W skrócie
Pesto to zimny sos z Genui, tradycyjnie z bazylii, oliwy, parmezanu lub grana padano, pecorino, orzeszków piniowych, czosnku i soli [2]. Nazwa pochodzi od genueńskiego pestâ, czyli ucierać [3]. Domowe pesto jest ryzykowne mikrobiologicznie i należy je trzymać w lodówce do 4 dni albo zamrozić [1].
- Po angielsku
- pesto
- Inne nazwy
- pesto alla genovese, pesto genueńskie
- Kategoria
- Inne
- Kalorie
- 418 kcal w 100 g
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Unikać
Wartości odżywcze pesto
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 418 kcal | — |
| Białko | 9,8 g | — |
| Tłuszcz | 37,6 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 7,1 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 8,3 g | — |
| w tym cukry | 6,3 g | — |
| Błonnik | 1,8 g | — |
| Woda | 39 g | — |
| Wapń | 306 mg | 38% |
| Żelazo | 0,57 mg | 4% |
| Magnez | 47 mg | 13% |
| Fosfor | 273 mg | 39% |
| Potas | 560 mg | 28% |
| Sód | 603 mg | — |
| Cynk | 1,3 mg | 13% |
| Miedź | 0,08 mg | 8% |
| Mangan | 0,59 mg | 29% |
| Witamina C | 0 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 0,17 mg | 15% |
| Ryboflawina (B2) | 0,72 mg | 51% |
| Niacyna (B3) | 0,52 mg | 3% |
| Witamina B6 | 0,13 mg | 10% |
| Kwas foliowy | 16 µg | 8% |
| Witamina A | 77 µg | 10% |
| Witamina E | 7,3 mg | 61% |
| Witamina K | 151 µg | 201% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 06626, domena publiczna.
Pesto w kuchni
Oficjalna receptura konsorcjum podaje pesto do makaronów troffie, trofiette, trenette i mandilli de saea oraz do minestrone; zbyt gęsty sos rozrzedza się odrobiną wody z gotowania makaronu [2]. Tradycyjnie sos ściera się w marmurowym moździerzu drewnianym tłuczkiem i robi możliwie szybko, by uniknąć utleniania [2]. Warianty to pistou z Prowansji (zwykle bez sera), czerwone pesto sycylijskie z pomidorem i migdałami oraz kalabryjskie z grillowaną papryką [3]. Wersje wegańskie mogą zastępować ser pastą miso i drożdżami nieaktywnymi [3].
Pesto w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Źródła nie omawiają pesto w ciąży; sprawdź skład i sposób przechowywania [1]. |
| Dzieci | Ostrożnie | Tradycyjny skład zawiera ser (mleko) i orzeszki piniowe [2]; czytaj skład pod kątem alergenów. |
Pesto a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dieta low FODMAP | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; tradycyjny przepis zawiera czosnek [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Tradycyjne pesto zawiera ser i orzeszki piniowe [2], więc osoby uczulone na mleko lub orzechy muszą czytać skład, bo wersje handlowe i warianty mogą zawierać inne orzechy [3]. Domowe pesto jest ryzykowne, gdy jest długo trzymane w temperaturze pokojowej [1].
Pesto dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Unikać | Zawiera czosnek, który według ASPCA może uszkadzać czerwone krwinki i prowadzić do niedokrwistości [4]. |
| Kot | Unikać | Czosnek jest toksyczny; według ASPCA koty są bardziej wrażliwe niż psy [4]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie pesto
Domowe pesto przechowuj w lodówce i zużyj w ciągu 4 dni lub zamroź [1]. Czosnek i zioła w oleju tworzą środowisko beztlenowe, w którym może rozwijać się Clostridium botulinum, a tylko produkty komercyjne są zakwaszane [1]. Nie przeprowadzono badań nad bezpiecznymi czasami wekowania pesto [1].
Aktualności
FAQ
Pesto po angielsku?
Co to znaczy pesto?
Jak długo wytrzyma domowe pesto?
Z czego robi się pesto genovese?
Źródła
- Oregon State University Extension — Herbs and vegetables in oil (SP 50-701) — omówienie
- Consorzio del Pesto Genovese — Ricetta ufficiale del Pesto Genovese — omówienie
- Wikipedia — Pesto (nazwa, warianty) — baza danych
- ASPCA — People Foods to Avoid Feeding Your Pets — baza danych
