W skrócie
Dziewanna (Verbascum) to roślina dwuletnia, której kwiaty są surowcem zielarskim. W Unii Europejskiej kwiat dziewanny ma status tradycyjnego środka łagodzącego ból gardła związany z suchym kaszlem i przeziębieniem, choć brakuje badań klinicznych [1].
- Nazwa łacińska
- Verbascum thapsus L.
- Po angielsku
- mullein, common mullein
- Inne nazwy
- dziewanna drobnokwiatowa, dziewanna wielkokwiatowa, świeca królewska
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga dziewanna? Działanie i badania
Komitet HMPC Europejskiej Agencji Leków uznał kwiat dziewanny za tradycyjny środek na ból gardła związany z suchym kaszlem i przeziębieniem, oparty na długotrwałym stosowaniu, a nie badaniach klinicznych [1]. Monografia ESCOP opisuje tradycyjne użycie jako środka osłaniającego i łagodnie wykrztuśnego, a badania laboratoryjne i na zwierzętach wykazały m.in. działanie przeciwzapalne [2]. Skuteczności u ludzi nie potwierdzono.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi ból gardła i suchy kaszel (zastosowanie tradycyjne) | Ograniczone | [1][2] |
| Działanie wykrztuśne | Ograniczone | [2] |
| Działanie przeciwzapalne i przeciwwirusowe | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kwiat dziewanny (suszony) | surowiec do naparu |
| Napar | surowiec zalany gorącą wodą, odcedzony; stosuj według ulotki produktu [1] |
| Syropy i pastylki | gotowe preparaty ziołowe do ssania lub picia |
Ile dziewanny dziennie i kiedy
Dawkowanie zależy od preparatu; monografia unijna dotyczy dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat [1]. Jeśli objawy nasilają się lub utrzymują dłużej niż tydzień, skonsultuj się z lekarzem [1]. Zawsze stosuj ilość z ulotki.
Dziewanna w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak wystarczających danych; skonsultuj z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Brak wystarczających danych. |
| Dzieci | Unikać | Monografia dotyczy osób powyżej 12 lat [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Podczas oceny HMPC nie zgłoszono działań niepożądanych, ale dane są ograniczone [1]. Nie stosuj u dzieci poniżej 12. roku życia; brak danych dla ciąży i karmienia piersią, więc unikaj bez konsultacji z lekarzem [1].
Dziewanna dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Koń | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie dziewanny
Suszone kwiaty trzymaj w szczelnym pojemniku, w suchym i ciemnym miejscu, z dala od wilgoci.
Jak wybierać
Kupuj surowiec w aptece lub sklepie zielarskim; dobry susz ma złotożółte kwiaty bez pleśni i zapachu stęchlizny.
FAQ
Dziewanna po angielsku?
Do czego służy dziewanna?
Czy dziewanna jest bezpieczna dla dzieci?
Czy dziewanna jest trująca?
Źródła
- European Medicines Agency — Verbasci flos (herbal medicinal product, monografia HMPC) — monografia
- ESCOP — Verbasci flos (monografia) — monografia
