W skrócie
Babka średnia (Plantago media) to wieloletnia roślina łąkowa z rodziny babkowatych, której młode liście są jadalne, a w ludowej medycynie używano ich w naparach [1][3]. Jej działanie opisano wyłącznie w badaniach in vitro, a badań na ludziach brak [1].
- Nazwa łacińska
- Plantago media L.
- Po angielsku
- hoary plantain
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Brak danych
Na co pomaga babka średnia? Działanie i badania
W medycynie ludowej liście babki średniej stosowano w naparach m.in. jako środek przeciwzapalny, wykrztuśny, moczopędny i wspomagający gojenie ran [1]. Zawierają m.in. werbaskozyd, plantamajozyd i irydoidy takie jak aukubina [1]. Aktywność antyoksydacyjną i przeciwgrzybiczą oraz hamowanie PGE2 w komórkach wykazano w badaniach laboratoryjnych; autorzy zaznaczają, że wyniki wymagają potwierdzenia in vivo, a badań klinicznych brak [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie antyoksydacyjne (in vitro) | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwzapalne (hamowanie PGE2 w komórkach, in vitro) | Ograniczone | [1] |
| Łagodzenie kaszlu i infekcji górnych dróg oddechowych | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Napar z liści | tradycyjna forma stosowania |
| Młode liście | jadalne, np. do sałatek [1] |
Babka średnia w kuchni
Młode liście babki średniej są jadalne [1]. Zbieraj je z miejsc czystych, z dala od dróg, ponieważ roślina może gromadzić metale ciężkie [1].
Babka średnia w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa [1]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa [1]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Dla babki średniej nie znaleziono badań toksyczności in vivo ani formalnych badań bezpieczeństwa; w badaniu in vitro nie wykazano cytotoksyczności wobec monocytów do 0,5 mg/mL [1]. Autorzy przeglądu zalecają sprawdzanie poziomu metali ciężkich w ekstraktach przed użyciem [1]. W ciąży, w czasie karmienia i u dzieci nie stosuj jej leczniczo bez konsultacji z lekarzem.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Babka średnia rośnie na łąkach i murawach, zwykle na glebach wapiennych, i kwitnie od maja do września na różowobiałe kwiaty [1]. Jest rośliną Eurazji, wprowadzoną w wielu innych regionach [1].
Jak wybierać
Nie myl babki średniej z babką lancetowatą (Plantago lanceolata), dla której Europejska Agencja Leków przyjęła monografię ziołową w obszarze kaszlu i przeziębienia [2]. Monografia ta dotyczy liścia innego gatunku i nie odnosi się do babki średniej [2].
FAQ
Źródła
- Fierascu R.C. i in. Plantago media L. — Explored and Potential Applications of an Underutilized Plant. Plants 2021, 10, 265 — przegląd
- European Medicines Agency — Plantaginis lanceolatae folium (monografia HMPC, gatunek pokrewny) — monografia
- GBIF — Plantago media L. (Backbone Taxonomy) — baza danych
