W skrócie
GABA (kwas gamma-aminomasłowy) to aminokwas, główny neuroprzekaźnik hamujący w mózgu [2]. Suplementy z GABA badano pod kątem stresu i snu, ale przegląd systematyczny 14 badań ocenił dowody jako ograniczone, a dla snu bardzo ograniczone [1].
- Po angielsku
- gamma-aminobutyric acid
- Inne nazwy
- kwas gamma-aminomasłowy, kwas 4-aminobutanowy, kwas γ-aminomasłowy
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne GABA
GABA (kwas γ-aminomasłowy, kwas 4-aminobutanowy) to niebiałkowy aminokwas, w którym grupa aminowa znajduje się przy czwartym atomie węgla łańcucha kwasu masłowego.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C4H9NO2 |
| Masa molowa | 103,12 g/mol |
| Numer CAS | 56-12-2 |
| Nazwa systematyczna | kwas 4-aminobutanowy |
| Postać | biały proszek lub kryształy |
| Temperatura topnienia | ok. 195 °C (rozkład) |
Dane: TCI — 4-Aminobutyric Acid (A0282). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga GABA? Działanie i badania
GABA jest głównym neuroprzekaźnikiem hamującym, który uspokaja aktywność neuronów w ośrodkowym układzie nerwowym; powstaje w mózgu z glutaminianu przy udziale enzymu zależnego od witaminy B6 [2]. Przegląd systematyczny 14 badań z placebo wskazał ograniczone dowody korzyści przy stresie i bardzo ograniczone przy śnie; badania były małe i różnorodne, a część autorów była związana z producentami [1]. Nie wiadomo, czy doustny GABA podnosi poziom GABA w mózgu: u ludzi brak danych o przenikaniu przez barierę krew–mózg [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zmniejszenie odczuwanego stresu | Ograniczone | [1] |
| Poprawa snu | Ograniczone | [1] |
| Przenikanie doustnego GABA do mózgu | Sprzeczne | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kapsułki i tabletki | biosyntetyczny GABA, w badaniach ok. 20–100 mg przy stresie i 100–300 mg przy śnie [1] |
| Żywność wzbogacana | naturalny GABA w badaniach w ilościach do ok. 26 mg [1] |
Ile GABA dziennie i kiedy
W przeglądzie badań stosowano ok. 20–100 mg biosyntetycznego GABA w badaniach nad stresem oraz 100–300 mg w badaniach nad snem, zwykle przez 1–4 tygodnie, a skuteczna dawka nie została ustalona [1]. Nie zalecamy samodzielnego dobierania dawek; omów suplement z lekarzem lub farmaceutą.
GABA w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie w użytych źródłach; skonsultuj się z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie w użytych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; tylko po konsultacji z lekarzem. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Przegląd systematyczny nie przedstawia danych o bezpieczeństwie ani zdarzeniach niepożądanych, więc profil bezpieczeństwa suplementów jest słabo poznany [1]. Przed użyciem skonsultuj się z lekarzem, szczególnie przy przyjmowaniu leków na sen, lęk lub padaczkę.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki uspokajające, nasenne i przeciwpadaczkowe | brak danych w użytych źródłach; leki działające na receptory GABA są szeroko stosowane [2], więc skonsultuj z lekarzem |
GABA dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych. |
| Kot | Brak danych | Brak danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
GABA po angielsku?
Czy GABA przenika do mózgu?
Czy GABA pomaga na sen?
Źródła
- Hepsomali P. i in. Effects of Oral Gamma-Aminobutyric Acid (GABA) Administration on Stress and Sleep in Humans: A Systematic Review. Frontiers in Neuroscience 2020 — przegląd systematyczny
- Chen R.J., Sharma S. GABA Receptor. StatPearls, NCBI Bookshelf — baza danych
