W skrócie
Zakwas z buraków to słony płyn powstający podczas kiszenia buraków czerwonych, używany do barszczu lub pity jako napój. Dla samego zakwasu brak badań klinicznych; najlepiej zbadany jest sok z buraków, którego azotany obniżały ciśnienie skurczowe u osób z nadciśnieniem średnio o około 5 mmHg [1].
- Po angielsku
- beet kvass (fermented beetroot juice)
- Inne nazwy
- kwas buraczany, zakwas buraczany, kiszone buraki (sok)
- Kategoria
- Herbaty i napoje
- Najlepiej zbadane działanie
- Obniża ciśnienie skurczowe (sok z buraków, nie zakwas) Umiarkowane
Na co pomaga zakwas z buraków? Działanie i badania
Dla zakwasu z buraków nie ma badań klinicznych, więc jego działanie zdrowotne jest nieudowodnione. Najlepiej zbadany jest świeży sok z buraków: w metaanalizie 7 badań (218 osób z nadciśnieniem) azotany z soku obniżały ciśnienie skurczowe o około 5 mmHg, bez istotnego wpływu na rozkurczowe, a pewność dowodów oceniono jako umiarkowaną [1]. Nie wiadomo, ile azotanów zostaje w zakwasie po fermentacji, więc nie wolno przenosić tych wyników wprost na zakwas. Buraki są też źródłem barwników betalainowych i potasu [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Obniża ciśnienie skurczowe (sok z buraków, nie zakwas) | Umiarkowane | [1] |
| Działanie probiotyczne zakwasu | Niepotwierdzone | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Zakwas do barszczu | płyn z kiszenia buraków, dodawany do zupy |
| Zakwas jako napój | pity schłodzony lub rozcieńczony wodą |
| Świeży sok z buraków | w metaanalizie stosowano 70–250 ml dziennie [1] |
Ile zakwasu z buraków dziennie i kiedy
Dla zakwasu nie ustalono ilości na podstawie badań. W badaniach nad ciśnieniem stosowano 70–250 ml świeżego soku z buraków dziennie przez 3–60 dni, a zakwas jest słony, więc kieruj się umiarem [1]. Osoby ograniczające sód, np. z nadciśnieniem, powinny uwzględnić sól użytą do kiszenia.
Zakwas z buraków w kuchni
Zakwas z buraków jest bazą czerwonego barszczu i nadaje mu kwaśny smak oraz kolor. Można go też pić schłodzonego lub dodawać do sosów i zup [2].
Zakwas z buraków a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Nadciśnienie | Ostrożnie | Sok z buraków obniżał ciśnienie skurczowe [1], ale zakwas jest słony; nie zastępuje leków. |
| Dieta niskohistaminowa | Brak danych | Produkty fermentowane bywają źle tolerowane, brak danych dla zakwasu. |
| Cukrzyca | Brak danych | Brak badań dla zakwasu. |
Przechowywanie zakwasu z buraków
Zakwas z buraków przechowuj w lodówce w szczelnym, szklanym słoju, po zakończeniu fermentacji. Zmętnienie jest normalne; pleśń na powierzchni lub nieprzyjemny zapach oznaczają, że partię trzeba wyrzucić.
FAQ
Czy zakwas z buraków można pić?
Jak długo trwa kiszenie buraków?
Czy zakwas z buraków obniża ciśnienie?
Źródła
- Benjamim C.J.R. i in. Nitrate Derived From Beetroot Juice Lowers Blood Pressure in Patients With Arterial Hypertension: A Systematic Review and Meta-Analysis. Frontiers in Nutrition 2022 — metaanaliza
- NCEZ — Burak — omówienie
