W skrócie
Chlorofil to zielony barwnik roślin i alg, w którym większość form wiąże magnez [3]. Preparaty „chlorofilu” w płynie i tabletkach zawierają zwykle chlorofilinę sodowo-miedziową, a dowody na korzyści zdrowotne u ludzi są ograniczone [1].
- Po angielsku
- chlorophyll
- Inne nazwy
- zielony barwnik roślinny, chlorofilina sodowo-miedziowa (pochodna)
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
Właściwości chemiczne i fizyczne chlorofilu
Chlorofil to grupa zielonych barwników fotosyntetycznych — porfirynowych kompleksów magnezu; tabela dotyczy chlorofilu a, formy referencyjnej. Suplementy zawierają zwykle chlorofilinę sodowo-miedziową, półsyntetyczną pochodną z miedzią zamiast magnezu.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C55H72MgN4O5 |
| Masa molowa | 893,49 g/mol |
| Numer CAS | 479-61-8 |
| Temperatura topnienia | 117–120 °C |
Dane: FooDB — Chlorophyll a (FDB017968). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga chlorofil? Działanie i badania
W badaniu z udziałem 180 dorosłych z regionu wysokiego ryzyka raka wątroby chlorofilina sodowo-miedziowa obniżyła o 55% biomarker uszkodzenia DNA przez aflatoksynę B1 w moczu, ale nie wykazano spadku zachorowań na raka wątroby u ludzi [1]. Działanie przeciwutleniające potwierdzono głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach, a jego znaczenie dla ludzi jest niejasne [1]. Dwa małe badania pilotażowe na 10 osobach (żel z chlorofiliną przy trądziku i przy uszkodzeniach skóry od słońca) wykazały poprawę, lecz brak badań kontrolowanych placebo [1]. W kontrolowanym placebo badaniu chlorofilina doustna nie była skuteczniejsza od placebo przy zapachu stolca po kolostomii; wcześniejsze doniesienia o korzyściach przy nietrzymaniu moczu to opisy przypadków, a małe japońskie badanie przy trimetyloaminurii wykazało spadek trimetyloaminy w moczu [1]. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał w 2015 r., że brak danych, by ocenić bezpieczeństwo miedziowych kompleksów chlorofilin jako barwników spożywczych (E 141) [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Wiąże aflatoksynę i zmniejsza uszkodzenia DNA (biomarker) | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwutleniające | Ograniczone | [1] |
| Poprawa przy trądziku i fotouszkodzeniach skóry (żel, małe badania pilotażowe) | Ograniczone | [1] |
| Zmniejszanie nieprzyjemnego zapachu ciała i stolca | Sprzeczne | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Chlorofil w płynie | większość produktów zawiera chlorofilinę sodowo-miedziową, a nie naturalny chlorofil [1]; sprawdź skład |
| Tabletki i kapsułki | jak wyżej; naturalny chlorofil jest mniej stabilny i droższy [1] |
| Barwnik spożywczy E140 | zielony barwnik, nierozpuszczalny w wodzie, mieszany z olejem [3] |
| Miedziowe kompleksy chlorofilin E141 | barwnik spożywczy; EFSA nie była w stanie ocenić jego bezpieczeństwa z powodu braku danych [2] |
Ile chlorofilu dziennie i kiedy
W badaniu na osobach z regionu ryzyka raka wątroby stosowano 100 mg chlorofiliny sodowo-miedziowej trzy razy dziennie przed posiłkami przez 16 tygodni [1]. W badaniu zapachu po kolostomii stosowano 75 mg trzy razy dziennie, bez przewagi nad placebo [1]. To dawki z badań, nie zalecenia; suplement ustal z lekarzem lub farmaceutą i kieruj się informacją z opakowania.
Chlorofil w kuchni
W kuchni chlorofil jest naturalnym zielonym barwnikiem (E140); ponieważ nie rozpuszcza się w wodzie, miesza się go z niewielką ilością oleju [3]. Naturalny chlorofil wchłania się słabo — w badaniach na zwierzętach zaledwie 1–3% [1].
Chlorofil w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwa nie badano u kobiet w ciąży; zaleca się unikać [1]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwa nie badano u kobiet karmiących; zaleca się unikać [1]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w przejrzanych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Po ponad 50 latach stosowania klinicznego nie przypisano chlorofilinie poważnej toksyczności, ale możliwe są zielone zabarwienie moczu lub kału, żółte lub czarne przebarwienie języka, okazjonalna biegunka i fałszywie dodatni wynik testu na krew utajoną w kale; żele z chlorofiliną mogą powodować łagodne pieczenie lub swędzenie [1]. EFSA stwierdziła jednak, że brakuje danych do oceny bezpieczeństwa miedziowych kompleksów chlorofilin stosowanych jako barwnik [2]. Kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać suplementów z powodu braku badań [1]. Przy stałych lekach skonsultuj stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.
FAQ
Chlorofil — co to jest?
Chlorofil do picia — na co pomaga?
Jakie są przeciwwskazania chlorofilu?
Jakie są właściwości chemiczne chlorofilu?
Chlorofil NSP czy Duolife — który wybrać?
Źródła
- Linus Pauling Institute — Chlorophyll and Chlorophyllin — omówienie
- EFSA Journal — Scientific opinion on the re-evaluation of copper complexes of chlorophylls (E 141(i)) and chlorophyllins (E 141(ii)) as food additives (2015) — opinia naukowa
- Wikipedia — Chlorophyll (budowa chemiczna, E140) — encyklopedia
