Właściwości monakoliny K

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: admin · Aktualizacja: 16.10.2026

W skrócie

Monakolina K to związek powstający podczas fermentacji ryżu przez pleśń Monascus (czerwony ryż drożdżowy); chemicznie jest identyczna z lowastatyną, lekiem z grupy statyn. Obniża cholesterol, ale Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności nie ustalił bezpiecznej dawki z suplementów [1][2].

Po angielsku: monacolin K
Inne nazwy: lowastatyna, czerwony ryż drożdżowy (źródło)
Kategoria: Witaminy i suplementy
Najlepiej zbadane działanie: Obniżanie cholesterolu (produkty o dużej zawartości monakoliny) Umiarkowane
W ciąży: Unikać

Właściwości chemiczne i fizyczne monakoliny K

Monakolina K to lakton poliketydowy identyczny chemicznie z lowastatyną (mewinoliną), inhibitorem reduktazy HMG-CoA.

Właściwość	Wartość
Wzór sumaryczny	C₂₄H₃₆O₅
Masa molowa	404,55 g/mol
Numer CAS	75330-75-5
Postać	biały do jasnożółtego proszek lub kryształy
Rozpuszczalność w wodzie	nierozpuszczalna (0,4 mg/l, 25 °C)

Dane: TCI — Lovastatin (L0214). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga monakolina k? Działanie i badania

Monakolina K hamuje produkcję cholesterolu w organizmie tak jak lowastatyna, a produkty o dużej jej zawartości mogą obniżać cholesterol [1]. Zawartość monakoliny w suplementach jest bardzo zróżnicowana: w przeglądzie 28 marek z USA rozrzut sięgał ponad 60-krotności, a żadna nie podawała jej na etykiecie [1]. Efekty działania produktów o małej zawartości są nieznane [1].

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Obniżanie cholesterolu (produkty o dużej zawartości monakoliny)	Umiarkowane	[1]
Bezpieczeństwo stosowania suplementów	Sprzeczne	[1][2][3]

Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Czerwony ryż drożdżowy w kapsułkach	zawartość monakoliny K bardzo różna między produktami [1]

Ile monakoliny K dziennie i kiedy

Dla monakoliny K z suplementów nie wyznaczono bezpiecznej dziennej dawki: EFSA widziała poważne obawy przy 10 mg na dobę, a pojedyncze ciężkie reakcje opisywano już przy 3 mg [2]. Późniejsza opinia z nowymi danymi nie wykazała, że poniżej 3 mg dziennie jest bezpiecznie [3]. Suplementy zawierające ją stosuj tylko po konsultacji z lekarzem.

Monakolina k w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Unikać	Brak badań bezpieczeństwa; niezalecane w ciąży [1].
Karmienie piersią	Unikać	Niezalecane [1].
Dzieci	Unikać	Nie wyznaczono bezpiecznego spożycia dla grup wrażliwych [2][3].
Seniorzy	Po konsultacji z lekarzem	Ryzyko działań niepożądanych jak przy statynach [1][3].

Monakolina k a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Choroby wątroby	Po konsultacji z lekarzem	Możliwe działanie hepatotoksyczne [2][3].
Choroby nerek	Po konsultacji z lekarzem	Statyny i zanieczyszczenie cytryniną mogą szkodzić nerkom [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Produkty z dużą zawartością monakoliny K dają działania niepożądane jak statyny: uszkodzenie mięśni, wątroby i nerek oraz dolegliwości trawienne [1]. EFSA wskazuje na ryzyko rabdomiolizy i zaburzeń wątroby nawet przy 3 mg dziennie [2][3]. Część produktów zawiera też cytryninę, toksynę uszkadzającą nerki [1].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Statyny i inne leki obniżające cholesterol	dublowanie działania i większe ryzyko działań niepożądanych [1]
Leki wchodzące w interakcje ze statynami	produkty z monakoliną K mogą działać podobnie jak statyny [1]

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.