W skrócie
Limonka to mały, zielony owoc cytrusowy, w Polsce zwykle odmiana Citrus × latifolia, używany głównie jako sok i skórka do potraw i napojów. Jest źródłem witaminy C: 100 g owocu dostarcza około 29 mg tej witaminy i około 40 kcal [1].
- Nazwa łacińska
- Citrus × latifolia
- Po angielsku
- lime
- Inne nazwy
- lima, limetka, lajm
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 30 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Dostarcza witaminy C Silne
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Unikać
Wartości odżywcze limonki
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 30 kcal | — |
| Białko | 0,7 g | — |
| Tłuszcz | 0,2 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,02 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 7,7 g | — |
| w tym cukry | 1,7 g | — |
| Błonnik | 2,8 g | — |
| Woda | 88,3 g | — |
| Wapń | 33 mg | 4% |
| Żelazo | 0,6 mg | 4% |
| Magnez | 6 mg | 2% |
| Fosfor | 18 mg | 3% |
| Potas | 102 mg | 5% |
| Sód | 2 mg | — |
| Cynk | 0,11 mg | 1% |
| Miedź | 0,07 mg | 6% |
| Mangan | 0,01 mg | 0% |
| Selen | 0,4 µg | 1% |
| Witamina C | 29,1 mg | 36% |
| Tiamina (B1) | 0,03 mg | 3% |
| Ryboflawina (B2) | 0,02 mg | 1% |
| Niacyna (B3) | 0,2 mg | 1% |
| Witamina B6 | 0,04 mg | 3% |
| Kwas foliowy | 8 µg | 4% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 2 µg | 0% |
| Witamina E | 0,22 mg | 2% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 0,6 µg | 1% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 09159, domena publiczna.
Na co pomaga limonka? Działanie i badania
Limonka jest przede wszystkim źródłem witaminy C: 100 g owocu zawiera około 29 mg, co według francuskiego centrum Aprifel pokrywa około 37% referencyjnego dziennego spożycia [1]. Dorosłym zaleca się 75 mg (kobiety) i 90 mg (mężczyźni) witaminy C na dobę [2]. Przy zwykłych porcjach, czyli kilku łyżkach soku, limonka dostarcza jednak tylko część tej ilości. Nie ma w przytoczonych źródłach dowodów, że sok z limonki leczy lub zapobiega chorobom.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Dostarcza witaminy C | Silne | [1][2] |
| Leczy lub zapobiega chorobom (poza niedoborem witaminy C) | Niepotwierdzone | [2] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeży owoc | sok i skórka do napojów, marynat, sosów i deserów |
| Sok z limonki | dodatek do ceviche, guacamole, koktajli |
| Suszona limonka | przyprawa w kuchni perskiej i arabskiej [4] |
Limonka w kuchni
Limonka służy w kuchni przede wszystkim jako sok i aromatyczna skórka. Sok dodaje się do limonady, koktajli, ceviche i guacamole, a w kuchni perskiej i arabskiej używa się też suszonych limonek jako przyprawy [4]. Skórkę zestruganą z dobrze umytego owocu dodaje się do wypieków i deserów.
Limonka w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w przytoczonych źródłach; ilości kulinarne uznaje się za typowe składniki diety. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w przytoczonych źródłach; w ilościach kulinarnych bez zastrzeżeń. |
Limonka a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Brak danych | Brak danych w przytoczonych źródłach; sok w ilościach kulinarnych to niewielka ilość cukru. |
| Dieta niskohistaminowa | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w przytoczonych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Limonka jest zwykle bezpieczna w ilościach kulinarnych. Dla zwierząt ASPCA wymienia ją jako toksyczną, przez olejki eteryczne i psoraleny, które mogą powodować wymioty, biegunkę i podrażnienia skóry [3]. Nie podawaj zwierzętom skórek ani innych części rośliny [3].
Limonka dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Unikać | ASPCA wymienia limonkę jako toksyczną dla psów (olejki eteryczne, psoraleny) [3]. |
| Kot | Unikać | ASPCA wymienia limonkę jako toksyczną dla kotów [3]. |
| Koń | Unikać | ASPCA wymienia limonkę jako toksyczną dla koni [3]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie limonki
Limonka nie dojrzewa po zerwaniu z drzewa i według Aprifel może być przechowywana długo [1]. Dojrzałe owoce są jasnozielone [1]. W domu trzymaj ją w lodówce, a sok możesz zamrozić w foremkach na lód.
Jak wybierać
Wybieraj owoce jasnozielone i jędrne [1]. Owoc ciężki w stosunku do wielkości zwykle jest soczysty.
FAQ
Limonka po angielsku?
Czym limonka różni się od cytryny?
Skąd pochodzi limonka?
Ile witaminy C ma limonka?
Źródła
- Aprifel — Lime (karta wartości odżywczych) — baza danych
- NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin C (dla konsumentów) — monografia
- ASPCA — Lime — baza danych
- Wikipedia — Lime (fruit) — omówienie
