Właściwości oleju z ogórecznika

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: admin · Aktualizacja: 16.10.2026

W skrócie

Olej z ogórecznika to olej tłoczony z nasion ogórecznika lekarskiego (Borago officinalis), zawierający ok. 20–26% kwasu gamma-linolenowego (GLA) [2]. Najlepiej zbadano go przy atopowym zapaleniu skóry — przegląd Cochrane nie wykazał jego skuteczności — oraz przy reumatoidalnym zapaleniu stawów, gdzie dowody są słabe [1][2].

Nazwa łacińska: Borago officinalis L.
Po angielsku: borage seed oil, borage oil
Inne nazwy: olej z ogórecznika lekarskiego
Kategoria: Oleje i tłuszcze
W ciąży: Unikać
Dla psa: Brak danych

Na co pomaga olej z ogórecznika? Działanie i badania

Olej z ogórecznika stosowano tradycyjnie w reumatoidalnym zapaleniu stawów, wyprysku atopowym i osteoporozie, ale dowody kliniczne są ograniczone [2]. Przegląd Cochrane obejmujący 27 badań wykazał, że doustny olej z ogórecznika i wiesiołka nie działa na wyprysk lepiej niż placebo [1]. W reumatoidalnym zapaleniu stawów jedno 24-tygodniowe badanie z placebo (37 osób) wykazało zmniejszenie objawów, a przegląd Cochrane wskazał możliwą korzyść przy słabej jakości badań [2].

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Łagodzi objawy atopowego zapalenia skóry	Niepotwierdzone	[1][2]
Zmniejsza objawy reumatoidalnego zapalenia stawów	Ograniczone	[2]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Olej w kapsułkach	suplement z GLA; w badaniach stosowano 1–3 g oleju dziennie [2]
Olej w butelce	do stosowania kosmetycznego; do spożycia wybieraj produkty z informacją o ograniczeniu alkaloidów pirolizydynowych

Ile oleju z ogórecznika dziennie i kiedy

W badaniach klinicznych stosowano 1–3 g oleju z nasion dziennie, u dzieci około 1 g [2]. To zakres z badań, nie zalecenie; dawkę suplementu ustal z lekarzem lub farmaceutą.

Olej z ogórecznika w kuchni

Olej z ogórecznika jest sprzedawany głównie jako suplement; w kuchni stosuje się go rzadko, nie do smażenia.

Olej z ogórecznika na skórę i włosy

Olej z ogórecznika bywa stosowany zewnętrznie w kosmetykach do skóry suchej. W użytych źródłach brak danych o skuteczności stosowania zewnętrznego.

Olej z ogórecznika w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Unikać	Należy unikać z powodu możliwej obecności alkaloidów pirolizydynowych [2].
Karmienie piersią	Unikać	Należy unikać z powodu alkaloidów pirolizydynowych [2].
Dzieci	Po konsultacji z lekarzem	W badaniach stosowano ok. 1 g dziennie, ale zgłaszano też przypadki methemoglobinemii u niemowląt w Europie [2].
Seniorzy	Po konsultacji z lekarzem	Skonsultuj stosowanie z lekarzem, zwłaszcza przy chorobach wątroby.

Olej z ogórecznika a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Choroby wątroby	Unikać	Nasiona zawierają alkaloidy pirolizydynowe, w tym toksyczną dla wątroby amabilinę [2].
Padaczka	Po konsultacji z lekarzem	Opisano napady drgawkowe po 1,5–3 g dziennie; zachowaj ostrożność [2].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Nasiona ogórecznika zawierają niewielkie ilości alkaloidów pirolizydynowych, w tym toksycznej dla wątroby amabiliny; niemiecki urząd zdrowia zaleca nie więcej niż 10 mcg nienasyconych PA dziennie [2]. Opisano też zaburzenia wątroby, odbijanie, miękkie stolce i napad drgawkowy u zdrowej kobiety [2]. W krótkich badaniach działania niepożądane (głównie żołądkowo-jelitowe) były podobne jak po placebo [1].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Leki przeciwpadaczkowe i obniżające próg drgawkowy	brak udokumentowanych interakcji, ale opisano napady drgawkowe; skonsultuj z lekarzem [2]

Olej z ogórecznika dla psa, kota i innych zwierząt

Zwierzę	Ocena	Co warto wiedzieć
Pies	Brak danych	Brak pewnych danych.
Kot	Brak danych	Brak pewnych danych.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Przechowywanie oleju z ogórecznika

Olej przechowuj w ciemnej, szczelnej butelce, w chłodnym miejscu lub lodówce, i zużyj w ciągu kilku tygodni po otwarciu, bo zawiera wielonienasycone kwasy tłuszczowe podatne na utlenianie.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.