprawdź etykietę |
| Olej z pestek dyni | tłoczony na zimno, ciemnozielony; do sałatek, nie do smażenia |
| Preparaty z pestek i ekstrakty | stosowane przy dolegliwościach prostaty; tylko po wizycie u lekarza [1] |
Ile pestek dyni dziennie i kiedy
W badaniu GRANU mężczyźni jedli 5 g pestek dyni dwa razy dziennie przez rok [2]. Jako przekąskę przyjmuje się zwykle garść, czyli ok. 28–30 g dziennie [3]. Pora jedzenia, także przed snem, nie ma udokumentowanego znaczenia.
Pestki dyni w kuchni
Pestki dyni dodaje się do sałatek, zup kremów, owsianek, pieczywa i past; po krótkim uprażeniu na suchej patelni zyskują orzechowy smak. Olej z pestek dyni stosuje się na zimno, do sałatek i twarogu, bo pod wpływem wysokiej temperatury traci aromat.
Pestki dyni w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Bezpieczne | W ilościach spożywczych bez przeciwwskazań; preparatów i ekstraktów nie stosuj [1]. |
| Karmienie piersią | Bezpieczne | W ilościach spożywczych bez przeciwwskazań; ekstraktów nie stosuj [1]. |
| Dzieci | Ostrożnie | Całe pestki grożą zadławieniem małych dzieci; preparatów leczniczych nie stosuje się poniżej 18 lat [1]. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Dolegliwości z oddawaniem moczu wymagają najpierw diagnozy lekarskiej [1]. |
Pestki dyni a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dieta ketogeniczna | Bezpieczne | Mało węglowodanów, dużo tłuszczu. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Są kaloryczne ze względu na tłuszcz; licz porcję. |
| Dieta wegetariańska | Bezpieczne | Dostarczają cynku, choć fityniany ograniczają jego wchłanianie [4]. |
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Zawierają dużo fosforu i potasu. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Jedynym przeciwwskazaniem w monografii EMA jest nadwrażliwość na pestki dyni [1]. Jeśli objawy z dróg moczowych nasilają się lub pojawia się krew w moczu, gorączka czy zatrzymanie moczu, trzeba iść do lekarza [1].
Pestki dyni dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | W umiarkowanych ilościach | Nie są znane jako toksyczne; podawaj tylko niesolone i rozdrobnione, w małych ilościach. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kury | Bezpieczne | Pestki dyni są chętnie zjadane przez drób. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie pestek dyni
Pestki dyni przechowuj w szczelnym pojemniku w chłodnym, ciemnym miejscu; ze względu na tłuszcz mogą jełczeć, dlatego większe zapasy lepiej trzymać w lodówce. Olej z pestek dyni po otwarciu trzymaj w lodówce i zużyj w ciągu kilku tygodni.
Jak wybierać
Dobre pestki mają jednolicie zielony kolor i orzechowy zapach; gorzki lub zjełczały posmak oznacza, że są stare. Wybierając olej, szukaj oznaczenia tłoczenia na zimno i ciemnej butelki.
FAQ
Ile pestek dyni dziennie można jeść?
Czy pestki dyni pomagają na pasożyty?
Czy pestki dyni zawierają żelazo?
Pestki dyni po angielsku?
Źródła
- European Medicines Agency — Community herbal monograph on Cucurbita pepo L., semen — monografia
- Vahlensieck W. i in. Effects of Pumpkin Seed in Men with Lower Urinary Tract Symptoms due to Benign Prostatic Hyperplasia in the One-Year, Randomized, Placebo-Controlled GRANU Study. Urologia Internationalis 2015 — badanie kliniczne
- NIH Office of Dietary Supplements — Magnesium. Fact Sheet for Health Professionals — omówienie
- NIH Office of Dietary Supplements — Zinc. Fact Sheet for Health Professionals — omówienie
