W skrócie
Smalec z borsuka to tłuszcz zapasowy borsuka (Meles meles), używany w medycynie ludowej m.in. na kaszel, przeziębienie i bóle stawów [2]. Analiza składu wykazała, że w tkance tłuszczowej borsuków dominują kwasy jednonienasycone [1], ale działanie lecznicze nie zostało potwierdzone badaniami klinicznymi [1][2].
- Nazwa łacińska
- Meles meles (zwierzę)
- Po angielsku
- badger fat
- Inne nazwy
- tłuszcz borsuczy, sadło borsucze
- Kategoria
- Oleje i tłuszcze
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga smalec z borsuka? Działanie i badania
Autorzy analizy składu tłuszczu borsuka nie badali żadnego działania leczniczego; piszą jedynie, że kwasy n-6 i n-3 w tkankach borsuka mają znaczenie farmakologiczne [1]. Portal medyczny wymienia tradycyjne zastosowania (kaszel, przeziębienie, stany zapalne skóry, bóle mięśni i stawów) i podkreśla, że badania naukowe są dopiero na początku i potrzeba ich więcej [2]. W tkance tłuszczowej borsuków (łój, tłuszcz podskórny, okołonerkowy i okołojelitowy) kwasy jednonienasycone stanowiły średnio ok. 41%, nasycone ok. 34%, a wielonienasycone ok. 18% [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi kaszel i infekcje dróg oddechowych | Niepotwierdzone | [2] |
| Łagodzi bóle stawów i mięśni (reumatyzm) | Niepotwierdzone | [2] |
| Dominują w nim jednonienasycone kwasy tłuszczowe (skład) | Ograniczone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Smalec wytapiany | tłuszcz topiony z tkanki tłuszczowej zwierzęcia |
| Maść borsucza | preparaty do nacierania; skład zależy od producenta i nie jest opisany w użytych źródłach |
Smalec z borsuka w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa; skonsultuj się z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań bezpieczeństwa. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Brak badań bezpieczeństwa; portal medyczny odradza stosowanie u dzieci poniżej 5 lat [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Brak badań bezpieczeństwa smalcu z borsuka na ludziach w użytych źródłach. Portal medyczny podaje możliwe nudności i wysypkę skórną, ale jest to źródło popularne o słabych dowodach [2]. Przed użyciem skonsultuj się z lekarzem.
Smalec z borsuka dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie smalcu z borsuka
Informacji o przechowywaniu smalcu z borsuka nie ma w użytych źródłach; stosuj się do wskazówek producenta.
Jak wybierać
Kupuj wyłącznie od producentów, którzy podają źródło i skład. Portal medyczny ostrzega, że borsuki mogą być nosicielami wielu chorób, a pozyskiwanie tłuszczu może być niebezpieczne dla ludzi [2]. W pierwszym polskim badaniu 31 borsuków z terenów występowania gruźlicy bydła nie wykryto zakażenia prątkami gruźlicy bydlęcej [3].
FAQ
Smalec z borsuka po angielsku?
Czy smalec z borsuka leczy kaszel?
Z czego składa się tłuszcz borsuka?
Źródła
- Zalewski K. i in. Characterization of fatty acid composition in Eurasian badger (Meles meles). Polish Journal of Environmental Studies 2007;16(4):645–650 — badanie
- MedLife — Untura de bursuc: beneficii, proprietăți, contraindicații — omówienie
- Lipiec M. i in. Badgers as a potential source of bovine tuberculosis: first studies in Poland. Annals of Agricultural and Environmental Medicine 2018;25(3):409–410 — badanie
