W skrócie
SLS (sodium lauryl sulfate, laurylosiarczan sodu) to detergent stosowany w szamponach, pastach do zębów, środkach czystości i niektórych lekach, jako emulgator i środek pianotwórczy. Jest znanym czynnikiem drażniącym skórę, zwłaszcza w produktach niespłukiwanych i u osób z atopowym zapaleniem skóry [1].
- Po angielsku
- sodium lauryl sulfate (sodium laurilsulfate)
- Inne nazwy
- laurylosiarczan sodu, sodium laurilsulfate, E487
- Kategoria
- Składniki kosmetyków
- Najlepiej zbadane działanie
- Drażni skórę i nasila reakcje na inne substancje Silne
Właściwości chemiczne i fizyczne SLS
SLS (laurylosiarczan sodu, dodecylosiarczan sodu) to anionowy związek powierzchniowo czynny z grupy siarczanów alkoholi tłuszczowych — sól sodowa monoestru kwasu siarkowego i dodekanolu.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C12H25NaO4S |
| Masa molowa | 288,38 g/mol |
| Numer CAS | 151-21-3 |
| Nazwa INCI | Sodium Lauryl Sulfate |
| Nazwa systematyczna | dodecylosiarczan sodu |
| Postać | biały krystaliczny proszek |
| Temperatura topnienia | 206 °C |
| Rozpuszczalność w wodzie | 150 g/l (20 °C) |
Dane: TCI — Sodium Dodecyl Sulfate (D1403) · COSMILE Europe — Sodium Lauryl Sulfate. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga SLS? Działanie i badania
SLS działa jako środek powierzchniowo czynny: myje, pieni się i ułatwia emulgowanie oraz wnikanie innych substancji w skórę [1]. Drażni głównie przez działanie na błony komórkowe, a u osób z wypryskiem objawy są silniejsze [1]. W produktach spłukiwanych, takich jak szampon czy mydło, rzadko powoduje kłopoty [1]. Dane EMA mówią o podrażnieniu skóry; nie opisują ich jako dowodu na działanie rakotwórcze.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Drażni skórę i nasila reakcje na inne substancje | Silne | [1] |
| Powoduje kłopoty w produktach spłukiwanych (szampon, mydło) | Ograniczone | [1] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
SLS na skórę i włosy
W kosmetykach SLS występuje w szamponach, żelach, pastach do zębów i środkach do mycia. Przemysł kosmetyczny używa go także jako wzorca substancji drażniącej w testach skórnych [1]. Przegląd Europejskiej Agencji Leków wskazuje, że emolienty niespłukiwane z 0,9% SLS mogą powodować pieczenie, świąd i zaczerwienienie, zwłaszcza u dzieci z atopowym zapaleniem skóry [1]. SLS to nie to samo co SLES (sodium laureth sulfate); panel ekspertów CIR uznał SLES za bezpieczny tylko wtedy, gdy składnik jest tak przygotowany, aby nie drażnił [2].
SLS w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dzieci | Ostrożnie | Dzieci z atopowym zapaleniem skóry reagowały na emolienty z SLS pieczeniem i świądem [1]. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby z atopowym zapaleniem skóry, wypryskiem lub uszkodzoną barierą skórną są bardziej wrażliwe na SLS i powinny unikać go w produktach niespłukiwanych [1]. SLS może też nasilać reakcje na inne leki stosowane w tym samym miejscu [1].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki stosowane na skórę | SLS jako substancja zwiększająca przenikanie może nasilać reakcje na inne preparaty nakładane w tym samym miejscu [1] |
FAQ
SLS czy jest szkodliwy?
SLS a SLES — jaka różnica?
SLS w szamponach — czy unikać?
SLS — czy to tylko kosmetyk?
Źródła
- EMA — Questions and answers on sodium laurilsulfate used as an excipient (draft, 2015) — omówienie
- Final report of the amended safety assessment of sodium laureth sulfate and related salts of sulfated ethoxylated alcohols. Int J Toxicol 2010 — przegląd bezpieczeństwa
