W skrócie
Łubin to nasiona roślin z rodzaju Lupinus (rodzina bobowatych), jadane po odgorzknieniu lub mielone na mąkę o wysokiej zawartości białka i błonnika [1]. Najważniejsze zagadnienie zdrowotne dotyczy alergii: łubin może wywoływać reakcje u części osób uczulonych na orzeszki ziemne [1][2].
- Nazwa łacińska
- Lupinus
- Po angielsku
- lupin
- Inne nazwy
- łubin biały, łubin wąskolistny, łubin słodki, lupini
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Kalorie
- 371 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Wysoka zawartość białka i błonnika w nasionach Silne
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze łubinu
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 371 kcal | — |
| Białko | 36,2 g | — |
| Tłuszcz | 9,7 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 1,2 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 21,5 g | — |
| Błonnik | 18,9 g | — |
| Woda | 10,4 g | — |
| Wapń | 176 mg | 22% |
| Żelazo | 4,4 mg | 31% |
| Magnez | 198 mg | 53% |
| Fosfor | 440 mg | 63% |
| Potas | 1013 mg | 51% |
| Sód | 15 mg | — |
| Cynk | 4,8 mg | 48% |
| Miedź | 1 mg | 102% |
| Mangan | 2,4 mg | 119% |
| Selen | 8,2 µg | 15% |
| Witamina C | 4,8 mg | 6% |
| Tiamina (B1) | 0,64 mg | 58% |
| Ryboflawina (B2) | 0,22 mg | 16% |
| Niacyna (B3) | 2,2 mg | 14% |
| Witamina B6 | 0,36 mg | 26% |
| Kwas foliowy | 355 µg | 178% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 16076, domena publiczna.
Na co pomaga łubin? Działanie i badania
Najlepiej udokumentowaną cechą łubinu jest jego działanie alergizujące: mąka łubinowa zawiera białka wiążące IgE, które reagują krzyżowo z białkami orzeszków ziemnych i innych roślin strączkowych [2]. Nasiona są bogate w białko (30–40%) i błonnik (ok. 30%), a tłuszczu mają niewiele (4–7%) [1]. Danych o korzyściach zdrowotnych z badań klinicznych nie przytaczamy w tym opracowaniu.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Może wywoływać reakcje alergiczne, także u osób uczulonych na orzeszki ziemne | Umiarkowane | [1][2] |
| Wysoka zawartość białka i błonnika w nasionach | Silne | [1] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Nasiona marynowane (lupini) | przekąska; tradycyjne gorzkie odmiany wymagają długiego moczenia |
| Mąka łubinowa | dodawana do pieczywa, makaronów, wypieków i produktów mięsnych [1] |
| Odmiany słodkie | nie wymagają moczenia z powodu niskiej zawartości alkaloidów [1] |
Łubin w kuchni
Łubin jada się jako marynowane nasiona przekąskowe lub w postaci mąki w pieczywie, makaronach, sosach i wędlinach [1]. Tradycyjne gorzkie nasiona trzeba moczyć, by usunąć gorycz pochodzącą od alkaloidów; odmiany słodkie tego nie wymagają [1]. Mąkę łubinową dodaje się też do produktów bezglutenowych i bezsojowych [1].
Łubin w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w przytoczonych źródłach; w ilościach kulinarnych zachowaj ostrożność przy alergii na orzeszki. |
| Dzieci | Ostrożnie | Przy alergii na orzeszki ziemne łubin może wywołać reakcję [1][2]. |
Łubin a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Alergia na orzeszki ziemne | Po konsultacji z lekarzem | Możliwa reakcja krzyżowa; zakres ryzyka omów z alergologiem [1][2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby uczulone na orzeszki ziemne i inne rośliny strączkowe mogą reagować na łubin, w tym objawami od łagodnych miejscowych po anafilaksję [2]. Zgłaszane dawki wywołujące reakcje wynosiły od 265 do 1000 mg mąki łubinowej, a najniższej dawki progowej nie ustalono [2]. Przy alergii skonsultuj się z alergologiem.
Łubin dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jak wybierać
Na etykiecie szukaj nazw: łubin, mąka łubinowa, lupini, lupine. W Unii Europejskiej łubin należy do alergenów, które trzeba wyróżnić w składzie. Do spożycia wybieraj nasiona z odmian słodkich lub gotowe produkty od producenta; nie jedz surowych gorzkich nasion.
FAQ
Źródła
- Australasian Society of Clinical Immunology and Allergy — Lupin food allergy — omówienie
- FoodNavigator — EFSA issues guidance on lupin allergies (2006) — omówienie opinii EFSA
