W skrócie
Resweratrol to polifenol z grupy stilbenów występujący w skórkach winogron, czerwonym winie, orzeszkach ziemnych i niektórych jagodach, sprzedawany też jako suplement [2][3]. Badania na zwierzętach były obiecujące, ale u ludzi dowody na korzyści zdrowotne są niespójne, a wiele prób klinicznych jest małych [1][3].
- Po angielsku
- resveratrol
- Inne nazwy
- 3,5,4'-trihydroksystilben
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
Właściwości chemiczne i fizyczne resweratrolu
Resweratrol (trans-3,5,4'-trihydroksystilben) to polifenol z grupy stilbenów – dwa pierścienie fenolowe połączone mostkiem etenowym.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C14H12O3 |
| Masa molowa | 228,24 g/mol |
| Numer CAS | 501-36-0 |
| Nazwa systematyczna | 5-[(1E)-2-(4-hydroksyfenylo)etenylo]benzeno-1,3-diol |
| Postać | białawy proszek |
| Temperatura topnienia | 253–255 °C |
Dane: DrugFuture — Resveratrol · Merck — Resveratrol (CAS 501-36-0). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga resweratrol? Działanie i badania
Badania przedkliniczne sugerują korzyści resweratrolu przy chorobach związanych z wiekiem, ale przegląd z 2015 r. nie znalazł spójnych dowodów, że przekładają się one na ochronę przed zaburzeniami metabolicznymi u ludzi [1]. Autorzy zaznaczają, że wiele badań klinicznych jest małych, a zmienne zakłócające utrudniają interpretację [1]. Memorial Sloan Kettering opisuje wyniki u ludzi dla serca, cukrzycy i funkcji poznawczych jako mieszane lub bez korzyści, a dane o raku jako ograniczone [3]. Dlatego pytania o jego działanie na odchudzanie, serce czy jelita nie mają na razie solidnej odpowiedzi.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Ochrona metaboliczna i przeciwcukrzycowa u ludzi | Sprzeczne | [1][3] |
| Ochrona serca i naczyń | Sprzeczne | [3] |
| Działanie przeciwstarzeniowe, przeciwnowotworowe | Ograniczone | [1][3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Czerwone winogrona i ich skórki | resweratrol występuje tylko w skórkach; szklanka czerwonych winogron to ok. 0,24–1,25 mg [2] |
| Czerwone wino | średnio ok. 1,9 mg/l, czyli ok. 0,3 mg w kieliszku 150 ml, z dużą rozpiętością zależną od odmiany i regionu [2] |
| Orzeszki ziemne, jagody | mniejsze ilości; szklanka gotowanych orzeszków to ok. 0,32–1,28 mg [2] |
| Suplementy | tabletki i kapsułki zawierają od poniżej 1 mg do 500 mg; jako źródło roślinne wymieniany jest rdestowiec ostrokończysty (Polygonum cuspidatum) [2][3] |
Ile resweratrolu dziennie i kiedy
Nie wiadomo, czy istnieje bezpieczna i skuteczna dawka resweratrolu w profilaktyce chorób przewlekłych u ludzi [2]. W badaniach stosowano bardzo różne dawki, od 8 do 1000 mg na dobę [2]. Dawki powyżej 1 g na dobę wiązały się z łagodnymi lub umiarkowanymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi [2]. Po spożyciu niewiele resweratrolu trafia do krwi w niezmienionej postaci, bo jest szybko metabolizowany i wydalany [2]. Dawkę suplementu omów z lekarzem lub farmaceutą.
Resweratrol w kuchni
Resweratrol jest obecny w skórkach czerwonych winogron, więc ich jedzenie w całości dostarcza go w niewielkich ilościach: szklanka czerwonych winogron to ok. 0,24–1,25 mg [2]. Wino białe i różowe zawiera zwykle mniej niż czerwone, bo skórki są usuwane wcześnie w produkcji [2]. Kobiety w ciąży nie powinny traktować wina jako źródła resweratrolu [2]. Dla domowych naparów z liści winogron nie znaleziono danych o zawartości ani standaryzacji.
Resweratrol w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwo w ciąży i laktacji nie zostało ustalone; wino nie jest właściwym źródłem [2]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwo w laktacji nie zostało ustalone [2]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w sprawdzonych źródłach. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Suplement po konsultacji, zwłaszcza przy lekach przeciwzakrzepowych [2][3]. |
Resweratrol a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Odchudzanie | Brak danych | Brak solidnych dowodów na skuteczność u ludzi; przegląd nie wykazał spójnej ochrony metabolicznej [1]. |
| Nowotwory hormonozależne | Po konsultacji z lekarzem | Kobiety z wywiadem raka piersi, jajnika lub macicy powinny unikać suplementów resweratrolu [2]; MSK zaleca ostrożność [3]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Dane o długoterminowym bezpieczeństwie suplementów resweratrolu u ludzi są ograniczone [1][2]. Dawki rzędu 2,5 i 5 g na dobę powodowały nudności, wzdęcia, ból brzucha i biegunkę [3]. W badaniu wysokodawkowej, mikronizowanej postaci u chorych na szpiczaka wystąpiły ciężkie zdarzenia niepożądane, w tym niewydolność nerek [3]. Kobiety z hormonozależnymi nowotworami w wywiadzie powinny unikać suplementów [2]. W ilościach z żywności (winogrona, orzeszki) nie ma znanych zastrzeżeń poza zwykłymi dla tych produktów.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe i NLPZ | resweratrol może zwiększać ryzyko krwawienia; znaczenie kliniczne nie jest ustalone, omów suplement z lekarzem [2][3] |
| Leki metabolizowane przez CYP3A4 (np. niektóre statyny, blokery kanału wapniowego) | resweratrol może hamować ten enzym i podnosić stężenie leków [2][3] |
FAQ
Resweratrol w winie?
Czy resweratrol pomaga na odchudzanie?
Co to jest resweratrol?
Resweratrol z liści winogron?
Źródła
- Garrido Novelle M. i in. Resveratrol supplementation: Where are we now and where should we go? Ageing Research Reviews 2015 — przegląd
- Resveratrol — Linus Pauling Institute, Oregon State University — monografia
- Resveratrol — Memorial Sloan Kettering Cancer Center, About Herbs — monografia
