Właściwości johimbiny

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: wlasciwosci.pl · Aktualizacja: 16.10.2026

W skrócie

Johimbina to alkaloid indolowy z kory afrykańskiego drzewa johimby (Pausinystalia johimbe), działający jako antagonista receptorów alfa-2-adrenergicznych [3]. W Polsce jest substancją leków na receptę, a według NCCIH i EFSA nie ma wystarczających dowodów na jej skuteczność ani danych pozwalających uznać ją za bezpieczny składnik suplementów [1][2][5].

Nazwa łacińska: Pausinystalia johimbe (K. Schum.) Pierre ex Beille (roślina źródłowa)
Po angielsku: yohimbine; yohimbe (kora)
Inne nazwy: johimba, kora johimby, yohimbina, chlorowodorek johimbiny
Kategoria: Witaminy i suplementy
W ciąży: Unikać
Dla psa: Po konsultacji z lekarzem

Na co pomaga johimbina? Działanie i badania

Johimbina blokuje presynaptyczne receptory alfa-2, co zwiększa uwalnianie noradrenaliny: rośnie tętno i ciśnienie, pojawia się pobudzenie ośrodkowe; ma też słabe działanie hamujące monoaminooksydazę [3]. Historycznie chlorowodorek johimbiny stosowano w zaburzeniach erekcji, a w weterynarii służy do odwracania sedacji ksylazyną [3]. NCCIH ocenia, że badań na ludziach jest zbyt mało, by stwierdzić przydatność johimby w jakimkolwiek stanie, w tym w zaburzeniach erekcji i otyłości [1]. Dowody na działanie afrodyzjakalne, poprawę wyników sportowych czy nastroju nie istnieją [1][3].

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Zaburzenia erekcji	Ograniczone	[1][3]
Odchudzanie i spalanie tłuszczu	Niepotwierdzone	[1]
Wydolność sportowa	Niepotwierdzone	[1]
Poprawa nastroju	Niepotwierdzone	[1]
Działanie afrodyzjakalne	Niepotwierdzone	[3]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Kora johimby (suplementy, ekstrakty)	w UE pod nadzorem (załącznik III część C rozporządzenia 1925/2006); EFSA nie potwierdziła bezpieczeństwa, a większość produktów nie podaje zawartości johimbiny [1][2][4]
Chlorowodorek johimbiny (tabletki)	lek na receptę; zarejestrowane w Polsce preparaty są obecnie niedostępne w aptekach [5]
Preparaty weterynaryjne	stosowane przez lekarzy weterynarii do odwracania sedacji [3]

Ile johimbiny dziennie i kiedy

Nie podajemy dawek: johimbina jest lekiem na receptę i substancją o wąskim marginesie bezpieczeństwa, stosowaną wyłącznie pod kontrolą lekarza [3][5]. EFSA oszacowała, że teoretyczne dzienne pobranie johimbiny z suplementów może przekraczać maksymalną dawkę dopuszczoną w lekach, i nie była w stanie wyznaczyć ilości wolnej od ryzyka [2]. W analizie 49 amerykańskich marek zawartość johimbiny różniła się wielokrotnie, a część surowca była syntetyczna [1].

Johimbina w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Unikać	NCCIH: stosowanie doustne w ciąży może być niebezpieczne [1].
Karmienie piersią	Unikać	Może być niebezpieczne podczas karmienia [1].
Dzieci	Unikać	Brak danych o bezpieczeństwie; substancja na receptę [1][3].
Seniorzy	Unikać	Choroby serca, nerek, wątroby i hipotonia ortostatyczna zwiększają wrażliwość na johimbinę [3].

Johimbina a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Nadciśnienie i choroby serca	Unikać	Podnosi ciśnienie i tętno, może wywołać zaburzenia rytmu i zawał [1][3].
Choroby nerek	Unikać	Monografia IPCS wyklucza stosowanie w chorobach nerek [3].
Choroby wątroby	Unikać	Monografia IPCS wyklucza stosowanie w chorobach wątroby [3].
Odchudzanie	Unikać	Brak dowodów skuteczności przy poważnym ryzyku sercowo-naczyniowym [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Objawy zatrucia johimbiną to przyspieszone bicie serca, wzrost ciśnienia, zaburzenia rytmu (w tym migotanie przedsionków), lęk, zaczerwienienie skóry, nudności, biegunka i mrowienie kończyn; w ciężkich przypadkach senność aż do śpiączki, depresja oddechowa, hipotermia, priapizm i drgawki [1][3]. Johimbinę wiązano też z zawałami serca [1]. Wchłania się szybko: pierwsze objawy opisywano już po około 20 minutach od połknięcia [3]. Nie ma swoistej odtrutki, leczenie jest objawowe, dlatego przy objawach zatrucia dzwoń pod 112 lub do ośrodka toksykologicznego i nie czekaj na samoistną poprawę [3]. Według danych kalifornijskiego centrum toksykologicznego osoby dzwoniące w sprawie johimby częściej niż inni wymagały opieki medycznej [1]. U osób z chorobą afektywną dwubiegunową opisywano epizody manii [3].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Inhibitory MAO i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne	NCCIH: nie stosować johimby razem z tymi lekami [1]
Żywność bogata w tyraminę (dojrzewające sery, wędliny) oraz stymulanty typu fenylefryna	przez działanie hamujące MAO johimbina może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia [3]
Klonidyna i leki obniżające ciśnienie	johimbina działa przeciwstawnie i osłabia ich efekt [3]
Inne leki	NCCIH zaleca konsultację z lekarzem przed łączeniem johimby z jakimkolwiek lekiem [1]

Johimbina dla psa, kota i innych zwierząt

Zwierzę	Ocena	Co warto wiedzieć
Pies	Po konsultacji z lekarzem	Johimbina jest lekiem weterynaryjnym do odwracania sedacji; podaje ją wyłącznie lekarz weterynarii [3].
Kot	Po konsultacji z lekarzem	Jak wyżej; nie podawaj suplementów z johimbą [3].

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Czy johimbina jest legalna w Polsce?

Johimbina jest substancją leków na receptę (Yohimbinum Hydrochloricum, Testasa E), obecnie niedostępnych w aptekach; kora johimby jako składnik żywności jest w UE objęta nadzorem, a EFSA nie potwierdziła jej bezpieczeństwa [2][4][5].

Czy johimbina spala tłuszcz?

Nie ma na to wiarygodnych badań na ludziach, a ryzyko sercowo-naczyniowe jest poważne [1].

Czy johimbina pomaga na potencję?

Chlorowodorek johimbiny stosowano kiedyś jako lek na zaburzenia erekcji, ale NCCIH uznaje dowody za niewystarczające; o leczeniu decyduje lekarz [1][3].

Czym różni się johimba od johimbiny?

Johimba to drzewo i jego kora, johimbina to główny alkaloid tej kory; większość suplementów nie podaje, ile johimbiny zawiera [1][3].

Johimbina po angielsku?

yohimbine; kora i drzewo to yohimbe.