Przejdź do treści

Właściwości kuklika

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Kuklik pospolity (Geum urbanum) to bylina z rodziny różowatych (Rosaceae) o wysokości ok. 30–60 cm, której korzeń zawiera garbniki oraz geozyd rozkładany do eugenolu [1][3][4]. Tradycyjnie stosuje się go jako środek ściągający, np. przy biegunce i do płukania gardła, ale opisane badania to prace laboratoryjne i nie znaleziono badań klinicznych na ludziach [1][2][3].

Nazwa łacińska
Geum urbanum L.
Po angielsku
wood avens, herb bennet, colewort
Inne nazwy
kuklik pospolity; trawa św. Benedykta (ang. St. Benedict's herb)
W ciąży
Po konsultacji z lekarzem
Dla psa
Brak danych

Na co pomaga kuklik? Działanie i badania

Kuklik jest tradycyjnie opisywany jako środek ściągający, przeciwbiegunkowy, pobudzający apetyt, wzmacniający i do płukania gardła [1][3]. Według przeglądu w kilku krajach europejskich używano go przy biegunce, czerwonce, zapaleniu dziąseł i hemoroidach [2]. Przywołane prace dotyczą wyciągów badanych in vitro i na modelach zwierzęcych lub komórkowych: opisano silną aktywność przeciwutleniającą wyciągów z kłączy oraz działanie przeciwdrobnoustrojowe; badań klinicznych nie opisano [2].

EfektSiła dowodówŹródła
Działanie ściągające i przeciwbiegunkowe (tradycyjne)Niepotwierdzone[1][3]
Aktywność antyoksydacyjna i przeciwdrobnoustrojowa wyciągów (in vitro)Ograniczone[2]
Działanie u ludzi (badania kliniczne)Niepotwierdzone[2]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Napartradycyjnie stosowany dwa razy dziennie jako środek wzmacniający; ilość nie jest podana [1]
Nalewkatradycyjnie ekstrakt 1:5 w 70% etanolu [1]
Płukankado płukania gardła przy infekcjach górnych dróg oddechowych [1]
Korzeń jako przyprawaużywany do aromatyzowania zup, potraw duszonych i piwa [3]

Ile kuklika dziennie i kiedy

Dla kuklika nie ma ustalonych dawek opartych na badaniach klinicznych, dlatego ich nie podajemy. Źródło uniwersyteckie opisuje tradycyjne formy (napar, nalewka, płukanka), ale dla naparu nie podaje ilości, a dane o dawkach są niepełne [1]. Przed regularnym stosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą [1].

Kuklik w kuchni

Korzeń kuklika bywa używany jako przyprawa do zup, potraw duszonych i piwa; PFAF opisuje jego smak jako przypominający goździki z nutą cynamonu, najlepszy wiosną [3]. Młode liście można gotować, a z korzenia ugotować napój [3].

Kuklik w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaPo konsultacji z lekarzemBrak danych o bezpieczeństwie w użytych źródłach; nie stosuj leczniczo bez zgody lekarza.
Karmienie piersiąBrak danychBrak danych w użytych źródłach.
DzieciBrak danychBrak danych w użytych źródłach.
SeniorzyOstrożniePrzy przyjmowanych lekach skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Źródło uniwersyteckie zaleca konsultację z lekarzem lub farmaceutą przed użyciem, bo preparaty ziołowe mogą wchodzić w interakcje z lekami; jako możliwe działania niepożądane wymienia łagodne zaburzenia jelitowe [1]. Baza PFAF nie podaje znanych zagrożeń, ale także zaleca konsultację z fachowcem przed leczniczym użyciem [3].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Leki przepisane przez lekarzaźródło ostrzega, że preparaty ziołowe mogą osłabiać działanie leków lub zwiększać ich toksyczność; brak badań dla kuklika [1]

Kuklik dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak danych w użytych źródłach.
KotBrak danychBrak danych w użytych źródłach.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Uprawa, pochodzenie i odmiany

Kuklik pospolity to bylina z rodziny różowatych, wysokości do ok. 50 cm, o trójłatkowych liściach i żółtych kwiatach; rośnie w lasach, zaroślach, na miedzach i murach, zwykle na dobrych, wilgotnych glebach [1][3]. Według Kew POWO jest to gatunek o naturalnym zasięgu od Europy po Azję Środkową i Iran oraz w Afryce Północno-Zachodniej [4].

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Co to jest kuklik?
Kuklik pospolity to bylina z rodziny różowatych; w ziołolecznictwie wykorzystuje się korzeń i ziele [1][3].
Kuklik po angielsku?
Wood avens, herb bennet lub colewort [1].
Czy kuklik leczy biegunkę?
Tradycyjnie jest tak stosowany ze względu na garbniki [1][3], ale opisane badania są laboratoryjne i brak badań klinicznych, które by to potwierdzały [2].
Do czego służy korzeń kuklika w kuchni?
Jako przyprawa przypominająca goździki, do zup, potraw duszonych i piwa [3].

Źródła

  1. Geum urbanum — Medicinal Plants of Epirus (Uniwersytet w Janinie) — baza danych (uniwersytet)
  2. Dimitrova-Dyulgerova I. i in. Biologically Active Compounds and Antioxidant and DNA-Protective Potential of Rhodope Avens (Geum rhodopaeum) Dry Tinctures. Molecules 2026;31:1643 (omawia też badania nad G. urbanum) — artykuł naukowy
  3. Plants For A Future — Geum urbanum — baza danych
  4. Kew Plants of the World Online — Geum urbanum L. — baza danych (Royal Botanic Gardens, Kew)

Poznaj również