W skrócie
Jadeit to minerał z grupy piroksenów o wzorze NaAlSi2O6, jeden z dwóch minerałów handlowo zwanych jadeitem (jade) obok nefrytu [1][2][3]. Występuje w odcieniach zieleni, bieli, lawendy i innych. Działanie lecznicze jadeitu nie ma potwierdzenia naukowego.
- Po angielsku
- jadeite
- Inne nazwy
- jadeit (jade), pirokseny
- Kategoria
- Minerały i kamienie
Właściwości chemiczne i fizyczne jadeitu
Jadeit to minerał z grupy piroksenów — krzemian sodu i glinu o budowie łańcuchowej; obok nefrytu jest jednym z dwóch minerałów zwanych w handlu jadeitem (jade).
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór chemiczny | NaAlSi2O6 |
| Gromada | krzemiany (krzemiany łańcuchowe, pirokseny) |
| Twardość w skali Mohsa | 6,5 |
| Gęstość | 3,25–3,35 g/cm³ |
| Układ krystalograficzny | jednoskośny |
| Barwa | zielona, biała, bladoniebieskoszara, szarozielona, bladofioletowa |
| Połysk | szklisty |
| Rysa | biała |
| Łupliwość | dobra |
Dane: Webmineral — Jadeite Mineral Data. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga jadeit? Działanie i badania
Działanie lecznicze jadeitu nie ma potwierdzenia naukowego; nie znaleziono badań klinicznych, które by je wykazały. Jadeit jest minerałem ozdobnym i kolekcjonerskim, a nie środkiem leczniczym.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie lecznicze lub energetyczne | Niepotwierdzone | [1][2] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Jadeit to krzemian sodu i glinu NaAlSi2O6, należący do piroksenów, krystalizujący w układzie jednoskośnym; zwykle występuje jako masa zbita, włóknista lub ziarnista, a kryształy są rzadkie [1][2]. Twardość w skali Mohsa to ok. 6,5–7, a gęstość ok. 3,4 [2]. Znane złoża są w Mjanmie (Kaczin), Gwatemali (dolina Motagua), Japonii, Rosji i Kalifornii [1][2]. Jadeit z Motagua używali Olmekowie i Majowie [2].
Przechowywanie jadeitu
Jadeit jest dość twardy, ale może się porysować i stłuc. Przechowuj go oddzielnie od twardszych kamieni, a czyść miękką szmatką i letnią wodą z odrobiną łagodnego mydła.
Jak wybierać
Jadeit i nefryt to dwa minerały, które w handlu mogą nazywać się jade; nefryt jest zielonym amfibolem [2][3]. Wiarygodne rozróżnienie wymaga badania gemmologicznego, m.in. współczynnika załamania światła jadeitu 1,652–1,688 [1]. Kupuj z certyfikatem pracowni gemmologicznej, bo kamień o podobnym wyglądzie może być inną skałą lub minerałem.
Znaczenie i symbolika
W Chinach jadeit tradycyjnie wiązano z cenionymi wartościami, a najbardziej cenili tam jade białe [2][3]. Wierzenia o ochronnym lub uzdrawiającym działaniu kamienia to tradycja, nie fakt naukowy.
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Źródła
- NMNHS — Gemmology: Jadeite — baza danych
- New World Encyclopedia — Jadeite — omówienie
- Geology.com — What Are Pyroxenes? — omówienie
