W skrócie
Imbir to kłącze rośliny Zingiber officinale, używane jako przyprawa i do naparów. Najlepiej zbadane jest jego działanie przeciwwymiotne — przy nudnościach w ciąży i chorobie lokomocyjnej [1][2]. W 100 g świeżego imbiru jest około 80 kcal.
- Nazwa łacińska
- Zingiber officinale Roscoe
- Po angielsku
- ginger
- Inne nazwy
- imbir lekarski, korzeń imbiru
- Kategoria
- Przyprawy
- Kalorie
- 80 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Łagodzi nudności i wymioty w ciąży Umiarkowane
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- W umiarkowanych ilościach
Wartości odżywcze imbiru
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 80 kcal | — |
| Białko | 1,8 g | — |
| Tłuszcz | 0,75 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,2 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 15,8 g | — |
| w tym cukry | 1,7 g | — |
| Błonnik | 2 g | — |
| Woda | 78,9 g | — |
| Wapń | 16 mg | 2% |
| Żelazo | 0,6 mg | 4% |
| Magnez | 43 mg | 11% |
| Fosfor | 34 mg | 5% |
| Potas | 415 mg | 21% |
| Sód | 13 mg | — |
| Cynk | 0,34 mg | 3% |
| Miedź | 0,23 mg | 23% |
| Mangan | 0,23 mg | 11% |
| Selen | 0,7 µg | 1% |
| Witamina C | 5 mg | 6% |
| Tiamina (B1) | 0,03 mg | 2% |
| Ryboflawina (B2) | 0,03 mg | 2% |
| Niacyna (B3) | 0,75 mg | 5% |
| Witamina B6 | 0,16 mg | 11% |
| Kwas foliowy | 11 µg | 6% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina E | 0,26 mg | 2% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 0,1 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 11216, domena publiczna.
Na co pomaga imbir? Działanie i badania
Imbir łagodzi nudności — to jedyne działanie potwierdzone w badaniach klinicznych z udziałem ludzi na tyle, że Europejska Agencja Leków uznaje zapobieganie chorobie lokomocyjnej za jego ugruntowane zastosowanie [1]. Pozostałe efekty, o które ludzie pytają najczęściej — przeciwzapalne, odchudzające czy wpływ na odporność — opierają się na badaniach wstępnych.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi nudności i wymioty w ciąży | Umiarkowane | [2][3] |
| Zapobiega chorobie lokomocyjnej | Umiarkowane | [1] |
| Zmniejsza ból w chorobie zwyrodnieniowej stawów | Ograniczone | [4] |
| Pomaga w odchudzaniu | Ograniczone | [3] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeże kłącze | do potraw, naparów i soków; najwięcej aromatu |
| Suszony, w proszku | przyprawa do wypieków i curry; ostrzejszy w smaku |
| Napar (herbata z imbirem) | 2–3 plasterki zalane gorącą wodą na 5–10 minut |
| Kandyzowany | przekąska — zawiera dużo cukru |
| Kapsułki, ekstrakt | stosowane w badaniach nad nudnościami; dawkę ustal z lekarzem lub farmaceutą |
Ile imbiru dziennie i kiedy
W kuchni imbir stosuje się bez ograniczeń wynikających z badań — w zwykłych ilościach przyprawowych jest bezpieczny dla większości osób. W badaniach nad nudnościami w ciąży podawano zwykle około 1 g suszonego imbiru dziennie, w kilku porcjach [2]. Pora dnia nie ma znaczenia dla działania; napar wieczorem może jednak nasilać zgagę u osób z refluksem.
Imbir w kuchni
Imbir pasuje do dań kuchni azjatyckiej, zup, marynat, wypieków i napojów. Najczęściej łączy się go z cytryną i miodem w rozgrzewającym naparze.
Imbir w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | W badaniach stosowano ok. 1 g suszonego imbiru dziennie [2]. Suplementy tylko po konsultacji z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań — ilości kulinarne uznaje się za bezpieczne. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | W ilościach przyprawowych; suplementów nie podawaj bez lekarza. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przy lekach przeciwzakrzepowych — patrz interakcje. |
Imbir a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Refluks i zgaga | Ostrożnie | U części osób imbir nasila zgagę [3]. |
| Cukrzyca | W umiarkowanych ilościach | Nie zastępuje leczenia; w ilościach kulinarnych bez przeciwwskazań. |
| Kamica żółciowa | Po konsultacji z lekarzem | Imbir pobudza wydzielanie żółci. |
| Dieta niskohistaminowa | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Najczęstsze skutki uboczne imbiru to zgaga, odbijanie i dyskomfort brzucha, zwykle przy większych ilościach [3]. Osoby z kamicą żółciową i przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny przed regularnym stosowaniem skonsultować się z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) | możliwe nasilenie działania — dane są niejednoznaczne [3] |
Imbir dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | W umiarkowanych ilościach | Niewielkie ilości nie są dla psów toksyczne; nie podawaj suplementów bez weterynarza. |
| Kot | Ostrożnie | Koty źle tolerują ostre przyprawy. |
| Kury | W umiarkowanych ilościach | Dodawany do paszy w małych ilościach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie imbiru
Świeży imbir przechowuj w lodówce, w szczelnym pojemniku — zachowa jędrność do 3 tygodni. Można go też zamrozić w całości i ścierać bez rozmrażania.
FAQ
Czy imbir można jeść na surowo?
Czym różni się imbir świeży od suszonego?
Imbir po angielsku?
Źródła
- European Medicines Agency — Zingiberis rhizoma (monografia HMPC) — monografia
- Viljoen E. i in. A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutrition Journal 2014 — przegląd systematyczny
- NCCIH — Ginger — omówienie
- Bartels E.M. i in. Efficacy and safety of ginger in osteoarthritis patients: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Osteoarthritis and Cartilage 2015 — metaanaliza
