W skrócie
Ałun (ałun potasowy) to uwodniony siarczan potasu i glinu, stosowany w kosmetyce jako kamień, sztyft lub proszek [3]. Chociaż reklamuje się go jako naturalny dezodorant, zawiera sole glinu, a Komitet SCCS stwierdził, że ocena ryzyka glinu w kosmetykach nie jest możliwa z powodu braku danych o wchłanianiu przez skórę [1].
- Po angielsku
- alum, potassium alum
- Inne nazwy
- ałun potasowy, ałun glinowo-potasowy, kamień ałunowy
- Kategoria
- Składniki kosmetyków
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne ałunu
Ałun potasowy to uwodniona sól podwójna — dodekahydrat siarczanu glinu i potasu KAl(SO4)2·12H2O.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | KAl(SO4)2·12H2O |
| Masa molowa | 474,37 g/mol |
| Numer CAS | 7784-24-9 |
| Nazwa systematyczna | dodekahydrat siarczanu glinu i potasu |
| Postać | białe, krystaliczne, ziarniste ciało stałe |
| Temperatura topnienia | 92 °C |
| Gęstość | 1,757 g/cm³ |
| Rozpuszczalność w wodzie | rozpuszczalny |
Dane: Fisher Scientific — Aluminum potassium sulfate dodecahydrate · Oker-Chemie — Potassium Alum (SDS) · Oker-Chemie — Potassium Alum PI-KAL-01. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga ałun? Działanie i badania
Ałun jest solą glinu. SCCS opisał glin jako znany toksykant ogólnoustrojowy w wysokich dawkach i uznał, że przy obecnych danych o przenikaniu przez skórę ocena ryzyka jego stosowania w kosmetykach nie jest możliwa; zalecił pomiar narażenia wewnętrznego u ludzi w warunkach użycia [1]. Serwis CosmeticOBS podkreślał, że naturalne pochodzenie nie wyklucza właściwości takich jak sole glinu, ale zaznaczał też brak specyficznych badań mechanizmu działania ałunu [2]. Brak więc wiarygodnego dowodu, że ałun jest bezpieczniejszy od antyperspirantów z solami glinu.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Bezpieczeństwo stosowania soli glinu pod pachami | Niepotwierdzone | [1] |
| Ałun jest bezpieczniejszy niż antyperspirant z solami glinu | Niepotwierdzone | [1][2] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kamień ałunowy | bryła ałunu stosowana na skórę |
| Sztyft | ałun w formie sztyftu |
| Proszek | ałun rozdrobniony |
Ałun na skórę i włosy
Ałun sprzedaje się jako naturalny dezodorant. Według SCCS dane o przenikaniu glinu przez skórę są niewystarczające, aby ocenić ryzyko, a produkty pod pachy bywają określane jako dezodoranty, choć zawierają składniki antyperspiracyjne [1].
Ałun w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; SCCS nie mógł ocenić ryzyka glinu w kosmetykach [1]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Nie zażywaj ałunu doustnie. Ponieważ glin jest toksyczny w wysokich dawkach, a ryzyka jego stosowania na skórę nie da się ocenić [1], osoby z chorobami nerek lub inną wątpliwością zdrowotną powinny skonsultować użycie z lekarzem.
Ałun dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Ałun potasowy — co to jest?
Czy ałun to antyperspirant?
Czy ałun jest bezpieczny?
Ałun po angielsku?
Źródła
- SCCS — Opinion on the safety of aluminium in cosmetic products (SCCS/1525/14), Komisja Europejska — opinia naukowa
- CosmeticOBS — Alum stone: the same risks as aluminium salts? (2012) — omówienie
- PubChem — Potassium alum (CID 24856), tylko wzór — baza danych
