W skrócie
Laktoferyna to białko wiążące żelazo, występujące w mleku (najwięcej w siarze), łzach, ślinie i innych wydzielinach, związane z obroną przed drobnoustrojami [3]. Najlepiej zbadane jest jej podawanie wcześniakom, gdzie dowody o niskiej pewności wskazują na mniej późnych posocznic [2].
- Po angielsku
- lactoferrin
- Inne nazwy
- laktotransferyna, LF, bLF (laktoferyna bydlęca)
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga laktoferyna? Działanie i badania
Laktoferyna wiąże żelazo, hamuje namnażanie bakterii pozbawiając je żelaza, wykazuje działanie przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze w badaniach laboratoryjnych oraz moduluje odpowiedź zapalną [3]. U wcześniaków dodanie laktoferyny do karmienia jelitowego zmniejsza ryzyko późnej posocznicy, ale pewność dowodów jest niska, a wpływu na martwicze zapalenie jelit i śmiertelność nie wykazano [2]. Dla dorosłych i dzieci poza tą grupą nie opieramy twierdzeń na źródłach z tej strony, więc wpływ suplementów na infekcje uznajemy za niepotwierdzony.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zmniejsza ryzyko późnej posocznicy u wcześniaków | Ograniczone | [2] |
| Zmniejsza ryzyko martwiczego zapalenia jelit u wcześniaków | Sprzeczne | [2] |
| Działa antybakteryjnie i przeciwwirusowo w badaniach laboratoryjnych | Ograniczone | [3] |
| Skuteczność suplementów w infekcjach u dzieci i dorosłych | Niepotwierdzone | [1][2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Laktoferyna bydlęca | wyizolowana z mleka krowiego, stosowana w suplementach i mieszankach dla niemowląt [1] |
| Tabletki, kapsułki | najczęstsza forma suplementów |
| Krople i proszek | dla dzieci; dawkowanie wg etykiety i zaleceń lekarza |
Ile laktoferyny dziennie i kiedy
Brak ustalonych norm spożycia. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ocenił laktoferynę bydlęcą jako bezpieczną w proponowanych zastosowaniach; szacowane spożycie wynosi średnio około 1,4 g dziennie u dorosłych i 1,2 g u niemowląt [1]. Dawkę suplementu ustal z lekarzem lub farmaceutą.
Laktoferyna w kuchni
Laktoferyna występuje naturalnie w mleku: najwięcej w siarze, mniej w mleku kobiecym, a najmniej w mleku krowim [3]. W kuchni nie ma zastosowania jako przyprawa; to składnik naturalny mleka lub dodatek do suplementów i mieszanek dla niemowląt.
Laktoferyna w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych na potrzeby tej strony; skonsultuj suplement z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Bezpieczne | Laktoferyna naturalnie występuje w mleku kobiecym [3]; suplement skonsultuj z lekarzem. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Suplementy tylko za zgodą pediatry; u wcześniaków stosowana w warunkach szpitalnych [2]. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak danych na tej stronie. |
Laktoferyna a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Alergia na białka mleka | Unikać | Suplement z mleka krowiego zawiera białka mleka, więc unikaj go przy alergii na mleko. |
| Nietolerancja laktozy | Brak danych | Preparaty zwykle zawierają śladowe ilości laktozy; sprawdź skład. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W ocenie EFSA w badaniach na szczurach nie zaobserwowano działań niepożądanych laktoferyny bydlęcej przy spożyciu około 2 g/kg masy ciała na dobę [1]. Nie stosuj suplementu przy alergii na białka mleka krowiego. W ciąży, przy chorobach przewlekłych i u dzieci poza szpitalem skonsultuj się z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Preparaty żelaza | laktoferyna wiąże żelazo; omów łączenie z lekarzem lub farmaceutą [3] |
Laktoferyna dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Laktoferyna co to jest?
Laktoferyna na co pomaga?
Laktoferyna w ciąży — czy można?
Laktoferyna dla dzieci — czy bezpieczna?
Źródła
- Scientific Opinion on bovine lactoferrin (EFSA Journal 2012) — opinia naukowa
- Enteral lactoferrin supplementation for prevention of sepsis and necrotizing enterocolitis in preterm infants (Cochrane) — przegląd systematyczny
- Lactoferrin (Wikipedia) — encyklopedia
