W skrócie
Płaskurka to dawna odmiana pszenicy (Triticum dicoccum), jedno z pierwszych udomowionych zbóż, jadana jako kasza, w chlebie i kaszotto. Zawiera gluten, więc nie jest odpowiednia dla osób z celiakią [2].
- Nazwa łacińska
- Triticum dicoccum Schrank (syn. Triticum turgidum subsp. dicoccum)
- Po angielsku
- emmer, emmer wheat
- Inne nazwy
- pszenica płaskurka, pszenica dwuziarnowa; włoskie farro
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Najlepiej zbadane działanie
- Wysoka zawartość błonnika, skrobi opornej i antyoksydantów Umiarkowane
- W ciąży
- Bezpieczne
Na co pomaga płaskurka? Działanie i badania
Przegląd literatury opisuje płaskurkę jako zboże bogate w skrobię oporną, błonnik, składniki mineralne i karotenoidy, a ubogie w tłuszcz [1]. Autorzy zalecają ją w diecie m.in. przy alergiach, cukrzycy i podwyższonym cholesterolu, jednak jest to opis właściwości składu, a nie dowód skuteczności leczniczej [1]. Popularne twierdzenie, że starożytne zboża mają mniej glutenu, nie jest poparte danymi [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Wysoka zawartość błonnika, skrobi opornej i antyoksydantów | Umiarkowane | [1] |
| Korzyści w cukrzycy i hipercholesterolemii | Ograniczone | [1] |
| Mniejsza ilość glutenu niż w zwykłej pszenicy | Niepotwierdzone | [3] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Ziarno / kasza | gotowana jak kasza lub w sałatkach i zupach |
| Mąka | do chleba i makaronu; wypieki mają zwartą strukturę |
Płaskurka w kuchni
Płaskurkę gotuje się jako kaszę, dodaje do zup, sałatek i risotto, a z mąki piecze chleb i robi makaron [3]. We Włoszech jest tradycyjną podstawą dań z farro [3]. Ziarno bywa używane także do warzenia piwa i jako pasza [3].
Płaskurka w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Bezpieczne | Zwykłe zboże, o ile nie masz celiakii lub alergii na pszenicę. |
| Dzieci | Bezpieczne | W normalnych ilościach, o ile nie ma alergii na pszenicę lub celiakii. |
Płaskurka a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Celiakia i nadwrażliwość na gluten | Unikać | Płaskurka zawiera gluten [2][3]. |
| Cukrzyca | W umiarkowanych ilościach | Zawiera węglowodany; opisywane korzyści pochodzą z badań wstępnych [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Płaskurka należy do pszenic i zawiera gluten, dlatego osoby z celiakią lub alergią na pszenicę nie powinny jej jeść [2]. Określenie „starożytne zboże” nie oznacza, że jest bezpieczna w chorobach związanych z glutenem [3].
Przechowywanie płaskurki
Ziarno i mąkę przechowuj w suchym, ciemnym miejscu w szczelnym pojemniku; mąka pełnoziarnista jełczeje szybciej niż ziarno, więc kupuj ją w mniejszych ilościach.
FAQ
Źródła
- Čurná V., Lacko-Bartošová M. Chemical Composition and Nutritional Value of Emmer Wheat: a Review. Journal of Central European Agriculture 2017 — przegląd
- NIDDK — Eating, Diet & Nutrition for Celiac Disease — omówienie
- Wikipedia — Emmer (pochodzenie, zastosowania) — omówienie
