W skrócie
Kawa orkiszowa to napój z palonych ziaren orkiszu lub mieszanki zbóż, używany jako alternatywa dla kawy z kofeiną [1]. Orkisz zawiera gluten, więc kawa orkiszowa nie jest bezpieczna dla osób z celiakią [2][3].
- Po angielsku
- spelt coffee
- Inne nazwy
- kawa zbożowa z orkiszu
- Kategoria
- Herbaty i napoje
- Najlepiej zbadane działanie
- Zawiera gluten Silne
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga kawa orkiszowa? Działanie i badania
Kawa orkiszowa nie ma właściwości leczniczych potwierdzonych w badaniach. RMF24 pisze o błonniku, składnikach mineralnych i polifenolach w kawie zbożowej oraz o braku podrażniania żołądka, ale bez przywołania badań [1]. Orkisz jest odmianą pszenicy i zawiera gluten, co jest istotne dla osób z celiakią [2][3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Mniej drażni żołądek niż kawa (twierdzenie bez badań) | Niepotwierdzone | [1] |
| Dostarcza błonnika i składników mineralnych (twierdzenie bez badań) | Niepotwierdzone | [1] |
| Zawiera gluten | Silne | [2][3] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Mielona | zaparzana lub zalewana gorącą wodą |
| Instant | rozpuszczalna, szybka w przygotowaniu |
| Mieszanki zbożowe | kawa zbożowa zawiera najczęściej żyto, cykorię i burak cukrowy, czasem pszenicę, jęczmień lub korzeń mniszka [1] |
Kawa orkiszowa w kuchni
Kawę orkiszową zaparza się jak zwykłą kawę lub zalewa gorącą wodą i podaje z mlekiem albo roślinnym napojem. Smak jest zbożowy i lekko palony. Skład zależy od producenta, więc sprawdzaj etykietę.
Kawa orkiszowa w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Źródła z listy nie opisują tej grupy; sprawdź skład mieszanki. |
| Dzieci | Brak danych | Źródła z listy nie opisują tej grupy; sprawdź skład i dodatki. |
Kawa orkiszowa a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Celiakia i dieta bezglutenowa | Unikać | Orkisz zawiera gluten i nie jest odpowiedni przy celiakii [2][3]. |
| Alergia na pszenicę | Po konsultacji z lekarzem | Orkisz jest odmianą pszenicy; w cytowanym przez Healthline badaniu tylko część osób uczulonych na pszenicę reagowała też na orkisz, dlatego decyzję ustal z lekarzem [3]. |
| Cukrzyca | Brak danych | RMF24 twierdzi bez badań, że kawa zbożowa ma wysoki indeks glikemiczny [1]; brak wiarygodnych danych, skonsultuj z lekarzem lub dietetykiem. |
| Refluks i zgaga | Brak danych | RMF24 twierdzi bez badań, że kawa zbożowa nie podrażnia żołądka [1]; brak potwierdzających badań. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Kawy orkiszowej nie powinny pić osoby z celiakią, bo orkisz jest odmianą pszenicy i zawiera gluten [2][3]. Osoby z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten też powinny go unikać, a przy alergii na pszenicę sprawę trzeba ustalić z lekarzem, bo tylko część uczulonych reaguje na orkisz [3]. Napoje z palonych zbóż mogą zawierać akrylamid: w badaniu palonego żyta (nie orkiszu) po 3 miesiącach przechowywania ziarna było ok. 1100 µg/kg, a wartość referencyjna UE dla zamienników kawy ze zbóż wynosi 500 µg/kg [4]. Dla kawy z samego orkiszu źródła z listy nie podają danych o akrylamidzie.
Kawa orkiszowa dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w źródłach z listy. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w źródłach z listy. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie kawy orkiszowej
Przechowuj w szczelnym pojemniku, w suchym miejscu, z dala od słońca. Po otwarciu zużyj w terminie podanym przez producenta.
FAQ
Kawa orkiszowa po angielsku?
Z czego robi się kawę zbożową?
Czy kawa orkiszowa jest dla diabetyków?
Źródła
- RMF24 — Kawa zbożowa, zdrowsza alternatywa dla kawy z kofeiną — omówienie
- Coeliac UK — Is spelt suitable for people with coeliac disease? — omówienie (organizacja pacjentów)
- Healthline — Is spelt gluten-free? — omówienie
- Pitsch J., Höglinger O., Weghuber J. Roasted Rye as a Coffee Substitute: Methods for Reducing Acrylamide. Foods 2020 — badanie (artykuł recenzowany)
