W skrócie
Miód faceliowy to miód jednokwiatowy zbierany przez pszczoły z nektaru facelii błękitnej (Phacelia tanacetifolia), o delikatnym smaku i aromacie [1]. Odróżnia go skład lotnych związków, wśród których dominują pochodne linalolu [1]. Nie ma badań klinicznych potwierdzających jego szczególne działanie lecznicze.
- Nazwa łacińska
- Phacelia tanacetifolia Benth.
- Po angielsku
- phacelia honey
- Inne nazwy
- miód z facelii, miód facelia
- Kategoria
- Produkty pszczele
- Kalorie
- 304 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Charakterystyczny profil związków lotnych (marker pochodzenia) Umiarkowane
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
Wartości odżywcze miodu faceliowego
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 304 kcal | — |
| Białko | 0,3 g | — |
| Tłuszcz | 0 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 82,2 g | — |
| w tym cukry | 82,1 g | — |
| Błonnik | 0,2 g | — |
| Woda | 17,1 g | — |
| Wapń | 6 mg | 1% |
| Żelazo | 0,42 mg | 3% |
| Magnez | 2 mg | 1% |
| Fosfor | 4 mg | 1% |
| Potas | 52 mg | 3% |
| Sód | 4 mg | — |
| Cynk | 0,22 mg | 2% |
| Miedź | 0,04 mg | 4% |
| Mangan | 0,08 mg | 4% |
| Selen | 0,8 µg | 1% |
| Witamina C | 0,5 mg | 1% |
| Tiamina (B1) | 0 mg | 0% |
| Ryboflawina (B2) | 0,04 mg | 3% |
| Niacyna (B3) | 0,12 mg | 1% |
| Witamina B6 | 0,02 mg | 2% |
| Kwas foliowy | 2 µg | 1% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina E | 0 mg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 19296, domena publiczna.
Na co pomaga miód faceliowy? Działanie i badania
Badania nad miodem faceliowym dotyczą głównie jego składu i autentyczności, a nie działania na zdrowie [1][2]. W miodzie faceliowym przeważają pochodne linalolu, np. trans-linalool oxide, hotrienol i cis-linalool oxide, które służą jako markery pochodzenia [1]. Nie znaleziono badań z udziałem ludzi, które wskazywałyby na szczególne właściwości lecznicze tego miodu, dlatego wszelkie obietnice leczenia traktuj ostrożnie. Jak każdy miód, składa się głównie z cukrów prostych.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie lecznicze miodu faceliowego (np. przeciwzapalne, odpornościowe) | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Charakterystyczny profil związków lotnych (marker pochodzenia) | Umiarkowane | [1] |
| Nektar facelii zawiera głównie sacharozę, fruktozę i glukozę | Ograniczone | [4] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Miód płynny | świeży, często jasny |
| Miód kremowany | po skrystalizowaniu i wymieszaniu |
| Miód skrystalizowany | naturalny proces; nie świadczy o zepsuciu |
Ile miodu faceliowego dziennie i kiedy
Miód to źródło cukru, więc stosuj go jak inne słodziki, w niewielkich ilościach. W badaniu nad miodem faceliowym ogrzewanie w 150°C przez 5 minut dawało produkty rozkładu, w tym 5-hydroksymetylofurfural [2]; dlatego do napojów dodawaj miód dopiero po ostudzeniu.
Miód faceliowy w kuchni
Miód faceliowy ma delikatny smak i aromat [1]. Barwa może być od bladej, przez bursztynową, po jasnozieloną, czerwonobrązową lub niemal białą [1]. Dobrze nadaje się do herbaty, nabiału, pieczywa i deserów, bo nie przytłacza potraw.
Miód faceliowy w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | W ilościach kulinarnych; to źródło cukrów prostych. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | W ilościach kulinarnych. |
| Dzieci | Unikać | Dzieciom poniżej 12. miesiąca życia nie wolno podawać miodu z powodu ryzyka botulizmu niemowlęcego [3]. |
| Seniorzy | W umiarkowanych ilościach | Zwracaj uwagę na ilość cukrów prostych. |
Miód faceliowy a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Ostrożnie | Miód podnosi poziom glukozy; w źródłach nie ma wartości indeksu glikemicznego miodu faceliowego, więc ustal ilość z lekarzem lub dietetykiem. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Jest źródłem cukrów, więc liczy się go jak inne słodziki. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Miodu nie podawaj niemowlętom poniżej 12. miesiąca życia — mogą zawierać go bakterie wywołujące botulizm [3]. Osoby uczulone na produkty pszczele i pyłki powinny uważać. Przy cukrzycy ilość ustal z lekarzem.
Przechowywanie miodu faceliowego
Przechowuj w szczelnym słoiku, w temperaturze pokojowej, z dala od światła. Nie ogrzewaj miodu powyżej temperatury podgrzewania herbaty, bo powstają niepożądane produkty rozkładu cukrów [2].
Jak wybierać
Prawdziwy miód faceliowy powinien zawierać więcej niż ok. 50–60% pyłku facelii [1]; kupuj od pasieki, która podaje pochodzenie i datę zbioru. Miodu faceliowego nie pomylisz z lipowym: facelia i lipa to różne rośliny, a miody różnią się aromatem.
FAQ
Z jakich kwiatów jest miód faceliowy?
Jaki kolor ma miód faceliowy?
Jak smakuje miód faceliowy?
Miód faceliowy czy lipowy?
Źródła
- Makowicz E., Jasicka-Misiak I., Teper D., Kafarski P. Botanical Origin Authentication of Polish Phacelia Honey Using the Combination of Volatile Fraction Profiling by HS-SPME and Lipophilic Fraction Profiling by HPTLC. Chromatographia 2019 — omówienie
- Kranjac M. i in. Volatile compounds of phacelia honey before and after heating. Book of Abstracts, Hranom do zdravlja 2018 — baza danych
- CDC — Botulism: prevention — omówienie
- Cîrlig N. i in. The impact of the entomofauna on the plants of Phacelia tanacetifolia Benth. Scientific Papers, Series A, Agronomy 2021 — omówienie
