W skrócie
Shatavari to korzeń Asparagus racemosus, rośliny stosowanej w medycynie ajurwedyjskiej, zwłaszcza w dolegliwościach kobiecych. W przeglądzie systematycznym 9 badań opisywano mniej uciążliwych objawów menopauzy, ale autorzy oceniają dowody jako wstępne [1].
- Nazwa łacińska
- Asparagus racemosus Willd.
- Po angielsku
- shatavari, satavar, wild asparagus
- Inne nazwy
- satavar, szatawari
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
Na co pomaga shatavari? Działanie i badania
W przeglądzie systematycznym 9 badań (z 47 przejrzanych) większość opisywała u kobiet po menopauzie mniej i łagodniejsze objawy naczynioruchowe, takie jak uderzenia gorąca i pocenie się, a także lepszy sen, mniejszą suchość pochwy i lepsze samopoczucie [1]. Autorzy podkreślają, że dowody są wstępne i potrzebne są większe badania [1]. Tradycyjnie shatavari stosuje się też w Indiach jako środek zwiększający laktację, ale dowody są mieszane: kilka małych badań raportowało więcej mleka lub wyższą prolaktynę, część była słabo kontrolowana lub testowała mieszanki [2]. Baza Natural Products stwierdza, że brakuje badań klinicznych uzasadniających jakiekolwiek zastosowanie, a większość danych pochodzi z badań na zwierzętach i in vitro [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi uderzenia gorąca i objawy menopauzy | Ograniczone | [1] |
| Poprawia sen i nastrój w menopauzie | Ograniczone | [1] |
| Zwiększa laktację | Sprzeczne | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeży korzeń | w badaniach laktacji stosowano 20 mg/kg trzy razy dziennie przez 30 dni [2] |
| Proszek z korzenia | tradycyjna forma ajurwedyjska; w badaniu laktacji stosowano 10 g na dobę [2] |
| Kapsułki i granulaty z ekstraktem | w badaniach stosowano też gotowe preparaty, często łączone z innymi składnikami, więc wynik nie dotyczy samego shatavari [2] |
Ile shatavari dziennie i kiedy
Nie ma ustalonej, potwierdzonej dawki shatavari [2][3]. W badaniach dawki były bardzo różne: np. 10 g proszku z korzenia na dobę albo 20 mg/kg świeżego korzenia trzy razy dziennie przez 30 dni [2]. Stosuj się do informacji na opakowaniu produktu i skonsultuj z lekarzem.
Shatavari w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak informacji o bezpieczeństwie; w badaniach na szczurach ekstrakt metanolowy działał teratogennie [3]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Tradycyjnie używany do zwiększania laktacji, ale bezpieczeństwo nie zostało rzetelnie zbadane; omów z lekarzem [2]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak danych w sprawdzonych źródłach; przy lekach i chorobach przewlekłych omów stosowanie z lekarzem. |
Shatavari a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Hashimoto i choroby tarczycy | Brak danych | Sprawdzone źródła nie opisują wpływu shatavari na tarczycę; skonsultuj z lekarzem. |
| Nowotwory hormonozależne | Po konsultacji z lekarzem | W przeglądzie opisano zmiany poziomu estradiolu i progesteronu [1]; stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W przeglądzie systematycznym nie opisano poważnych działań niepożądanych shatavari, jednak to dane wstępne [1]. Brakuje opisów przypadków działań niepożądanych, a ograniczone badania na zwierzętach sugerują, że dawki powyżej zalecanych mogą działać niekorzystnie na układ krążenia [3]. Informacji o stosowaniu w ciąży brakuje [3]. Osoby z chorobami tarczycy lub hormonozależnymi nowotworami powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki metabolizowane przez CYP3A4 | badanie in vitro sugeruje możliwą interakcję; brak badań klinicznych [3] |
| Leki hormonalne (antykoncepcja, hormonalna terapia menopauzalna) | w przeglądzie opisano zmiany poziomu estradiolu i progesteronu [1]; brak badań interakcji — skonsultuj z lekarzem |
FAQ
Shatavari opinie — czy działa?
Shatavari a tarczyca — czy jest bezpieczny?
Shatavari co to?
Czy shatavari pomaga w menopauzie?
Czy shatavari zwiększa laktację?
Źródła
- Naazneen M.N.F., Muthalib A.M. Effectiveness of Satavar (Asparagus racemosus) in the management of postmenopausal symptoms: A systematic review. Proceedings of the Annual Research Symposium 2025, University of Colombo — przegląd systematyczny
- Wild Asparagus (Asparagus racemosus) — Drugs and Lactation Database (LactMed), NCBI Bookshelf — baza danych
- Wild asparagus — Natural Products Database, Drugs.com — baza danych
