W skrócie
Sól kłodawska to sól kamienna wydobywana w kopalni w Kłodawie, sprzedawana m.in. jako różowa, jodowana lub niejodowana. Składa się niemal w całości z chlorku sodu (sód i chlor stanowią ok. 96,5 proc.), więc jej właściwości zdrowotne nie różnią się istotnie od zwykłej soli kuchennej [1].
- Po angielsku
- Kłodawa rock salt
- Inne nazwy
- sól kamienna kłodawska, różowa sól kłodawska
- Kategoria
- Przyprawy
- Kalorie
- 0 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Nadmiar sodu zwiększa ryzyko nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych Silne
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Ostrożnie
Wartości odżywcze soli kłodawskiej
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 0 kcal | — |
| Białko | 0 g | — |
| Tłuszcz | 0 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 0 g | — |
| w tym cukry | 0 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 0,2 g | — |
| Wapń | 24 mg | 3% |
| Żelazo | 0,33 mg | 2% |
| Magnez | 1 mg | 0% |
| Fosfor | 0 mg | 0% |
| Potas | 8 mg | 0% |
| Sód | 38758 mg | — |
| Cynk | 0,1 mg | 1% |
| Miedź | 0,03 mg | 3% |
| Mangan | 0,1 mg | 5% |
| Selen | 0,1 µg | 0% |
| Witamina C | 0 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 0 mg | 0% |
| Ryboflawina (B2) | 0 mg | 0% |
| Niacyna (B3) | 0 mg | 0% |
| Witamina B6 | 0 mg | 0% |
| Kwas foliowy | 0 µg | 0% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina E | 0 mg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 02047, domena publiczna.
Na co pomaga sól kłodawska? Działanie i badania
Sól kłodawska zawiera śladowe ilości innych pierwiastków, które nie mają istotnego wpływu na zdrowie [1]. Aby pokryć dzienne zapotrzebowanie na wapń z soli tego typu, trzeba byłoby zjeść ok. 40 g soli, czyli kilka razy więcej niż zalecany limit [1]. Właściwości lecznicze przypisywane „naturalnym” solom nie mają potwierdzenia w wykorzystanych źródłach. Nadmiar sodu, niezależnie od rodzaju soli, podnosi ciśnienie i zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń [1][2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zdrowsza od soli stołowej | Niepotwierdzone | [1] |
| Dostarcza istotnych ilości minerałów | Niepotwierdzone | [1] |
| Nadmiar sodu zwiększa ryzyko nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych | Silne | [1][2] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Niejodowana | sam chlorek sodu z domieszkami naturalnymi; nie dostarcza jodu |
| Jodowana jodkiem potasu | wzbogacona w jod; WHO zaleca, by spożywana sól była jodowana [2] |
| Gruboziarnista | do przetworów i marynat |
| Różowa | barwa pochodzi od naturalnych domieszek; nie oznacza lepszych właściwości [1] |
Ile soli kłodawskiej dziennie i kiedy
WHO zaleca dorosłym spożycie poniżej 5 g soli na dobę (poniżej 2000 mg sodu), czyli poniżej płaskiej łyżeczki, i dotyczy to każdego rodzaju soli [2]. 1 g soli to ok. 400 mg sodu [2].
Sól kłodawska w kuchni
Sól kłodawska służy do solenia potraw i do przetworów domowych, zwłaszcza w wersji gruboziarnistej i niejodowanej. Drobniej zmielona sól ma w łyżeczce więcej sodu niż gruboziarnista [1].
Sól kłodawska w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Obowiązuje ogólny limit soli; jod jest ważny dla rozwoju płodu, dlatego WHO zaleca sól jodowaną [2]. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Jak w ciąży — limit do 5 g soli, preferuj jodowaną [2]. |
| Dzieci | Ostrożnie | Limit dla dzieci 2–15 lat jest niższy i skaluje się do potrzeb energetycznych; niemowlętom nie dosalaj [2]. |
| Seniorzy | Ostrożnie | Przy nadciśnieniu ogranicz sól [2]. |
Sól kłodawska a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Nadciśnienie | Ostrożnie | Nadmiar sodu podnosi ciśnienie, a rodzaj soli tego nie zmienia [1][2]. |
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Ilość soli ustala lekarz. |
| Dieta niskosodowa | Ostrożnie | Sól kłodawska zawiera sód jak każda sól kuchenna [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Nadmiar soli, także kłodawskiej, sprzyja nadciśnieniu, chorobom sercowo-naczyniowym i nerek [2]. Sól jodowana i oczyszczona nie jest bardziej szkodliwa od nieoczyszczonej [1]. Osoby z chorobami serca, nerek i nadciśnieniem powinny zasięgnąć porady lekarza lub dietetyka.
Sól kłodawska dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Duża ilość soli może powodować zatrucie sodem. |
| Kot | Ostrożnie | Duża ilość soli może powodować zatrucie sodem. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie soli kłodawskiej
Przechowuj w suchym, szczelnie zamkniętym pojemniku, z dala od wilgoci. Sól sama w sobie nie psuje się.
Jak wybierać
Przy wyborze kieruj się potrzebą jodu: do codziennego solenia WHO rekomenduje sól jodowaną [2]. Wariant niejodowany jest wygodny do przetworów. Cena i kolor nie świadczą o lepszych właściwościach zdrowotnych [1].
FAQ
Sól kłodawska różowa — czym się różni od zwykłej?
Czy sól kłodawska jest zdrowsza?
Sól kłodawska jodowana czy niejodowana?
Źródła
- Demagog — Sól himalajska zdrowsza od stołowej? Fake news — omówienie
- WHO — Salt reduction (fact sheet) — baza danych
