W skrócie
Gwajakowiec lekarski (Guaiacum officinale) to drzewo z rodziny parnolistowatych (Zygophyllaceae), rosnące naturalnie od Florydy przez Karaiby po Panamę, Wenezuelę i Peru [1]. Jego bardzo twarde drewno służyło głównie do łożysk i tulei wałów śrubowych statków [2], a gatunek wpisano do Załącznika II CITES [3]. Zastosowania lecznicze żywicy opisane w bazie agroleśnej [2] nie mają w otwartych źródłach potwierdzenia klinicznego.
- Nazwa łacińska
- Guaiacum officinale L.
- Po angielsku
- common lignum-vitae, lignum-vitae tree, gum guaiacum
- Inne nazwy
- palo santo, guayacán (hiszp.), gaïac (fr.), Guajakholz (niem.)
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga gwajakowiec? Działanie i badania
Baza Agroforestree opisuje medyczne zastosowania gwajakowca: wiórki i opiłki drewna oraz korę, a żywicę — na ząb przy bólu zęba, zewnętrznie przy reumatyzmie i doustnie przy dnie moczanowej, nadciśnieniu i miażdżycy [2]. Nie znalazłem w otwartych źródłach badań klinicznych potwierdzających te działania, dlatego nie można ich zalecać jako leczenia.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Żywica w bólu reumatycznym, dnie moczanowej, nadciśnieniu (zastosowania tradycyjne) | Niepotwierdzone | [2] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Gwajakowiec w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W otwartych źródłach nie znalazłem danych o bezpieczeństwie stosowania doustnego gwajakowca, dlatego nie zaleca się go do samodzielnego stosowania; w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Gwajakowiec dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Według Kew (POWO) zasięg naturalny Guaiacum officinale obejmuje Florydę, Karaiby, Panamę, Wenezuelę i Peru [1]. Najważniejsze zastosowanie drewna to łożyska i tuleje wałów śrubowych statków; drewno służyło też do młotków, krążków, kul do kręgli i elementów masztów, a w łożyskach młynów i pomp zastępowało metal, bo nie wymagało smarowania [2]. Żywica wchodzi w skład tzw. Plummer's Pills i służy do wykrywania plamek krwi oraz do barwienia różnicowego [2].
Jak wybierać
Guaiacum officinale wpisano do Załącznika II CITES na konferencji w Kioto w 1992 r.; taki wpis nie zakazuje handlu, ale kraje eksportujące muszą wydawać zezwolenie na każdą przesyłkę [3]. Przy zakupie drewna lub wyrobów wymagaj więc legalnego pochodzenia.
FAQ
Gwajakowiec po angielsku?
Do czego służy żywica gwajakowa?
Czy gwajakowiec jest chroniony?
Źródła
- Guaiacum officinale L. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens Kew — baza danych
- Orwa C. i in. Guaiacum officinale. Agroforestree Database 4.0, World Agroforestry — baza danych
- FAO. Forest Genetic Resources Information No. 20 — tree species in CITES appendices — publikacja instytucjonalna
