W skrócie
Maltodekstryna to biały, niesłodki proszek, polimer glukozy otrzymywany przez częściową hydrolizę skrobi (kukurydzianej, ziemniaczanej, ryżowej, a w UE także pszennej), dodawany do żywności dla tekstury i objętości [1][2][3]. Ma wyższy indeks glikemiczny niż cukier stołowy, dlatego źródła dietetyczne radzą osobom z cukrzycą ograniczać produkty z jej dodatkiem [4][5].
- Po angielsku
- maltodextrin
- Inne nazwy
- dekstryna
- Kategoria
- Inne
- Najlepiej zbadane działanie
- Szybko podnosi poziom glukozy we krwi (wysoki indeks glikemiczny) Umiarkowane
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga maltodekstryna? Działanie i badania
Maltodekstryna jest szybko trawionym węglowodanem; WebMD podaje około 4 kcal na gram (w innym miejscu 3,75), a jej indeks glikemiczny jest wyższy niż cukru stołowego [5]. Today's Dietitian podaje wartość 95 dla maltodekstryny i 65 dla cukru stołowego [4]. Wstępne badania, w znacznej części na myszach, sugerują możliwy niekorzystny wpływ na jelita i mikrobiotę, ale dowody u ludzi są niewystarczające [4][5].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Szybko podnosi poziom glukozy we krwi (wysoki indeks glikemiczny) | Umiarkowane | [4][5] |
| Niekorzystny wpływ na jelita i mikrobiotę (głównie badania na myszach) | Ograniczone | [4][5] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Proszek | biały, rozpuszczalny w wodzie, o równoważniku dekstrozy (D.E.) poniżej 20 [1][2] |
| Dodatek do żywności | jogurty, batony, chipsy, sosy i napoje [5] |
Maltodekstryna w kuchni
Maltodekstryna jest dodawana do jogurtów, batonów, chipsów, sosów i napojów, by zastąpić część cukru oraz poprawić teksturę i trwałość [4][5]. Nadaje produktom konsystencję i lepkość, a przy niskim D.E. może zastępować tłuszcz [2].
Maltodekstryna w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych specyficznych dla maltodekstryny w źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
Maltodekstryna a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Ostrożnie | Przez wysoki indeks glikemiczny WebMD zaleca unikać jej przy cukrzycy i insulinooporności, a Today's Dietitian radzi ograniczać produkty z jej dodatkiem, zwłaszcza słodycze i napoje [4][5]. |
| Dieta bezglutenowa | Ostrożnie | Maltodekstryna z pszenicy jest w UE wyłączona z obowiązku oznaczania alergenu, o ile proces nie zwiększa alergenności [3]; EFSA uznała ją za mało prawdopodobny czynnik reakcji u osób z celiakią przy zgodności z limitem glutenu dla żywności bezglutenowej [6]. WebMD radzi szukać oznaczenia „bezglutenowy” [5]. |
| Odchudzanie | Brak danych | Źródła nie oceniają wpływu na masę ciała; dostarcza ok. 4 kcal/g [5]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
FDA zalicza maltodekstrynę do substancji ogólnie uznawanych za bezpieczne (GRAS) bez ograniczeń poza dobrą praktyką produkcyjną [1], a nie wykazano związku przyczynowego z negatywnymi skutkami u ludzi, choć brakuje badań nad nadmiernym spożyciem [4]. Ze względu na wysoki indeks glikemiczny osoby z cukrzycą lub insulinoopornością powinny ograniczać produkty z jej dodatkiem [4][5]. Wyniki dotyczące wpływu na jelita pochodzą głównie z badań na gryzoniach [4]. WebMD wspomina o możliwych gazach, biegunce i reakcjach alergiopodobnych przy dużym spożyciu [5].
Maltodekstryna dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jak wybierać
Maltodekstrynę rozpoznasz na liście składników; przy diecie bezglutenowej wybieraj produkty z oznaczeniem „bezglutenowy” [5]. W UE, jeśli pochodzi z pszenicy, nie musi być oznaczona jako alergen [3].
FAQ
Maltodekstryna po angielsku?
Czy maltodekstryna zawiera gluten?
Ile kalorii ma maltodekstryna?
Źródła
- U.S. Code of Federal Regulations — 21 CFR 184.1444 Maltodextrin (GRAS) — przepis prawny
- Moore G.R.P., Canto L.R., Amante E.R., Soldi V. Cassava and corn starch in maltodextrin production. Química Nova 2005 — artykuł naukowy
- Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, załącznik II (wyłączenia: glukoza i maltodekstryny na bazie pszenicy) — przepis prawny
- Ask the Expert: Maltodextrin. Today's Dietitian (Amidor T., RD) — omówienie eksperckie
- What is maltodextrin? WebMD — omówienie
- Starch Europe — Permanent exemption for allergen labelling of wheat-based maltodextrins, glucose syrups, dextrose (opinie EFSA 2004/2007) — omówienie (stowarzyszenie branżowe)