Właściwości lukrecji

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: admin · Aktualizacja: 16.10.2026

W skrócie

Lukrecja (lukrecja gładka) to roślina, której korzeń służy jako surowiec zielarski i do produkcji słodyczy. Europejska Agencja Leków uznaje korzeń lukrecji za tradycyjny lek łagodzący niestrawność i zgagę oraz ułatwiający odkrztuszanie przy kaszlu z przeziębieniem [1]. Zawarta w nim glicyryzyna przy dłuższym stosowaniu podnosi ciśnienie i obniża poziom potasu [1][2].

Nazwa łacińska: Glycyrrhiza glabra L.
Po angielsku: liquorice, licorice
Inne nazwy: lukrecja gładka, korzeń lukrecji, słodki korzeń, Liquiritiae radix
Kategoria: Zioła i rośliny
W ciąży: Unikać
Dla psa: Brak danych

Na co pomaga lukrecja? Działanie i badania

Korzeń lukrecji stosuje się tradycyjnie na niestrawność z pieczeniem w nadbrzuszu oraz jako środek wykrztuśny przy kaszlu z przeziębieniem — EMA uznaje te wskazania na podstawie długotrwałego stosowania, a nie badań klinicznych [1]. Według NCCIH żadne zastosowanie lukrecji nie ma mocnego potwierdzenia w badaniach; wstępne dane dotyczą płukanek na afty i gardła przed zabiegami z intubacją [2]. W Polsce w aptekach i zielarniach jest też dostępna herbata z korzenia lukrecji oraz tabletki DGL do ssania.

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Łagodzi niestrawność i zgagę	Ograniczone	[1][2]
Ułatwia odkrztuszanie przy kaszlu	Ograniczone	[1]
Płukanka łagodzi afty	Ograniczone	[2]
Zmniejsza ból gardła po intubacji	Ograniczone	[2]
Pomaga przy COVID-19	Niepotwierdzone	[2]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Suszony korzeń (herbata z lukrecji)	napar lub odwar; najczęstsza forma zielarska [1]
Wyciąg gęsty	składnik leków roślinnych na kaszel i niestrawność [1]
DGL (lukrecja deglicyryzynowana)	tabletki do ssania z usuniętą glicyryzyną; uznawane za bezpieczniejsze przy stosowaniu do 4 miesięcy [2]
Słodycze z lukrecją	cukierki, żelki i pałeczki; zawierają glicyryzynę
Żele i płukanki	stosowane miejscowo w badaniach nad aftami i egzemą [2]

Ile lukrecji dziennie i kiedy

Korzeń lukrecji przyjmuje się krótko: przy niestrawności nie dłużej niż 4 tygodnie, a jeśli objawy trwają ponad 2 tygodnie, trzeba skonsultować się z lekarzem [1]. W monografii EMA podano napar z 1,5–2 g korzenia na 150 ml wody, 2–4 razy dziennie [1]. Nie łącz kilku produktów z lukrecją naraz, w tym słodyczy [1].

Lukrecja w kuchni

Lukrecja ma intensywnie słodki smak z anyżowym, lekko gorzkawym posmakiem — glicyryzyna jest wielokrotnie słodsza od cukru. Ekstrakt z korzenia służy do produkcji cukierków, żelek, likierów i jako dodatek smakowy do herbat ziołowych. Mieszanki herbat z lukrecją są słodkie bez dodatku cukru.

Lukrecja w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Unikać	Niezalecana [1]; duże ilości lukrecji wiązano z porodem przedwczesnym [2].
Karmienie piersią	Unikać	Niezalecana; glicyryzyna przenika do mleka [1].
Dzieci	Unikać	Leków z lukrecją nie zaleca się poniżej 18 lat z braku danych o bezpieczeństwie [1].
Seniorzy	Po konsultacji z lekarzem	Przy nadciśnieniu, chorobach serca i lekach moczopędnych — patrz interakcje [1].

Lukrecja a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Nadciśnienie tętnicze	Unikać	Glicyryzyna podnosi ciśnienie i zatrzymuje wodę [1][2].
Choroby nerek	Unikać	Niezalecana [1].
Choroby wątroby	Unikać	Niezalecana [1].
Refluks i zgaga	Po konsultacji z lekarzem	Tradycyjnie stosowana przy zgadze [1], ale maks. 4 tygodnie.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Lukrecji nie stosuj przy nadciśnieniu, chorobach serca, nerek i wątroby oraz niskim poziomie potasu [1]. Długotrwałe lub duże spożycie, także w postaci słodyczy, może powodować zatrzymanie wody, spadek potasu, wzrost ciśnienia i zaburzenia rytmu serca [1][2]. Ryzyko jest większe u osób jedzących dużo soli [2].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Leki na nadciśnienie	lukrecja może osłabiać ich działanie [1]
Leki moczopędne, glikozydy nasercowe, przeczyszczające	ryzyko niedoboru potasu i zaburzeń rytmu serca [1]
Kortykosteroidy	nasilenie zaburzeń elektrolitowych; opisane interakcje [1][2]
Leki metabolizowane przez CYP3A4 (np. midazolam, omeprazol)	glicyryzyna może obniżać ich stężenie [1]

Lukrecja dla psa, kota i innych zwierząt

Zwierzę	Ocena	Co warto wiedzieć
Pies	Brak danych	Brak pewnych danych; słodyczy z lukrecją nie podawaj.
Kot	Brak danych	Brak pewnych danych.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Uprawa, pochodzenie i odmiany

Lukrecja gładka to wieloletnia roślina z rodziny bobowatych, pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego i Azji Zachodniej. Surowcem jest korzeń i rozłogi zbierane jesienią z roślin kilkuletnich. Kwiaty, liście i ziele nie są surowcem leczniczym — monografia EMA dotyczy wyłącznie korzenia [1].

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.