W skrócie
Alfa-GPC (cholina alfoscerat, L-alfa-glicerofosfocholina) to naturalny związek choliny, prekursor acetylocholiny, stosowany jako suplement i lek w niektórych krajach. Metaanaliza ośmiu badań wskazuje na lepsze wyniki testów poznawczych u chorych z zaburzeniami poznawczymi, głównie w chorobie Alzheimera, ale wyniki są niejednorodne, a obserwacyjne dane łączą go z wyższym ryzykiem udaru [1].
- Po angielsku
- alpha-GPC, choline alfoscerate
- Inne nazwy
- alfa-glicerofosfocholina, alfoscerat choliny, GPC, L-alfa-glicerylofosforylocholina
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne Alfa-GPC
Alfa-GPC (L-α-glicerylofosforylocholina, alfoscerat choliny) to fosfodiester choliny i glicerolu (sn-glicero-3-fosfocholina), występujący jako sól wewnętrzna (jon obojnaczy).
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C8H20NO6P |
| Masa molowa | 257,22 g/mol |
| Numer CAS | 28319-77-9 |
| Postać | białe kryształy, silnie higroskopijne |
| Temperatura topnienia | 142,5–143 °C |
| Rozpuszczalność w wodzie | rozpuszczalny |
Dane: DrugFuture (Merck Index) — Choline Alfoscerate. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga alfa-GPC? Działanie i badania
Alfa-GPC jest badany w otępieniu, głównie w chorobie Alzheimera. Metaanaliza 8 badań (861 osób) wykazała lepszy wynik w teście MMSE niż po placebo lub innych lekach (różnica 3,5 pkt), przy bardzo dużej niejednorodności wyników (I² = 98%), oraz poprawę po dodaniu do donepezilu; autorzy wzywają do większych badań [1]. W metaanalizie nie badano zdrowych osób, więc brak dowodów na poprawę pamięci u nich [1]. Duże koreańskie badanie obserwacyjne (ok. 12 mln osób) wiązało stosowanie alfa-GPC z wyższym ryzykiem udaru (łączne aHR 1,43), lecz autorzy metaanalizy uznali jego analizę statystyczną za wątpliwą i nieprecyzyjną [1]. Spożycie choliny zwiększa tworzenie TMAO, powiązanego z chorobami sercowo-naczyniowymi [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa funkcji poznawczych w chorobie Alzheimera i innych zaburzeniach poznawczych | Ograniczone | [1] |
| Poprawa pamięci u zdrowych osób | Niepotwierdzone | [1] |
| Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe | Sprzeczne | [1][2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kapsułki, tabletki | suplement diety; w niektórych krajach także lek |
| Pokarm | glicerofosfocholina jest wchłaniana w jelicie cienkim razem z choliną i fosfocholiną [2] |
Ile Alfa-GPC dziennie i kiedy
Dawek terapeutycznych alfa-GPC nie podajemy. Organizm potrzebuje choliny: adekwatne spożycie dla dorosłych wynosi 550 mg (mężczyźni) i 425 mg (kobiety) dziennie, a górny tolerowany poziom 3500 mg [2].
Alfa-GPC w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Adekwatne spożycie choliny wynosi 450 mg [2], ale suplementów alfa-GPC nie stosuj bez lekarza. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Adekwatne spożycie choliny wynosi 550 mg [2]; suplementy po konsultacji. |
| Dzieci | Brak danych | Brak badań suplementu w źródłach. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Badania dotyczyły głównie starszych chorych, a dane obserwacyjne łączą alfa-GPC z ryzykiem udaru [1]; konsultacja. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Nadmiar choliny może powodować rybi zapach ciała, wymioty, pocenie się, ślinotok, spadek ciśnienia i uszkodzenie wątroby [2]. Obserwacyjne dane wiążą alfa-GPC z wyższym ryzykiem udaru, choć analizę krytykowano [1]. Osoby z chorobami serca i po udarze powinny skonsultować suplement z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Donepezil | w badaniach łączono go z alfa-GPC; efekt łączny oceniono jako lepszy niż donepezil z placebo, decyzję o terapii podejmuje lekarz [1] |
Alfa-GPC dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Alfa-GPC po angielsku?
Czy alfa-GPC jest bezpieczne?
Ile choliny potrzeba dziennie?
Źródła
- Sagaro G.G., Traini E., Amenta F. — Activity of Choline Alphoscerate on Adult-Onset Cognitive Dysfunctions: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Alzheimer's Disease 2023; 92(1): 59–70 — metaanaliza
- NIH ODS — Choline Fact Sheet for Health Professionals — omówienie (instytucjonalne)
