W skrócie
Komosa śmierdząca (Chenopodium vulvaria) to rozgałęziona roślina jednoroczna o szarawym, mączystym nalocie, rozpoznawalna po silnym zapachu zepsutej ryby [1][2]. Zapach wiąże się z zawartością trimetyloaminy [4][5][6]. W średniowiecznych zielnikach polecano ją głównie na dolegliwości ginekologiczne, ale w otwartych źródłach nie ma badań potwierdzających jakiekolwiek działanie [6].
- Nazwa łacińska
- Chenopodium vulvaria L.
- Po angielsku
- stinking goosefoot
- Inne nazwy
- notchweed, stinking motherwort, wild arrach, goat's arrach (nazwy angielskie); synonim: Chenopodium olidum Curtis
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga komosa śmierdząca? Działanie i badania
Średniowieczne zielniki polecały komosę śmierdzącą głównie na dolegliwości ginekologiczne, a Nicholas Culpeper zalecał ją na choroby macicy; w XX wieku zioło wyszło z użycia [6]. W otwartych źródłach nie znaleziono badań klinicznych ani przedklinicznych potwierdzających działanie lecznicze, dlatego nie zalecamy stosowania tej rośliny.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie w dolegliwościach ginekologicznych (tradycyjne, zielniki średniowieczne) | Niepotwierdzone | [6] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Komosa śmierdząca w kuchni
Nie znaleźliśmy w otwartych źródłach wiarygodnych danych o jadalności ani bezpieczeństwie spożycia tej rośliny, dlatego nie zalecamy jej jeść.
Komosa śmierdząca w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie w otwartych źródłach; nie stosuj. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie w otwartych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie w otwartych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Brak wiarygodnych danych o bezpieczeństwie spożywania lub leczniczego stosowania komosy śmierdzącej, dlatego nie zalecamy jej stosowania wewnętrznie ani leczniczo.
Komosa śmierdząca dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w otwartych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w otwartych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Komosa śmierdząca to rozgałęziona, pokładająca się roślina jednoroczna, której pędy mają ok. 4–65 cm długości i są pokryte szarym, mączystym nalotem [1]; inne opisy podają pędy 15–40 cm [3] lub do ok. 50 cm [2]. Liście są szerokojajowate do rombowatych, od spodu mączyste [1][3]. Rośnie na uprawianej ziemi, nieużytkach, przydrożach i w miastach od poziomu morza do ok. 800 m n.p.m. (wyjątkowo do 1400 m), kwitnie od maja do września [1]. Jest szeroko rozpowszechniona w basenie Morza Śródziemnego, Europie i umiarkowanej Azji [1]; w Wielkiej Brytanii jest bardzo rzadka, rośnie na nadmorskich klifach i podlega ochronie [7].
Jak wybierać
Gatunek rozpoznasz po silnym zapachu zgniłej ryby [1][2], szarym mączystym nalocie od spodu liści [1][2][3] i drobnych, szerokojajowatych do rombowatych lub trójkątnych liściach [1][2]. Nie zbieraj jej do spożycia, bo brak danych o bezpieczeństwie. W Wielkiej Brytanii jest gatunkiem chronionym [7].
FAQ
Komosa śmierdząca po angielsku?
Dlaczego komosa śmierdzi?
Czy komosa śmierdząca jest jadalna?
Źródła
- Cretan Flora — Chenopodium vulvaria (opis gatunku) — baza danych
- VicFlora (Royal Botanic Gardens Victoria) — Chenopodium vulvaria — flora regionalna (instytucja botaniczna)
- SDSU Plants — Chenopodium vulvaria — baza danych (uniwersytet)
- Kew POWO — Chenopodium olidum Curtis (synonim Chenopodium vulvaria) — baza danych (Royal Botanic Gardens, Kew)
- Cotton S. Trimethylamine (and 'fish breath' syndrome), Molecule of the Month, University of Bristol — omówienie (uniwersytet)
- Wikipedia — Chenopodium vulvaria (nazwy, trimetyloamina, zastosowania historyczne) — omówienie
- First Nature — Stinking Goosefoot — omówienie (przyroda Wielkiej Brytanii)
