Przejdź do treści

Właściwości molibdenu

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Molibden to pierwiastek śladowy niezbędny w diecie jako kofaktor enzymów, m.in. oksydazy siarczynowej i ksantynowej [1]. Zalecane spożycie dorosłych wg NIH wynosi 45 µg dziennie [1], a EFSA określiła wystarczające spożycie na 65 µg [2]; niedobór u zdrowych osób nie został opisany [1]. W przemyśle molibden jest metalem wzmacniającym stal [3].

Po angielsku
molybdenum
Inne nazwy
Mo, pierwiastek 42
Najlepiej zbadane działanie
Niezbędny do działania enzymów (rola fizjologiczna) Silne
W ciąży
W umiarkowanych ilościach

Właściwości chemiczne i fizyczne molibdenu

Molibden (Mo) to metal przejściowy z 6. grupy układu okresowego; w organizmie występuje jako składnik kofaktora molibdenowego enzymów.

WłaściwośćWartość
SymbolMo
Liczba atomowa42
Masa atomowa95,95 u
Grupa i okresgrupa 6, okres 5
Stan skupienia (25 °C)stały
Temperatura topnienia2623 °C
Temperatura wrzenia4639 °C
Gęstość10,28 g/cm³
Numer CAS7439-98-7

Dane: WebElements — Molybdenum. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga molibden? Działanie i badania

Molibden jest kofaktorem czterech enzymów: oksydazy siarczynowej, oksydazy ksantynowej, oksydazy aldehydowej i mARC [1]. Niedobór nie został opisany u zdrowych osób; znany jest rzadki wrodzony niedobór kofaktora molibdenowego oraz jeden przypadek u pacjenta żywionego pozajelitowo bez molibdenu [1]. NIH wskazuje, że nie ma grup ludzi, u których spożycie molibdenu byłoby prawdopodobnie niewystarczające [1]. W wykorzystanych źródłach nie ma dowodów, że suplementacja u zdrowych osób przynosi korzyści.

EfektSiła dowodówŹródła
Niezbędny do działania enzymów (rola fizjologiczna)Silne[1]
Suplementacja u zdrowych osób poprawia zdrowieNiepotwierdzone[1]

Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Pokarmynajbogatsze są rośliny strączkowe; także pełne ziarna, orzechy, mleko i jego przetwory oraz wątróbka wołowa [1]
Suplementy dietydostępne w różnych postaciach; dla większości osób nie są potrzebne, bo niedobór nie występuje [1]

Ile molibdenu dziennie i kiedy

Zalecane dzienne spożycie (RDA) molibdenu dla dorosłych wg NIH wynosi 45 µg, w ciąży i podczas laktacji 50 µg [1]. EFSA w 2013 roku ustaliła wystarczające spożycie (AI) na 65 µg dziennie dla dorosłych, także kobiet w ciąży i karmiących [2]. Górny bezpieczny poziom (UL) wg NIH dla dorosłych to 2000 µg dziennie [1]. Dietą dorosły przyjmuje zwykle tyle, ile potrzebuje [1].

Molibden w kuchni

Źródła molibdenu w diecie to rośliny strączkowe, pełne ziarna, orzechy, mleko i jego przetwory [1]. Według NIH pół szklanki gotowanej czarnookiej fasoli dostarcza około 288 µg, pół szklanki fasoli lima około 104 µg, a porcja wątróbki wołowej (3 uncje) około 104 µg [1]. Zawartość zależy od gleby i wody do nawadniania [1].

Molibden w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaW umiarkowanych ilościachRDA w ciąży wg NIH to 50 µg dziennie; UL 2000 µg dla dorosłych, 1700 µg w wieku 14-18 lat [1]. EFSA: AI 65 µg [2].
Karmienie piersiąW umiarkowanych ilościachRDA w laktacji wg NIH to 50 µg dziennie [1]; EFSA: AI 65 µg [2].
DzieciW umiarkowanych ilościachNormy NIH zależą od wieku (RDA: 17 µg w wieku 1-3 lat, 22 µg w 4-8 lat; UL odpowiednio 300 i 600 µg); niemowlęta powinny przyjmować molibden wyłącznie z mleka matki lub modyfikowanego [1].

Molibden a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
Dna moczanowaOstrożnieMolibden jest składnikiem oksydazy ksantynowej, a bardzo duża podaż w Armenii wiązała się z objawami podobnymi do dny [1]; skonsultuj suplementy z lekarzem.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Toksyczność z diety jest u zdrowych osób rzadka; w jednym badaniu dieta o zawartości 10–15 mg molibdenu dziennie w rejonie Armenii o glebie bogatej w molibden wiązała się z bólami stawów, objawami podobnymi do dny i podwyższonym kwasem moczowym [1]. UL ustalono na podstawie badań na szczurach i myszach, bo brak badań na ludziach [1]. Suplementów nie stosuj bez wskazań.

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
LekiNIH nie stwierdził klinicznie istotnych interakcji molibdenu z lekami [1]
Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Molibden — co to za pierwiastek?
Metal przejściowy o symbolu Mo i liczbie atomowej 42, w przemyśle używany w stopach nadających stali wytrzymałość w wysokich temperaturach [3]; jest także śladowym składnikiem diety [1].
Molibden na co?
W organizmie jest niezbędny do działania enzymów [1]; w wykorzystanych źródłach nie ma dowodów, że suplement poprawia zdrowie zdrowych ludzi.
Molibden suplement — czy warto?
Zwykle nie: niedobór nie został opisany u zdrowych osób, a NIH wskazuje, że żadna grupa nie jest narażona na zbyt niskie spożycie [1].
Molibden do oleju lub oprysk — to to samo?
Nie. Preparaty do silników (np. z dwusiarczkiem molibdenu) i nawozy to produkty techniczne i rolnicze, nie suplementy diety.

Źródła

  1. NIH Office of Dietary Supplements — Molybdenum (Health Professional Fact Sheet) — baza danych
  2. EFSA — EFSA proposes adequate intake levels for fluoride and molybdenum (2013) — komunikat instytucjonalny
  3. Encyclopaedia Britannica — Molybdenum — encyklopedia

Poznaj również