W skrócie
Kapusta włoska (Brassica oleracea var. sabauda) to odmiana kapusty o pomarszczonych, zielonych liściach [1]. Jest źródłem witaminy K: szklanka (70 g) surowej, szatkowanej zawiera ok. 48 µg [3], a zalecane wystarczające spożycie dorosłych to 120 µg (mężczyźni) i 90 µg (kobiety) dziennie [2].
- Nazwa łacińska
- Brassica oleracea var. sabauda
- Po angielsku
- Savoy cabbage
- Inne nazwy
- kapusta savoy, kapusta włoska pomarszczona
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 27 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Zawartość witaminy K w surowej kapuście (dane składu USDA) Silne
Wartości odżywcze kapusty włoskiej
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 27 kcal | — |
| Białko | 2 g | — |
| Tłuszcz | 0,1 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,01 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 3 g | — |
| w tym cukry | 2,3 g | — |
| Błonnik | 3,1 g | — |
| Woda | 91 g | — |
| Wapń | 35 mg | 4% |
| Żelazo | 0,4 mg | 3% |
| Magnez | 28 mg | 7% |
| Fosfor | 42 mg | 6% |
| Potas | 230 mg | 12% |
| Sód | 28 mg | — |
| Cynk | 0,27 mg | 3% |
| Miedź | 0,06 mg | 6% |
| Mangan | 0,18 mg | 9% |
| Selen | 0,9 µg | 2% |
| Witamina C | 31 mg | 39% |
| Tiamina (B1) | 0,07 mg | 6% |
| Ryboflawina (B2) | 0,03 mg | 2% |
| Niacyna (B3) | 0,3 mg | 2% |
| Witamina B6 | 0,19 mg | 14% |
| Kwas foliowy | 80 µg | 40% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 50 µg | 6% |
| Witamina E | 0,17 mg | 1% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 68,8 µg | 92% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 11114, domena publiczna.
Na co pomaga kapusta włoska? Działanie i badania
Według bazy USDA surowa kapusta włoska ma ok. 48,2 µg witaminy K w szklance szatkowanej (70 g), czyli ok. 69 µg na 100 g [3]. Witamina K jest ważna dla krzepnięcia krwi i zdrowych kości, a jej ciężki niedobór powoduje siniaki i problemy z krzepnięciem [2]. Zalecane wystarczające spożycie dla dorosłych to 120 µg dla mężczyzn i 90 µg dla kobiet dziennie [2]. Źródła nie wskazują dodatkowych efektów zdrowotnych samej kapusty włoskiej, więc ich nie przypisujemy.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zawartość witaminy K w surowej kapuście (dane składu USDA) | Silne | [3] |
| Rola witaminy K w krzepnięciu krwi | Silne | [2] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi.
Kapusta włoska w kuchni
Kapusta włoska nadaje się na surowo do sałatek oraz po ugotowaniu do zup, gulaszy, smażenia, duszenia i gotowania na parze [4]. Zachowuje jędrność po obróbce, dlatego używa się jej do zawijanych gołąbków, zup i zapiekanek, a także pieczonej z oliwą [1]. Pasuje do białego wina, jabłek, chrzanu i jałowca [1].
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby przyjmujące warfarynę powinny utrzymywać stałe, zbliżone dzienne spożycie witaminy K z żywności i suplementów, ponieważ nagła zmiana może zaburzyć działanie leku [2]. Dotyczy to także regularnego jedzenia kapusty włoskiej, która zawiera witaminę K [3].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Warfaryna | spożywaj witaminę K w stałych ilościach każdego dnia; mniej witaminy K może grozić krwawieniem, a więcej zakrzepami [2] |
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Poradnik RHS (klimat Wielkiej Brytanii) wskazuje na stanowisko słoneczne, żyzną, dobrze przepuszczalną glebę z kompostem i odczyn powyżej pH 6 [4]. Odmiany letnie wysiewa się w gruncie w lutym–kwietniu, jesienne i zimowe w kwietniu–czerwcu; kapusty dojrzewają zwykle w 4–6 miesięcy [4]. Młode rośliny wymagają regularnego podlewania, a po zawiązaniu główek podlewa się je obficiej [4]. Dojrzałe kapusty zimowe, w tym typy savoy, mogą stać na grządce przez miesiące, a ściółka co najmniej 5 cm chroni przed mrozem [4].
| Odmiana | Czym się wyróżnia |
|---|---|
| Savoy King | odmiana znana w USA [1] |
| Tundra | typ savoy zwarty, chrupiący i słodki, jedna z najmrozoodporniejszych odmian [1][4] |
| Winter King | odmiana o ciemnych, pomarszczonych liściach [1] |
Przechowywanie kapusty włoskiej
Kapusta wytrzymuje w lodówce co najmniej tydzień [4]. Dojrzałe kapusty zimowe można też przechowywać w chłodnym miejscu wolnym od mrozu [4].
FAQ
Czy kapustę włoską można jeść na surowo?
Kapusta włoska po angielsku?
Czy kapusta włoska jest dobra przy warfarynie?
Jak długo kapusta wytrzyma w lodówce?
Źródła
- Wikipedia — Savoy cabbage (nazwa, odmiany, zastosowania kulinarne) — omówienie
- NIH ODS — Vitamin K: Consumer fact sheet — opracowanie instytucjonalne
- USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 — Vitamin K (phylloquinone) content — baza danych
- RHS — How to grow cabbages — poradnik ogrodniczy
