W skrócie
Galgant to kłącze roślin z rodziny imbirowatych (Alpinia galanga, galangal większy, oraz Alpinia officinarum, galgant lekarski), używane jako przyprawa w kuchni Indonezji, Tajlandii i Malezji [2][3]. Badania nad jego działaniem prozdrowotnym mają charakter laboratoryjny [1][2].
- Nazwa łacińska
- Alpinia galanga (L.) Willd.; Alpinia officinarum Hance
- Po angielsku
- galangal (greater galangal, lesser galangal)
- Inne nazwy
- galangal, lengkuas, laos, imbir syjamski
- Kategoria
- Przyprawy
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga galgant? Działanie i badania
Przegląd z 2022 r. opisuje w kłączu Alpinia galanga fenylopropanoidy, flawonoidy, terpenoidy, chalkony i lignany oraz działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne, neuroprotekcyjne i termogeniczne w badaniach doświadczalnych [1]. Autorzy nie przedstawiają potwierdzonych wyników badań klinicznych, a słabą rozpuszczalność i stabilność związków wskazują jako ograniczenie [1]. Przegląd z 2024 r. o olejkach eterycznych galgantu także nie wskazuje badań klinicznych na ludziach [2]. Tradycyjnie stosowano galgant przy infekcjach gardła, astmie, dolegliwościach układu moczowego i reumatyzmie [1]; to nie jest udowodnione działanie lecznicze.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwzapalne (badania przedkliniczne) | Ograniczone | [1] |
| Działanie neuroprotekcyjne i termogeniczne (badania przedkliniczne) | Ograniczone | [1] |
| Skuteczność w leczeniu chorób u ludzi | Niepotwierdzone | [1][2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeże kłącze | przyprawa w kuchniach Azji Południowo-Wschodniej [3] |
| Olejek eteryczny z kłączy | przedmiot badań laboratoryjnych; typowym składnikiem jest 1,8-cyneol [2] |
Galgant w kuchni
Galgant jest podstawą pasty kroeung w kuchni khmerskiej oraz zup tom yum i tom kha gai w kuchni tajskiej i laotańskiej; stosuje się go także w kuchni indonezyjskiej (soto, opor) [3]. Jego smak opisuje się jako kwiatowy, przypominający imbir z kardamonem [3]. Aromat galgantu może maskować nieprzyjemne zapachy ryb i niektórych mięs [2].
Galgant w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; trzymaj się ilości kulinarnych. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W ilościach kulinarnych galgant jest powszechnie spożywany w kuchniach Azji, ale użyte przeglądy nie przedstawiają danych o bezpieczeństwie suplementów i ekstraktów u ludzi [1][2]. Przy lekach i chorobach przewlekłych skonsultuj stosowanie ekstraktów z lekarzem.
Galgant dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Galgant większy (Alpinia galanga) jest najczęściej używanym galgantem, a galgant mniejszy (A. officinarum) to osobny gatunek [3]. Nazwa galangal bywa stosowana także dla innych roślin, np. Kaempferia galanga czy Boesenbergia rotunda [3].
Jak wybierać
Sprawdź nazwę łacińską, bo pod nazwą galangal sprzedaje się różne rośliny, a galingale to czasem zupełnie niespokrewniony Cyperus longus [3].
FAQ
Galgant po angielsku?
Czym różni się galgant od imbiru?
Do czego używa się galgantu w kuchni?
Źródła
- Ramanunny A.K. i in. Journey of Alpinia galanga from kitchen spice to nutraceutical to folk medicine to nanomedicine. Journal of Ethnopharmacology 2022 — przegląd
- Destryana R.A. i in. The potential uses of Galangal (Alpinia sp.) essential oils as the sources of biologically active compounds. AIMS Agriculture and Food 2024 — przegląd
- Wikipedia — Galangal (gatunki, użycie kulinarne) — omówienie
