W skrócie
Kardamon to przyprawa z nasion rośliny Elettaria cardamomum, o intensywnym, słodko-korzennym aromacie, używana do kawy, ciast i kuchni indyjskiej. Wstępne badania sugerują korzystny wpływ na zespół metaboliczny, ale wyniki badań na ludziach są ograniczone i niespójne [1][2].
- Nazwa łacińska
- Elettaria cardamomum (L.) Maton
- Po angielsku
- cardamom
- Inne nazwy
- kardamon malabarski, kardamon właściwy
- Kategoria
- Przyprawy
- Kalorie
- 311 kcal w 100 g
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze kardamonu
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 311 kcal | — |
| Białko | 10,8 g | — |
| Tłuszcz | 6,7 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,68 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 40,5 g | — |
| Błonnik | 28 g | — |
| Woda | 8,3 g | — |
| Wapń | 383 mg | 48% |
| Żelazo | 14 mg | 100% |
| Magnez | 229 mg | 61% |
| Fosfor | 178 mg | 25% |
| Potas | 1119 mg | 56% |
| Sód | 18 mg | — |
| Cynk | 7,5 mg | 75% |
| Miedź | 0,38 mg | 38% |
| Mangan | 28 mg | 1400% |
| Witamina C | 21 mg | 26% |
| Tiamina (B1) | 0,2 mg | 18% |
| Ryboflawina (B2) | 0,18 mg | 13% |
| Niacyna (B3) | 1,1 mg | 7% |
| Witamina B6 | 0,23 mg | 16% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 02006, domena publiczna.
Na co pomaga kardamon? Działanie i badania
Przegląd narracyjny z 2021 roku opisuje w badaniach in vitro, na zwierzętach i w nielicznych badaniach klinicznych działanie kardamonu na ciśnienie, lipidy i glukozę, ale autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań [1]. Przegląd McCormick Science Institute ocenia wyniki badań na ludziach jako ograniczone i niespójne, niewystarczające, by zalecać kardamon jako środek leczniczy [2]. Tradycyjne zastosowania na trawienie czy odchudzanie nie mają więc potwierdzenia.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa parametrów zespołu metabolicznego (ciśnienie, lipidy, glukoza) | Ograniczone | [1][2] |
| Łagodzenie nudności w ciąży | Ograniczone | [2] |
| Działanie odchudzające | Ograniczone | [1][2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Strąki całe | do gotowania ryżu, napojów; przed jedzeniem usuwa się je z potrawy |
| Nasiona mielone | do wypieków, kawy i deserów; aromat szybko słabnie |
| Kardamon w kawie i chai | typowy dodatek w kuchni arabskiej i indyjskiej |
Ile kardamonu dziennie i kiedy
W kuchni stosuje się niewielkie ilości — zwykle szczyptę mielonych nasion lub kilka strąków na potrawę. Źródła tej listy nie wskazują dawek leczniczych [1][2]; suplementy diety stosuj według ulotki po konsultacji z lekarzem.
Kardamon w kuchni
Kardamon dodaje się do kawy po turecku i arabsku, herbaty chai, pieczywa drożdżowego, pierników, deserów mlecznych, ryżu i curry. Ma aromat cytrusowo-kamforowy. Najlepiej kupować strąki i mielić nasiona tuż przed użyciem.
Kardamon w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Ilości kulinarne; suplementów unikaj bez konsultacji z lekarzem [2]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | W ilościach przyprawowych. |
Kardamon a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | W umiarkowanych ilościach | Badania wstępne sugerują wpływ na glukozę, ale dowody są niespójne [1][2]; nie zastępuje leczenia. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Brak wystarczających dowodów [1][2]. |
| Refluks i zgaga | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W ilościach kulinarnych kardamon jest uznawany za bezpieczny, ale źródła tej listy nie opisują szczegółowo bezpieczeństwa suplementów [2]. Osoby z kamicą żółciową i przyjmujące leki powinny skonsultować większe ilości z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwcukrzycowe i na nadciśnienie | możliwe addytywne działanie sugerowane w badaniach wstępnych [1]; skonsultuj z lekarzem przy suplementach |
Kardamon dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie kardamonu
Strąki i nasiona trzymaj w szczelnym pojemniku, z dala od światła i ciepła; mielony kardamon traci aromat w ciągu kilku miesięcy, więc lepiej kupować całe strąki.
Jak wybierać
Wybieraj całe, jędrne, zielone lub jasnozielone strąki o intensywnym zapachu. Kardamon czarny (Amomum) to inna przyprawa, o dymnym aromacie.
FAQ
Kardamon po angielsku?
Czy kardamon odchudza?
Jak używać kardamonu?
Jaki jest kardamon zielony a czarny?
Źródła
- Yahyazadeh R. i in. The effect of Elettaria cardamomum (cardamom) on the metabolic syndrome: narrative review. Iranian Journal of Basic Medical Sciences 2021 — przegląd
- McCormick Science Institute — Cardamom: potential health benefits — omówienie
