W skrócie
Witamina B3 (niacyna) pomaga przekształcać pokarm w energię i jest potrzebna do rozwoju i pracy komórek [1]. Jej niedobór powoduje pelagrę, a zalecane dzienne spożycie dla dorosłych wynosi 14 mg NE (kobiety) i 16 mg NE (mężczyźni) [1].
- Po angielsku
- niacin, vitamin B3
- Inne nazwy
- niacyna, kwas nikotynowy, nikotynamid, witamina PP
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Udział w przemianie energii Silne
- W ciąży
- Bezpieczne
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne witaminy B3
Witamina B3 to wspólna nazwa kwasu nikotynowego (niacyny) i nikotynamidu; tabela opisuje kwas nikotynowy, czyli kwas pirydyno-3-karboksylowy — pochodną pirydyny z grupą karboksylową.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C6H5NO2 |
| Masa molowa | 123,11 g/mol |
| Numer CAS | 59-67-6 |
| Nazwa systematyczna | kwas pirydyno-3-karboksylowy |
| Postać | biały proszek lub kryształy |
| Temperatura topnienia | 238 °C |
Dane: TCI — Nicotinic Acid (N0082). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga witamina b3? Działanie i badania
Niacyna uczestniczy w pozyskiwaniu energii z pożywienia i w funkcjonowaniu komórek; organizm potrafi też wytwarzać ją z tryptofanu [1]. Niedobór (pelagra) objawia się zmianami skórnymi nasilanymi przez słońce, jaskrawoczerwonym językiem, problemami żołądkowo-jelitowymi i zaburzeniami psychicznymi, ale w krajach rozwiniętych jest rzadki [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Udział w przemianie energii | Silne | [1] |
| Zapobieganie pelagrze | Silne | [1] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kwas nikotynowy | forma wywołująca zaczerwienienie skóry przy 30 mg i więcej [1] |
| Nikotynamid | forma bez zaczerwienienia, ale duże dawki (3000 mg dziennie) mogą uszkadzać wątrobę [1] |
Ile witaminy B3 dziennie i kiedy
Zalecane spożycie wg NIH wynosi 16 mg NE dla mężczyzn i 14 mg NE dla kobiet w wieku 19+, w ciąży 18 mg NE, a przy karmieniu piersią 17 mg NE [1]. Górny bezpieczny limit z suplementów dla dorosłych to 35 mg dziennie [1]. Normy europejskie i polskie mogą się nieco różnić.
Witamina b3 w kuchni
Źródła niacyny w diecie to drób, wołowina, wieprzowina i ryby, a także niektóre orzechy, rośliny strączkowe i zboża oraz wzbogacane pieczywo i płatki [1].
Witamina b3 w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Bezpieczne | Zapotrzebowanie wynosi 18 mg NE dziennie; z diety zwykle wystarcza [1]. |
| Karmienie piersią | Bezpieczne | Zapotrzebowanie wynosi 17 mg NE dziennie [1]. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | Dawki suplementów dobieraj z lekarzem. |
Witamina b3 a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby wątroby | Po konsultacji z lekarzem | Długotrwałe duże dawki kwasu nikotynowego mogą powodować uszkodzenie wątroby [1]. |
| Cukrzyca | Po konsultacji z lekarzem | Kwas nikotynowy w dawkach leczniczych może podnosić poziom cukru [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Dawki 30 mg i więcej kwasu nikotynowego mogą powodować zaczerwienienie, pieczenie i swędzenie skóry, bóle głowy i zawroty głowy [1]. Długotrwałe duże dawki, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, mogą uszkodzić wątrobę, a dawki od 1000 mg dziennie mogą obniżać ciśnienie i podnosić glukozę [1]. Wysokie dawki stosuj wyłącznie pod kontrolą lekarza.
Witamina b3 dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Witamina B3 po angielsku?
W jakich produktach jest witamina B3?
Co powoduje niedobór witaminy B3?
Źródła
- NIH Office of Dietary Supplements — Niacin (Consumer) — baza danych
- Niacin — Wikipedia — omówienie
