W skrócie
Żabnica to drapieżna ryba morska Lophius piscatorius z północno-wschodniego Atlantyku, poławiana komercyjnie; w kuchni sprzedaje się głównie jej ogon [1][3][4]. Według amerykańskiej FDA należy do ryb z kategorii „dobry wybór” pod względem zawartości rtęci [2].
- Nazwa łacińska
- Lophius piscatorius L.
- Po angielsku
- monkfish, angler
- Inne nazwy
- żabnica europejska, diabeł morski
- Kategoria
- Ryby i mięso
- Kalorie
- 76 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Zawartość rtęci — kategoria „dobry wybór” wg FDA Umiarkowane
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze żabnicy
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 76 kcal | — |
| Białko | 14,5 g | — |
| Tłuszcz | 1,5 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,34 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 0 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 83,2 g | — |
| Wapń | 8 mg | 1% |
| Żelazo | 0,32 mg | 2% |
| Magnez | 21 mg | 6% |
| Fosfor | 200 mg | 29% |
| Potas | 400 mg | 20% |
| Sód | 18 mg | — |
| Cynk | 0,41 mg | 4% |
| Miedź | 0,03 mg | 3% |
| Mangan | 0,02 mg | 1% |
| Selen | 36,5 µg | 66% |
| Witamina C | 1 mg | 1% |
| Tiamina (B1) | 0,03 mg | 2% |
| Ryboflawina (B2) | 0,06 mg | 4% |
| Niacyna (B3) | 2,1 mg | 13% |
| Witamina B6 | 0,24 mg | 17% |
| Kwas foliowy | 7 µg | 4% |
| Witamina B12 | 0,9 µg | 36% |
| Witamina A | 12 µg | 2% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 15054, domena publiczna.
Na co pomaga żabnica? Działanie i badania
Żabnica jest rybą morską, a cytowane źródła nie podają jej składu ani korzyści zdrowotnych. FDA umieszcza żabnicę (monkfish) w kategorii „dobry wybór” wśród ryb pod względem rtęci [2]. Ważniejsza od działania jest tu kwestia bezpieczeństwa związana z rtęcią.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zawartość rtęci — kategoria „dobry wybór” wg FDA | Umiarkowane | [2] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne.
Żabnica w kuchni
Jadalny jest przede wszystkim ogon żabnicy, o jędrnym, zwartym mięsie, które według Seafish dobrze znosi obsmażenie i pieczenie oraz mocne aromaty [3]. Głowa stanowi około połowy masy ryby, dlatego na rynek trafia zwykle sam ogon lub filet [3].
Żabnica w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | FDA: z listy „dobry wybór” zalecana 1 porcja (4 uncje, ok. 113 g) tygodniowo [2]. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | FDA: 1 porcja tygodniowo z listy „dobry wybór” [2]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | FDA nie podaje częstości dla ryb z listy „dobry wybór” u dzieci (zaleca 2 porcje tygodniowo z listy „najlepszy wybór”); typowe porcje to od 1 uncji w wieku 1–3 lat do 4 uncji w wieku 11 lat [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Z powodu zawartości rtęci kobiety w ciąży i karmiące mogą jeść żabnicę z umiarem — według FDA 1 porcję (4 uncje, ok. 113 g) tygodniowo zamiast ryb z listy „najlepszy wybór” [2]. Osoby uczulone na ryby powinny jej unikać.
Żabnica dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Żabnica żyje na piaszczystym i mulistym dnie, częściowo zagrzebana w osadzie, na głębokości od 20 do około 1000 m; występuje od południowo-zachodniego Morza Barentsa po Cieśninę Gibraltarską, także w Morzu Śródziemnym i Czarnym [4]. Osiąga do 200 cm długości, a ciało ma masywną głowę [4][5]. Na pierwszym kolcu płetwy grzbietowej ma mięsisty wabik, którym przyciąga zdobycz, głównie mniejsze ryby [5]. FishBase określa ją jako gatunek o dużym znaczeniu połowowym, o statusie Najmniejszej Troski wg IUCN [4].
FAQ
Czy żabnica ma dużo rtęci?
Dlaczego żabnica nazywana jest diabłem morskim?
Którą część żabnicy się je?
Źródła
- Wikipedia — Lophius piscatorius (nazwy, systematyka) — encyklopedia
- FDA — Advice about Eating Fish — omówienie
- Seafish — Monkfish — przewodnik branżowy
- FishBase — Lophius piscatorius, Angler — baza danych
- MarLIN — Angler fish (Lophius piscatorius) — baza danych
