W skrócie
Kwas D-asparaginowy (DAA) to naturalnie występująca w organizmie forma aminokwasu, obecna m.in. w mózgu i gruczołach dokrewnych, sprzedawana jako suplement na testosteron [2][3]. Przegląd systematyczny pięciu badań nie wykazał, by DAA istotnie zmieniał skład ciała u wytrenowanych mężczyzn [1].
- Po angielsku
- D-aspartic acid, DAA
- Inne nazwy
- DAA, D-asparaginian
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Unikać
Właściwości chemiczne i fizyczne kwasu D-asparaginowego
Kwas D-asparaginowy to enancjomer D (R) kwasu asparaginowego — dikarboksylowego aminokwasu; jest lustrzanym odbiciem białkowej formy L.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C4H7NO4 |
| Masa molowa | 133,10 g/mol |
| Numer CAS | 1783-96-6 |
| Nazwa systematyczna | kwas (R)-aminobursztynowy |
| Postać | biały proszek lub kryształy |
Dane: TCI — D-Aspartic Acid (A0545). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga kwas d-asparaginowy? Działanie i badania
Kwas D-asparaginowy jest endogenną cząsteczką sygnalizacyjną, obecną w mózgu i gruczołach dokrewnych; pobudza receptory NMDA [2][3]. Jako suplement reklamuje się go jako środek podnoszący testosteron, lecz przegląd systematyczny pięciu randomizowanych badań (dawki 3–12 g, 2–12 tygodni) nie wykazał wpływu na skład ciała wytrenowanych mężczyzn i opisał co najwyżej niewielki wzrost testosteronu [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Podnosi testosteron | Ograniczone | [1] |
| Poprawia skład ciała i masę mięśniową u wytrenowanych | Niepotwierdzone | [1] |
| Pełni rolę sygnalizacyjną w mózgu i gruczołach (badania przedkliniczne) | Ograniczone | [2][3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Proszek | najczęstsza forma suplementu |
| Kapsułki | często w mieszankach „boosterów testosteronu” |
Ile kwasu D-asparaginowego dziennie i kiedy
Brak ustalonych zaleceń dawkowania. W badaniach z przeglądu stosowano 3, 6, 7,12 i 12 g dziennie przez 2–12 tygodni, bez wykazanego efektu na skład ciała [1]. Nie jest to zachęta do stosowania; skonsultuj się z lekarzem.
Kwas d-asparaginowy w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Brak badań bezpieczeństwa; nie stosuj. |
| Karmienie piersią | Unikać | Brak badań bezpieczeństwa; nie stosuj. |
| Dzieci | Unikać | Brak badań; nie stosuj. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Brak badań; skonsultuj z lekarzem. |
Kwas d-asparaginowy a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Odchudzanie | Brak danych | Nie wykazano wpływu na skład ciała [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Długoterminowe bezpieczeństwo suplementacji DAA nie jest dobrze zbadane. Badania na gryzoniach pokazują, że trwale podwyższony poziom D-asparaginianu może prowadzić do neurotoksyczności zależnej od receptorów NMDA [2]. Nie wiadomo, czy dotyczy to doustnych suplementów u ludzi, dlatego zachowaj ostrożność.
FAQ
Kwas D-asparaginowy po angielsku?
Czy DAA podnosi testosteron?
Źródła
- The putative effects of D-Aspartic acid on blood testosterone levels: A systematic review. Int J Reprod BioMed 2017 — przegląd systematyczny
- Errico F. i in. New insights on the influence of free d-aspartate metabolism in the mammalian brain. Biochim Biophys Acta Proteins Proteom 2020 — przegląd
- Usiello A. i in. New evidence on the role of d-aspartate metabolism in regulating brain and endocrine system physiology. 2020 — przegląd
