W skrócie
Flądra (Platichthys flesus) to płaska ryba o asymetrycznym ciele, żyjąca przy dnie w wodach przybrzeżnych i słonawych od zachodniej Europy i Morza Białego po Morze Śródziemne i Czarne [1][2]. Według Morskiego Instytutu Rybackiego jest umiarkowanie tłusta (ponad 1 do 4% tłuszczu) i jest źródłem kwasów omega-3 EPA i DHA [1].
- Nazwa łacińska
- Platichthys flesus
- Po angielsku
- European flounder
- Inne nazwy
- stornia, stornia bałtycka, flądra europejska
- Kategoria
- Ryby i mięso
- Kalorie
- 70 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Źródło kwasów omega-3 (EPA i DHA) Umiarkowane
Wartości odżywcze flądry
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 70 kcal | — |
| Białko | 12,4 g | — |
| Tłuszcz | 1,9 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,44 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 0 g | — |
| w tym cukry | 0 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 84,6 g | — |
| Wapń | 21 mg | 3% |
| Żelazo | 0,18 mg | 1% |
| Magnez | 18 mg | 5% |
| Fosfor | 252 mg | 36% |
| Potas | 160 mg | 8% |
| Sód | 296 mg | — |
| Cynk | 0,32 mg | 3% |
| Miedź | 0,02 mg | 2% |
| Mangan | 0,01 mg | 1% |
| Selen | 26,6 µg | 48% |
| Witamina C | 0 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 0,02 mg | 2% |
| Ryboflawina (B2) | 0,02 mg | 1% |
| Niacyna (B3) | 1 mg | 6% |
| Witamina B6 | 0,1 mg | 7% |
| Kwas foliowy | 5 µg | 2% |
| Witamina B12 | 1,1 µg | 45% |
| Witamina A | 10 µg | 1% |
| Witamina E | 0,63 mg | 5% |
| Witamina D | 2,8 µg | 56% |
| Witamina K | 0,1 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 15028, domena publiczna.
Na co pomaga flądra? Działanie i badania
Ryby są głównym źródłem długołańcuchowych kwasów omega-3 EPA i DHA w diecie, a flądra bałtycka zawiera ponad 1 do 4% tłuszczu, czyli mniej niż śledź czy szprot [1]. W badanych rybach kadm i ołów stanowiły ok. 1–3% dopuszczalnego limitu, a rtęć ok. 10% [1]. Dioksyny wynosiły ok. 3 pg WHO-TEQ/g przy limicie 4 pg WHO-TEQ/g, więc poniżej limitu, ale niezbyt daleko od niego; wskaźnikowe PCB wynosiły średnio 3,5–9,5 ng/g (lata 1998–2011) przy limicie 75 ng/g [1]. Autorki opracowania uznały, że spożycie flądry nie niesie zagrożenia z powodu tych zanieczyszczeń [1]. Dane dotyczą ryb z Bałtyku; od 2018 r. w Bałtyku wyróżnia się dwa blisko spokrewnione gatunki flądr, których nie da się pewnie odróżnić na podstawie wyglądu [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Źródło kwasów omega-3 (EPA i DHA) | Umiarkowane | [1] |
| Zawartość metali ciężkich, dioksyn i PCB w badanych flądrach bałtyckich poniżej limitów | Ograniczone | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Flądra w kuchni
Flądra jest sprzedawana świeża i mrożona i można ją gotować na parze, smażyć, gotować, piec lub przyrządzać w mikrofalówce [2]. Przykładowe przepisy z opracowania Morskiego Instytutu Rybackiego to flądra z masłem pomarańczowym (ok. 10 minut pieczenia) oraz rolady z flądry z krabowym farszem pieczone w 200°C przez 30 minut [1].
Przechowywanie flądry
Brak wiarygodnych danych w sprawdzonych źródłach; przechowuj rybę zgodnie z zaleceniami na opakowaniu lub sprzedawcy.
Jak wybierać
Dorosłe osobniki flądry żyją na mulistym i piaszczystym dnie płytkich wód; typowa długość to ok. 50 cm, a maksymalnie notowano 60 cm i 2,9 kg [2]. Flądry bałtyckiej (Platichthys flesus) nie da się pewnie odróżnić na oko od drugiego bałtyckiego gatunku, Platichthys solemdali; do rozróżnienia potrzebny jest test genetyczny [3]. Flądra jest poławiana komercyjnie; połowy flądry w Bałtyku szacuje się na ok. 16–24 tys. ton rocznie [2][3].
FAQ
Flądra po angielsku?
Gdzie żyje flądra?
Flądra a stornia — to ta sama ryba?
Ile rośnie flądra?
Czy flądra jest zdrowa?
Źródła
- Szlinder-Richert J., Polak-Juszczak L. (MIR-PIB) — Kto je flądry, ten jest mądry (broszura) — opracowanie instytutu badawczego
- FishBase — Platichthys flesus, European flounder — baza danych
- Momigliano P. i in. Platichthys solemdali sp. nov.: a new flounder species from the Baltic Sea. Frontiers in Marine Science 2018 — artykuł recenzowany
