Przejdź do treści

Właściwości witaminy K2

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Witamina K2 to grupa związków zwanych menachinonami (MK-4, MK-7 i inne), które występują w żywności fermentowanej i produktach zwierzęcych [1]. Witamina K bierze udział w krzepnięciu krwi; wpływ K2 na kości i naczynia jest badany, ale wyniki są niejednoznaczne [1][2].

Nazwa łacińska
menachinony (menaquinones)
Po angielsku
vitamin K2, menaquinone
Inne nazwy
menachinon, MK-7, MK-4
Najlepiej zbadane działanie
Niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi (witamina K ogółem) Silne
W ciąży
W umiarkowanych ilościach
Dla psa
Brak danych

Właściwości chemiczne i fizyczne witaminy K2

Witamina K2 to grupa menachinonów — pochodnych 2-metylo-1,4-naftochinonu z łańcuchem izoprenowym; w tabeli opisano formę MK-7 (menachinon-7), najczęściej stosowaną w suplementach.

WłaściwośćWartość
Wzór sumarycznyC46H64O2
Masa molowa649,00 g/mol
Numer CAS2124-57-4
Postaćjasnożółty proszek

Dane: Glentham — Menaquinone 7 (GV9236). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga witamina K2? Działanie i badania

Witamina K jest potrzebna do prawidłowego krzepnięcia krwi, a jej niedobór prowadzi do łatwego siniaczenia i krwawień [1]. Wpływ menachinonów na kości jest niejednoznaczny: w 3-letnim badaniu u kobiet po menopauzie 180 mcg MK-7 dziennie poprawiało wytrzymałość kości kręgosłupa, ale inne badania nie wykazały poprawy gęstości kości [2]. W obserwacjach wyższe spożycie menachinonów z żywnością wiązało się z mniejszym zwapnieniem tętnic i niższą śmiertelnością z powodu choroby wieńcowej, jednak badań interwencyjnych jest niewiele i nie ma zaleceń klinicznych [2]. Witamina D3 z K2 jest popularnym połączeniem, lecz w wykorzystanych źródłach brak dowodów na korzyść takiego zestawu.

EfektSiła dowodówŹródła
Niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi (witamina K ogółem)Silne[1]
Poprawa wytrzymałości kości (MK-7)Sprzeczne[2]
Ochrona przed zwapnieniem naczyń i chorobą sercaOgraniczone[2]

Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
MK-4krótko działająca forma menachinonu, występuje w produktach zwierzęcych [1][2]
MK-7występuje w natto; w jednym badaniu miała dłuższy okres półtrwania niż fitomenadion [2]
Połączenie D3 + K2popularna forma suplementów; dowody na dodatkową korzyść są w źródłach niepotwierdzone

Ile witaminy K2 dziennie i kiedy

Dla witaminy K ogółem NIH podaje wystarczające spożycie 120 mcg dla mężczyzn i 90 mcg dla kobiet dziennie [1], natomiast EFSA ustaliła normę 70 mcg filochinonu (K1) dziennie dla dorosłych i nie wyznaczyła jej dla menachinonów z powodu niewystarczających danych [3]. Specjalnej normy dla samej K2 więc nie ma. W badaniu nad kośćmi stosowano 180 mcg MK-7 dziennie [2]. Suplementy z K2 warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.

Witamina K2 w kuchni

Najbogatszym źródłem MK-7 jest natto, fermentowana soja: 850 mcg w 85 g [2]. Menachinony występują też w innych produktach fermentowanych i zwierzęcych, takich jak sery, jaja i mięso [1], natomiast zielone warzywa liściaste dostarczają głównie witaminy K1 [1].

Witamina K2 w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaW umiarkowanych ilościachZalecane spożycie witaminy K to 90 mcg dziennie [1]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem.
Karmienie piersiąW umiarkowanych ilościachZalecane spożycie witaminy K to 90 mcg dziennie [1]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem.
DzieciPo konsultacji z lekarzemSuplementy podawaj wyłącznie za radą lekarza.
SeniorzyPo konsultacji z lekarzemPrzy lekach przeciwzakrzepowych suplement może zaburzyć leczenie [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Główne przeciwwskazanie dotyczy osób przyjmujących warfarynę i podobne leki przeciwzakrzepowe: witamina K może poważnie wpływać na ich działanie, a spożycie powinno być stałe [1]. NIH nie wykazało szkodliwości witaminy K i nie ustaliło górnego limitu spożycia [1]. Mimo to suplement K2 z kuracją przeciwzakrzepową może przyjmować tylko lekarz. Witamina K2 to suplement, a nie lek na receptę.

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Warfaryna i inne antagoniści witaminy Kwitamina K może poważnie zaburzać działanie; spożycie musi być stałe [1][2]
Antybiotykimogą zmniejszać liczbę bakterii wytwarzających witaminę K [2]
Cholestyramina, kolestypolmogą zmniejszać wchłanianie witaminy K [2]
Orlistatzmniejsza wchłanianie witaminy K, a z warfaryną może wydłużać czas protrombinowy [2]

Witamina K2 dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak pewnych danych dla suplementów z K2.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Witamina K2 gdzie występuje?
W natto (MK-7), produktach fermentowanych i zwierzęcych, np. serach, jajach i mięsie [1][2].
Witamina K2 MK7 — lek czy suplement?
Preparaty z K2 są zwykle suplementami diety; NIH opisuje je w kontekście suplementów [2].
Witamina K2 po angielsku?
vitamin K2, menaquinone.
Witamina K2 a Acard — czy można łączyć?
Nie ustalaj tego sam: witamina K może wpływać na leki przeciwzakrzepowe [1], więc zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Źródła

  1. NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin K (Consumer) — baza danych
  2. NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin K (Health Professional) — baza danych
  3. EFSA — Dietary reference values for vitamin K — monografia

Poznaj również