W skrócie
Koper (Anethum graveolens) to jednoroczna roślina z rodziny selerowatych, której świeże liście i nasiona stosuje się jako przyprawę do ryb, zup, sałatek i marynat [1][3]. Według ASPCA jest nietoksyczny dla psów, kotów i koni [2].
- Nazwa łacińska
- Anethum graveolens L.
- Po angielsku
- dill
- Inne nazwy
- koperek, koper ogrodowy
- Kategoria
- Przyprawy
- Kalorie
- 43 kcal w 100 g
- Dla psa
- Bezpieczne
Wartości odżywcze kopru
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 43 kcal | — |
| Białko | 3,5 g | — |
| Tłuszcz | 1,1 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,06 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 4,9 g | — |
| Błonnik | 2,1 g | — |
| Woda | 86 g | — |
| Wapń | 208 mg | 26% |
| Żelazo | 6,6 mg | 47% |
| Magnez | 55 mg | 15% |
| Fosfor | 66 mg | 9% |
| Potas | 738 mg | 37% |
| Sód | 61 mg | — |
| Cynk | 0,91 mg | 9% |
| Miedź | 0,15 mg | 15% |
| Mangan | 1,3 mg | 63% |
| Witamina C | 85 mg | 106% |
| Tiamina (B1) | 0,06 mg | 5% |
| Ryboflawina (B2) | 0,3 mg | 21% |
| Niacyna (B3) | 1,6 mg | 10% |
| Witamina B6 | 0,18 mg | 13% |
| Kwas foliowy | 150 µg | 75% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 386 µg | 48% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 02045, domena publiczna.
Koper w kuchni
Liście kopru (tzw. dill weed) dodaje się do ryb, mięsa, jajek, warzyw, sałatek, zup, ziemniaków i sosów; najlepsze są świeże, bo aromat ginie przy suszeniu i mrożeniu [1]. Nasiona są bardziej ostre niż liście i są głównym aromatem ogórków kiszonych oraz używane do pieczywa [1][3]. Olejek eteryczny pozyskuje się z liści, łodyg i nasion [3].
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Według ASPCA przedłużony kontakt skóry z rośliną może wywołać zapalenie skóry, a składnikami drażniącymi są olejki eteryczne [2]. Nie znaleziono w cytowanych źródłach danych o bezpieczeństwie suplementów z kopru, więc omów je z lekarzem.
Koper dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Bezpieczne | ASPCA uznaje koper za nietoksyczny dla psów [2]. |
| Kot | Bezpieczne | ASPCA uznaje koper za nietoksyczny dla kotów [2]. |
| Koń | Bezpieczne | ASPCA uznaje koper za nietoksyczny dla koni [2]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Koper należy do rodziny selerowatych (Apiaceae) i jest rośliną jednoroczną, odporną na lekkie przymrozki [1][3]. Liście można ścinać przed kwitnieniem, a nasiona zbiera się latem, gdy zbrązowieją [1]. Pochodzenie podawane jest różnie: region śródziemnomorski [1] lub Afryka Północna, Iran i Półwysep Arabski [3].
FAQ
Źródła
- Penn State Extension — Herb Garden Plants: Dill — poradnik uniwersytecki
- ASPCA — Dill — baza danych
- Wikipedia — Dill (nazwy, zastosowania kulinarne, zasięg) — omówienie
