W skrócie
Witamina K2 to grupa związków zwanych menachinonami (MK-4, MK-7 i inne), które występują w żywności fermentowanej i produktach zwierzęcych [1]. Witamina K bierze udział w krzepnięciu krwi; wpływ K2 na kości i naczynia jest badany, ale wyniki są niejednoznaczne [1][2].
- Nazwa łacińska
- menachinony (menaquinones)
- Po angielsku
- vitamin K2, menaquinone
- Inne nazwy
- menachinon, MK-7, MK-4
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi (witamina K ogółem) Silne
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne witaminy K2
Witamina K2 to grupa menachinonów — pochodnych 2-metylo-1,4-naftochinonu z łańcuchem izoprenowym; w tabeli opisano formę MK-7 (menachinon-7), najczęściej stosowaną w suplementach.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C46H64O2 |
| Masa molowa | 649,00 g/mol |
| Numer CAS | 2124-57-4 |
| Postać | jasnożółty proszek |
Dane: Glentham — Menaquinone 7 (GV9236). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga witamina K2? Działanie i badania
Witamina K jest potrzebna do prawidłowego krzepnięcia krwi, a jej niedobór prowadzi do łatwego siniaczenia i krwawień [1]. Wpływ menachinonów na kości jest niejednoznaczny: w 3-letnim badaniu u kobiet po menopauzie 180 mcg MK-7 dziennie poprawiało wytrzymałość kości kręgosłupa, ale inne badania nie wykazały poprawy gęstości kości [2]. W obserwacjach wyższe spożycie menachinonów z żywnością wiązało się z mniejszym zwapnieniem tętnic i niższą śmiertelnością z powodu choroby wieńcowej, jednak badań interwencyjnych jest niewiele i nie ma zaleceń klinicznych [2]. Witamina D3 z K2 jest popularnym połączeniem, lecz w wykorzystanych źródłach brak dowodów na korzyść takiego zestawu.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi (witamina K ogółem) | Silne | [1] |
| Poprawa wytrzymałości kości (MK-7) | Sprzeczne | [2] |
| Ochrona przed zwapnieniem naczyń i chorobą serca | Ograniczone | [2] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| MK-4 | krótko działająca forma menachinonu, występuje w produktach zwierzęcych [1][2] |
| MK-7 | występuje w natto; w jednym badaniu miała dłuższy okres półtrwania niż fitomenadion [2] |
| Połączenie D3 + K2 | popularna forma suplementów; dowody na dodatkową korzyść są w źródłach niepotwierdzone |
Ile witaminy K2 dziennie i kiedy
Dla witaminy K ogółem NIH podaje wystarczające spożycie 120 mcg dla mężczyzn i 90 mcg dla kobiet dziennie [1], natomiast EFSA ustaliła normę 70 mcg filochinonu (K1) dziennie dla dorosłych i nie wyznaczyła jej dla menachinonów z powodu niewystarczających danych [3]. Specjalnej normy dla samej K2 więc nie ma. W badaniu nad kośćmi stosowano 180 mcg MK-7 dziennie [2]. Suplementy z K2 warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.
Witamina K2 w kuchni
Najbogatszym źródłem MK-7 jest natto, fermentowana soja: 850 mcg w 85 g [2]. Menachinony występują też w innych produktach fermentowanych i zwierzęcych, takich jak sery, jaja i mięso [1], natomiast zielone warzywa liściaste dostarczają głównie witaminy K1 [1].
Witamina K2 w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Zalecane spożycie witaminy K to 90 mcg dziennie [1]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Zalecane spożycie witaminy K to 90 mcg dziennie [1]; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Suplementy podawaj wyłącznie za radą lekarza. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przy lekach przeciwzakrzepowych suplement może zaburzyć leczenie [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Główne przeciwwskazanie dotyczy osób przyjmujących warfarynę i podobne leki przeciwzakrzepowe: witamina K może poważnie wpływać na ich działanie, a spożycie powinno być stałe [1]. NIH nie wykazało szkodliwości witaminy K i nie ustaliło górnego limitu spożycia [1]. Mimo to suplement K2 z kuracją przeciwzakrzepową może przyjmować tylko lekarz. Witamina K2 to suplement, a nie lek na receptę.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Warfaryna i inne antagoniści witaminy K | witamina K może poważnie zaburzać działanie; spożycie musi być stałe [1][2] |
| Antybiotyki | mogą zmniejszać liczbę bakterii wytwarzających witaminę K [2] |
| Cholestyramina, kolestypol | mogą zmniejszać wchłanianie witaminy K [2] |
| Orlistat | zmniejsza wchłanianie witaminy K, a z warfaryną może wydłużać czas protrombinowy [2] |
Witamina K2 dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych dla suplementów z K2. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Witamina K2 gdzie występuje?
Witamina K2 MK7 — lek czy suplement?
Witamina K2 po angielsku?
Witamina K2 a Acard — czy można łączyć?
Źródła
- NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin K (Consumer) — baza danych
- NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin K (Health Professional) — baza danych
- EFSA — Dietary reference values for vitamin K — monografia